(HPĐT)- Ngày 29-6-2021 là thời hạn cuối cùng áp dụng chuẩn môn điền kinh Olympic Tokyo 2020 để “giành vé” dự sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh này. Đó cũng là thời điểm danh sách VĐV dự môn điền kinh được công bố. Chỉ tiếc rằng, ở thời điểm này, các VĐV điền kinh Việt Nam “khổng lồ” ở ao làng Đông Nam Á, nhưng không giành nổi tấm vé chính thức tới Tokyo 2020.
Không thể tới Ba Lan dự giải chạy tiếp sức, đội hỗn hợp 4x400 m để lỡ cơ hội đạt chuẩn dự Olympic Tokyo 2020.
Niềm vui của khối ASEAN
Với kỳ Olympic Tokyo 2020, Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) thực hiện nhiều sự thay đổi để Đại hội Thể thao thế giới thực sự là sân chơi khổng lồ, với những VĐV ưu tú, chất lượng cao. Do vậy, các VĐV điền kinh không dễ dàng giành vé tới Olympic Tokyo 2020. Ở các kỳ Olympic trước, bên cạnh chuẩn A, Liên đoàn Điền kinh thế giới (IAAF) áp dụng chuẩn B để nhiều VĐV được quyền tham dự. Cuộc chơi còn thêm đông vui khi các quốc gia không có VĐV đạt chuẩn A hay B sẽ được 2 suất ưu tiên đặc cách dự đại hội.
Với Olympic Tokyo 2020 chỉ có chuẩn duy nhất, được thông báo từ năm 2019. Bên cạnh đó, các quốc gia có một suất chính sẽ được thêm một suất đặc cách và suất này dành cho VĐV khác giới, nghĩa là VĐV nam giành “quota” thì 1 suất đặc cách thuộc về VĐV nữ và ngược lại. Ngoài ra, nếu chưa đủ số lượng VĐV đạt chuẩn ở từng nội dung thi đấu, IOC sẽ xét VĐV gần đạt chuẩn và lấy theo thứ tự xếp hạng tốt nhất của VĐV đó ở các giải đấu xét chuẩn. Đây là cơ hội rất lớn đối với đội chạy 4x400m hỗn hợp nam nữ của Việt Nam, nhưng so với tiêu chí phải tham dự giải đấu vòng loại Tokyo 2020, đội chạy của Việt Nam không đạt. Giải chạy hỗn hợp, tiếp sức ở Ba Lan hồi tháng 5 vừa qua, đội chạy của Việt Nam không có mặt, coi như mọi việc chấm dứt. Trong danh sách dạng dự bị này, khu vực Đông Nam Á có 2 VĐV, trong đó có VĐV nhảy cao nam Wei Lee (Malaysia) với thành tích 2m29 (chuẩn Tokyo là 2m33).
Bên cạnh 2 suất dự bị, khối ASEAN có 3 suất chính thức tới Olympic Tokyo 2020. Đó là chuẩn chạy 10.000m nam của Kieran Tuntivate (Thái Lan). Ở các kỳ SEA Games trước, chân chạy số 1 Việt Nam Nguyễn Văn Lai đoạt HCV ở nội dung 5000m và 10.000m nam, nhưng đến SEA Games 30, Tuntivate vượt qua Lai, với thành tích 27 phút 17 giây 14, vượt chuẩn (27 phút 28 giây), giành HCV, thiết lập kỷ lục SEA Games. Indonesia có nam VĐV chạy tốc độ 100m Lalu Muhammad Zohri. Chân chạy này không chỉ sở hữu kỷ lục Đông Nam Á, mà thành tích 10 giây 03 của anh vượt chuẩn Olympic Tokyo 2020 (10 giây 05). Đáng tự hào hơn, thành tích của Zohri đưa anh vào thẳng tứ kết Tokyo 2020 mà không phải trải qua thi đấu vòng loại. Philippines có VĐV nhảy sào nam Obiena, với thành tích 5m86, vượt qua chuẩn 5m80. Bên cạnh đó, chiểu theo quy định chỉ có 1 VĐV đạt chuẩn, 3 quốc gia trên, mỗi quốc gia sẽ có 1 suất đặc cách cho VĐV nữ. Như vậy, điền kinh các quốc gia khối ASEAN qua mặt điền kinh Việt Nam tới sân chơi khổng lồ.
Nỗi buồn khi đứng ngoài sân chơi lớn
Ở Đông Nam Á, điền kinh Thái Lan mạnh nhất, xếp số 1, nhưng 4 năm qua, Việt Nam đã 2 lần vượt qua Thái Lan để vô địch toàn đoàn ở kỳ SEA Games 29 năm 2017 tại Malaysia và SEA Games 30 năm 2019 ở Philippines. Thắng lợi ở SEA Games, điền kinh Việt Nam xứng đáng được chúc mừng, nhưng sân chơi SEA Games so với Thế vận hội lại mang tầm vóc khác, đòi hỏi sự đầu tư khác cũng như HLV trình độ cao hơn. Thế nên, trong lúc điền kinh Việt Nam nhất “ao làng”, nhưng không thể đến Tokyo thì các quốc gia trong khối ASEAN tới được sân chơi khổng lồ.
Tình cảnh của điền kinh Việt Nam kém hơn so với 4 năm về trước khi chúng ta có các VĐV đạt chuẩn tới Olympic. Ở Olympic London 2012, điền kinh Việt Nam có VĐV đi bộ ở nội dung 20km nữ Nguyễn Thanh Phúc và VĐV nhảy cao nữ Dương Việt Anh. Tại Olympic Rio 2016, Việt Nam có Nguyễn Thị Huyền (400m nữ) và đi bộ 20km nam Nguyễn Thành Ngưng. Song, với Tokyo 2020, điền kinh Việt Nam không giành vé tới Tokyo 2020, giờ đây chờ 1 suất đặc cách của IOC.
Thông cảm cho điền kinh nước nhà bởi đại dịch COVID-19 khiến VĐV không thể tham gia các giải đấu lớn do gặp khó khăn tìm đường bay thương mại. Thế nên, từ đầu năm 2020 đến nay, điền kinh Việt Nam rơi vào cảnh “đói” giải, không có VĐV nào ra nước ngoài tập huấn hay thi đấu. Bên cạnh yếu tố dịch bệnh là việc siết chặt chuẩn của IOC, ở môn thể thao số 1 này phải là VĐV mạnh, đủ khả năng thi thố, không phải đến góp mặt cho vui.
Không dự giải tính chuẩn Olympic, điền kinh Việt Nam giờ đây trông chờ 1 suất đặc cách là thất vọng lớn. Việc này nên trách chính mình. Bởi lẽ, khó khăn như nhau, nhưng một số môn của thể thao Việt Nam vẫn tìm đường đi thi đấu và giành vé tới Tokyo 2020. Điền kinh không làm được cho thấy sự thiếu nỗ lực, tự đánh mất cơ hội lấy chuẩn. Nhìn xa hơn chính là trình độ điền kinh Việt Nam còn thấp và thiếu những HLV, VĐV thực sự là “ngọn cờ”./.
Trần Long
