Ủy ban Thường vụ QH kiến nghị cần tiếp tục kiên trì thực hiện Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế để đến năm 2015 bảo đảm hoàn thành cơ bản cơ cấu lại nền kinh tế.
Đại biểu Bùi Mậu Quân (Hải Dương) phát biểu ý kiến về việc thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế. Ảnh: ĐÌNH NAM
Ngày 1-11, Quốc hội (QH) thảo luận tại hội trường về kết quả giám sát việc thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế trong lĩnh vực đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và hệ thống ngân hàng theo Nghị quyết số 10/2011/QH13 của QH về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-2015.
Cắt giảm 1.550 dự án, sắp xếp lại 272 doanh nghiệp nhà nướcTheo báo cáo của Ủy ban Thường vụ QH, trong 3 năm 2011-2014, có 1.550 dự án bị cắt giảm, 272 DNNN được tái cơ cấu, sắp xếp lại. Trong 9 tháng của năm 2014, sắp xếp 92 doanh nghiệp, trong đó cổ phần hóa 71 doanh nghiệp. Theo kế hoạch, cuối quý III-2015 toàn bộ các doanh nghiệp được phê duyệt phương án cổ phần hóa để tiến hành bán cổ phần lần đầu. Chính phủ đã cơ cấu lại 8/9 ngân hàng yếu kém. Từ năm 2012 đến tháng 8-2014, toàn hệ thống đã xử lý được 214 nghìn tỷ đồng nợ xấu. Tính đến cuối tháng 9-2014, Công ty Quản lý tài sản (VAMC) đã mua nợ xấu với tổng nợ gốc là 82.800 tỷ đồng từ các tổ chức tín dụng, bán được 1.400 tỷ đồng nợ xấu.
Ủy ban Thường vụ QH kiến nghị cần tiếp tục kiên trì thực hiện Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế để đến năm 2015 bảo đảm hoàn thành cơ bản cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng phát triển nhanh và bền vững. Việc xử lý dứt điểm các tổ chức tín dụng yếu kém, tiếp tục thực hiện các giải pháp giảm nợ xấu và đến cuối năm 2015, tỷ lệ nợ xấu còn dưới 3% tổng dư nợ.
Coi chừng thất thoát tài sảnTheo đại biểu Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh), tiến độ tái cơ cấu DNNN còn chậm so với yêu cầu. Những năm qua, số DNNN đã giảm sâu từ 12.000 xuống còn hơn 1.000 nhưng với việc hình thành các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty nhà nước với các "công ty con", "công ty cháu" đã làm tỷ trọng của khu vực DNNN trong GDP vẫn ở mức cao, chiếm 32%. Một số khoản đầu tư ngoài ngành có hiệu quả thấp, thua lỗ, không bảo toàn được giá trị đầu tư ban đầu. “Việc cải cách khối doanh nghiệp này chưa thực sự quyết liệt. Cần làm rõ những gì Nhà nước không cần chi phối nắm giữ. Lĩnh vực gì các thành phần kinh tế khác làm được ta huy động vào”, đại biểu Khá nói.
