Ông chủ đàn hươu sao lớn nhất đất Cảng

Dưới nắng thu óng ả, những con đường làng thơm nức mùi rơm mới của vụ gặt tháng mười. Chúng tôi gặp ông Chinh đang chở từng bó rơm lớn về trại hươu nằm giữa cánh đồng hoa màu của xã. Nổi lên giữa những ruộng hoa đào, hoa mẫu đơn là dãy chuồng trại nuôi hươu được tôn nền cao hơn đất ruộng chừng 0,4 m, chung quanh quây bằng những thanh gỗ đơn giản, mái lợp phibro xi măng.

Ông Chinh cẩn thận trải rơm trong các chuồng hươu. Hơi ấm và mùi thơm của rơm mới khiến những con hươu có vẻ thích chí. Chủ nhân cho biết: “Bây giờ đã ngả cuối thu, trời bắt đầu se lạnh, nhất là về đêm và sáng sớm nên tôi tận dụng mùa gặt, lấy rơm lót nền chuồng để giữ ấm cho hươu. Mặc dù là loài hoang dã, sức khỏe tốt, chịu nóng giỏi, nhưng hươu sao không chịu được lạnh. Ở Hải Phòng và các địa phương miền Bắc, nhiều hộ nuôi hươu thất bại do hươu dễ bị chết trong mùa lạnh”.

Với đàn hươu sao 40 con, ông Chinh là hộ nuôi hươu lớn nhất tại Hải Phòng hiện nay. Ông kể, quãng đời trai trẻ đầy thăng trầm, nay đây mai đó tạo nên ở ông tính mạo hiểm, ưa tìm tòi cái mới. Về quê lập nghiệp, không chịu ngồi yên với mấy sào ruộng cấy lúa, chăn dăm ba con lợn, chục con gà… như nông dân từng quen, ông Chinh trăn trở suy nghĩ tìm vật nuôi mới cho giá trị kinh tế cao hơn, phù hợp với nhu cầu thị trường. Những chuyến đi tham quan, học hỏi nhiều nơi đem đến cho ông quyết định táo bạo: đầu tư nuôi hươu sao lấy nhung.

Cách đây hơn chục năm, bỏ ra hơn chục triệu đồng mua một con hươu giống đối với nông dân là chuyện… làm liều. Khi đó, hươu là loại vật nuôi mới ở Hải Phòng, gia đình không ủng hộ, ông Chinh vẫn quyết làm. Ông đem thế chấp sổ đỏ để vay ngân hàng, đầu tư mua 5 con hươu sao trị giá 60 triệu đồng. Ông trở thành một trong 3 hộ đầu tiên tại Hải Phòng nuôi loài hoang dã này. Đến nay, trong số những hộ đi đầu ấy, chỉ có ông Chinh là người duy nhất phát triển được đàn hươu.

Chỉ hai năm sau, ông thu hồi được vốn và bắt đầu có lãi. Nhờ chịu khó tìm tòi, học hỏi, ông nuôi hươu rất “mát tay”. Đàn hươu sinh con đẻ cái liên tục. Không chỉ giúp nhân đàn mà còn cung cấp hươu giống cho nhiều người nuôi ở Hải Phòng và các tỉnh lân cận. Qua hơn 10 năm gắn bó với con hươu sao, ông Chinh có của ăn của để. Đồng thời, ông tích lũy được một “lưng vốn kinh nghiệm” kha khá về nuôi loài hoang dã này phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở Hải Phòng và miền Bắc. Tiếng lành đồn xa, nhiều bà con muốn đầu tư nuôi hươu khăn gói đến học hỏi và gọi ông Chinh là “thầy”.

Triệu phú nông dân

Dẫn chúng tôi tham quan khu chuồng hươu được ngăn thành nhiều ô, ông giới thiệu: “Hươu đực để lấy nhung, hươu cái để sinh sản, con đực và cái phải nhốt riêng mới tốt. Chỉ khi chúng vào mùa động dục (khoảng tháng 5 – 7 âm lịch), mới chọn con đực tốt nhất trong đàn, ghép đôi với hươu cái đã chọn. Hươu cái mang thai 7 tháng 20 ngày sẽ đẻ. Mỗi năm một con hươu cái sinh được một hươu con”. Qua các chuồng, ông Chinh chỉ từng con gọi tên từng tính cách. Nào là con này “hay ghen”, con kia hiền, con khác “đanh đá”…

Vẻ ngoài của ông Chinh lúc nào cũng bóng bẩy, thong dong, không giống nông dân chân lấm tay bùn. Bởi như ông nói, chăn hươu dễ và nhàn! Hươu sao là loài hoang dã nên sức đề kháng cao, ít ốm đau, nên không phải lo thuốc thang, cũng không cần tiêm phòng bệnh. “Chỉ cần cho chúng ăn đầy đủ, giữ chuồng sạch là chúng khỏe. Mỗi ngày, tôi dành 2 giờ lo thức ăn cho đàn hươu, đều là những thứ dễ kiếm và không mất tiền như cỏ, xơ mít, lá xoan, lá ngái... Mùa hươu lên nhung, tôi bồi dưỡng cho chúng ít củ cà rốt, ngô hạt là đủ dưỡng chất” – ông Chinh chia sẻ kinh nghiệm.

Ông Chinh cho biết, việc cắt nhung hươu là kỹ thuật khó, nếu cắt không đúng cách, hươu khó phục hồi. Nhiều hộ nuôi hươu sao ở Hải Phòng phải nhờ ông Chinh cắt nhung giúp mỗi khi đến mùa. Trước khi cắt, ông rửa sạch, khử trùng chiếc cưa chuyên dụng bằng nước sôi. Cắt xong, ông dùng lá nhọ nồi rửa sạch, giã ra, rồi rịt ngay vào vết cắt, giúp vết cắt nhanh lành, hươu không bị mất sức. Đặc biệt, cắt nhung xong cần chế biến ngay cho khách, bởi nhung để lâu sẽ hỏng. Việc chế biến cũng không đơn giản. Nhung được vệ sinh, cạo sạch lông tơ, cho vào máy nghiền thành bột mịn, rồi đem trộn thật đều với mật ong. Sau 1 tháng, hỗn hợp này sẽ “chín” và có thể ăn. Nếu muốn ăn ngay, phải nấu chín bằng nhiệt. Theo y học cổ truyền, nhung hươu là loại thuốc bổ, tốt cho sức khỏe, giúp khỏe gân xương, tăng tuổi thọ, sinh tinh, bổ máu… Vì thế, theo ông Chinh, nhu cầu nhung hươu trên thị trường rất lớn. Khách đến tận nhà ông đặt mua, hẹn ngày cắt nhung, chứ ông không phải đem đi bán.

Hằng năm, đàn hươu cho khoảng 20 kg lộc, giá bán ổn định ở mức 20 triệu đồng/kg. Ông Chinh phấn khởi “tổng kết”, nuôi hươu phải đầu tư vốn lớn nhưng sản phẩm dễ tiêu thụ, thị trường ổn định, giá trị kinh tế cao. Với hiệu quả của mô hình kinh tế năng động, những năm gần đây, ông Chinh luôn được bầu chọn là nông dân tiêu biểu của huyện An Dương.

Hân Minh