Tình trạng đáng lo ngại
Mỗi lần con trai 4 tuổi hu hi ho,sổ mũi, chị Nguyễn Thị Phương ở ngõ 239, phố Lê Lợi (quận Ngô Quyền) lập tức đưa con đi khám bệnh ở phòng khám tư nhân để điều trị dứt điểm sớm. Chị rất lo nếu con bệnh nặng hơn phải nhập viện, lại bị lây nhiễm các bệnh khác. Lúc trước, cháu bé bị tiêu chảy cấp phải nhập viện, lại bị lây nhiễm viêm phổi tại đây, điều trị cả 2 bệnh đến vài tuần.
Theo bác sĩ Hoàng Ngọc Anh, Trưởng Phòng Kế hoạch tổng hợp, Trưởng Khoa Hô hấp Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, sự quá tải ở khu vực khám và điều trị nội trú luôn khiến các bậc phụ huynh hết sức e dè khi đưa con đến bệnh viện. Sự gia tăng nhiều loại bệnh giao mùa như cúm, viêm não, viêm đường hô hấp... khiến bệnh viện thường quá tải trầm trọng, nguy cơ cao NKBV. Việc cách ly cũng như chống lây nhiễm chéo đối với người bệnh rất khó thực hiện. Bởi thế, những người bệnh nhẹ thường được bệnh viện đề nghị xuất viện hoặc chuyển xuống tuyến dưới điều trị, giúp người bệnh, người nhà người bệnh tránh bị nhiễm chéo hoặc mắc loại bệnh khác. Tình trạng đông người ở bệnh viện dẫn đến việc lây lan các vi- rút gây các bệnh như viêm phổi, sởi, tay chân miệng, cúm, tiêu chảy… Điều đáng ngại nhất chính là việc nhiễm các loại vi khuẩn trong bệnh viện, phần lớn lại là vi khuẩn đã kháng thuốc. Trong số đó, vi khuẩn Aceinetobacter là mối nguy cơ cao vì chiếm số lượng lớn và kháng hầu hết các loại kháng sinh. Khi bị nhiễm vi khuẩn này sẽ dẫn đến tình trạng viêm phổi, phải điều trị bằng rất nhiều loại kháng sinh.
Bác sĩ Tô Văn Thái, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực ngoại, Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, hiện bệnh viện tiếp nhận, điều trị hàng nghìn ca bệnh mỗi ngày, cộng thêm chừng đó người nhà người bệnh và gần 1.400 cán bộ, nhân viên y tế. Môi trường làm việc đông người, chứa nhiều mầm bệnh nên khá khó khăn trong việc kiểm soát các yếu tố lây nhiễm nguy hiểm. Tỷ lệ sử dụng kháng sinh không phù hợp khiến điều trị thất bại đối với những người bệnh nặng tại khoa tới 63%. Qua thống kê năm 2016, có tới 367 trên tổng số hơn 2.300 người bệnh tới điều trị tại Khoa Hồi sức ngoại bị NKBV, chiếm tỷ lệ 15,8%. Nguyên nhân chủ yếu gây nhiễm khuẩn là viêm phổi do thở máy (chiếm tỷ lệ 83,99%). Phần đông người bệnh bị NKBV mang vi khuẩn kháng thuốc, khiến chi phí điều trị gấp gần 3 lần, kéo dài thời gian điều trị 2,5 lần, bệnh nhẹ thành bệnh nặng.
Thực hiện giải pháp tổng thể
Nhiều năm qua, Sở Y tế yêu cầu thiết lập hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn ở hầu hết các cơ sở khám chữa bệnh. Hơn 90% số bệnh viện thành lập Hội đồng kiểm sát nhiễm khuẩn (KSNK). Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở Y tế Phạm Thu Xanh, tại không ít bệnh viện, người đứng đầu chưa hiểu hết vai trò, tầm quan trọng của công tác KSNK, dẫn đến chưa đầu tư cho hoạt động này.
Các bệnh viện hiện tại chưa chú ý kiện toàn bộ phận giám sát NKBV. Công tác kiểm soát NKBV mới tập trung vào công tác giặt là, hấp sấy quần áo, chăn ga, quản lý chất thải, chưa chú trọng công tác giám sát KSNK để tránh lây nhiễm cho người bệnh. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác KSNK chưa được quan tâm. Hiện khoảng 40% số bệnh viện không có tối thiểu 1 buồng cách ly đúng quy định ở các khoa lâm sàng; 45% không có đơn vị tiệt khuẩn tập trung đạt chuẩn. Đặc biệt, nhân lực trong công tác KSNK vừa thiếu lại vừa yếu; hơn 70% số nhân viên KSNK chưa được đào tạo cơ bản về KSNK.
Tất cả các bệnh viện hiện nay đều phải dựa vào thân nhân người bệnh để chăm sóc người bệnh. Chỉ một số khoa, phòng đặc biệt mới có quy trình riêng cách ly người bệnh và bảo đảm chăm sóc toàn diện cho tới hết giai đoạn cấp cứu; khi tình trạng người bệnh hết nguy kịch lại giao thân nhân chăm sóc. Các bệnh viện có mật độ người bệnh đông, không có phòng dự trữ, không có kế hoạch tẩy uế hằng tháng, hằng năm. Việc thiết kế xây dựng bệnh viện chủ yếu là thiết kế xây dựng theo hệ thống mở, không bảo đảm không gian cách ly. Kinh phí cấp cho y tế quá eo hẹp, dẫn tới việc vận động xã hội hóa y tế mới chỉ tập trung mua sắm máy móc, trang thiết bị, cải tiến và thực hiện các kỹ thuật điều trị chuyên sâu, chưa chú ý đến việc triển khai thực hiện công tác phòng chống NKBV.
Theo lãnh đạo Sở Y tế, để giảm tình trạng NKBV, phải thực hiện giải pháp tổng thể, như: xây dựng cơ sở vật chất, hệ thống xử lý chất thải; nâng cao ý thức cho tất cả nhân viên y tế lẫn người nhà hay người bệnh. Mọi nhân viên y tế, người bệnh, người nhà người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình vô khuẩn trong chăm sóc, phát hiện và tổ chức cách ly sớm người bệnh mắc NKBV để phòng ngừa lan truyền các vi khuẩn đa kháng kháng sinh. Cần cải thiện điều kiện cơ sở hạ tầng KSNK, những khu vực cần tập trung nguồn lực là các đơn vị hồi sức tích cực, cấp cứu, chống độc, nhi sơ sinh và ngoại khoa... Duy trì phương tiện KSNK cơ bản phục vụ công tác vệ sinh tay, vệ sinh môi trường, khử khuẩn tiệt khuẩn dụng cụ, đồ vải.
Một nghiên cứu mới đây của Bộ Y tế được tiến hành trên 9.000 người bệnh cho thấy, tỷ lệ bị nhiễm khuẩn bệnh viện chiếm tới 5,8%, trong đó viêm phổi bệnh viện chiếm 55,4%. Tại Hải Phòng, qua nghiên cứu tại một số bệnh viện, tỷ lệ NKBV khá cao, dao động từ 8-15%. |
Hoàng Yên