Đại biểu Thân Đức Nam (Đà Nẵng) cũng cho rằng, phải làm mạnh hơn nữa hoạt động tái cơ cấu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. “Tuy nhiên, đối với mô hình tổng công ty thuộc diện nhà nước, kinh doanh theo Nghị quyết Trung ương 3, sau khi cổ phần hóa, thoái vốn 100% không nên giữ lại cổ phần, việc thoái vốn theo lộ trình, không thể làm ngay một lúc. Cổ phần hóa nên thực hiện ở tổng công ty, không nên làm riêng rẽ từng thành viên”, đại biểu Nam góp ý.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) lại cho rằng, cổ phần hóa DNNN không cần chạy theo số lượng, mà “quan trọng hơn là phải tạo ra cơ chế để việc sử dụng, quản lý tài sản, vốn của Nhà nước hiệu quả hơn”. “Nếu chỉ chạy theo cổ phần hóa được bao nhiêu doanh nghiệp thì coi chừng thất thoát tài sản”, đại biểu Ngân cảnh báo và cho rằng, tái cơ cấu khối DNNN thời gian tới cần chú ý thay đổi cách thức quản trị, thay đổi mô hình quản lý, tách bạch cơ quan quản lý với cơ quan đại diện vốn. Chẳng hạn các bộ không thể vừa là chủ sở hữu, vừa ban hành chính sách. Cơ quan quản lý không thể chỉ lo cho DNNN mà còn phải lo cho nhiều thành phần khác. “Tách bạch chỗ này thì mới bảo đảm cạnh tranh minh bạch rõ ràng, cơ quan quản lý mới đưa ra chính sách phù hợp cho mọi thành phần kinh tế”, đại biểu Ngân phân tích.
Theo đại biểu Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên), hoạt động tái cơ cấu đầu tư công cũng cần phải điều chỉnh lại. “Theo tôi, tái cơ cấu đầu tư cần phải có cơ chế đầu tư phù hợp hơn. Chúng ta cần phải giảm đầu tư nhà nước, giảm đầu tư từ ngân sách và tăng đầu tư tín dụng, tăng tỷ lệ đầu tư của tư nhân, của nước ngoài và đặc biệt là phải bảo đảm cơ chế công khai minh bạch trong đầu tư. Tăng thẩm quyền đi kèm trách nhiệm đến cùng trong phân bổ và quản lý sử dụng vốn đầu tư”, đại biểu Hùng nói.
Nên cho phép các ngân hàng yếu kém phá sản Đối với tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, đại biểu Phan Văn Quý (Nghệ An) cho rằng, nợ xấu vẫn còn cao cùng với sở hữu chéo là hai vấn đề lớn cản trở sự phát triển của nền kinh tế và cần phải mạnh tay loại bỏ các hạn chế này.
Đại biểu Quý cũng cho rằng, nên có chủ trương cho phép các ngân hàng yếu kém phá sản. "Chúng ta chưa để một ngân hàng nào phải giải thể theo đúng nghĩa. Ðiều này tạo nên sự bao cấp không đáng có dẫn đến tình trạng ông chủ một số ngân hàng lợi dụng ngân hàng để thao túng thị trường, để thị trường hoạt động một cách méo mó, để lại nợ xấu nặng nề cho nền kinh tế. Ðây là điều trái với thị trường và thông lệ quốc tế", đại biểu Quý phát biểu.
Đại biểu Thân Đức Nam cho rằng, liệu trong 1 năm tới, Ngân hàng Nhà nước có giải quyết được vấn đề nợ xấu? "Dường như chúng ta chưa mạnh dạn để giải quyết triệt để vấn đề mà trông chờ vào thị trường bất động sản nóng lại. Ðây là hệ quả trông chờ làm cho nền kinh tế tắc nghẽn về vốn, sản xuất, kinh doanh khó khăn, ngân hàng thừa tiền, nền kinh tế thiếu vốn", đại biểu Nam nhấn mạnh.
Cũng theo đại biểu Nam, Chính phủ nỗ lực để cổ phần hóa các ngân hàng thương mại quốc doanh đã niêm yết ở thị trường chứng khoán nhưng trong 4 ngân hàng cổ phần hóa nhà nước vẫn nắm giữ trên 90%. Vốn điều lệ này không có tác động lên thị trường vốn. Đại biểu Nam kiến nghị, nếu Ngân hàng Nhà nước muốn nắm giữ chi phối chỉ cần 65% là đủ.
Trong khi đó, đại biểu Trịnh Ngọc Phương (Tây Ninh) đánh giá, nhiều nguy cơ tiềm ẩn trong quá trình tái cơ cấu, trong đó nguy cơ cao nhất là tình hình xử lý nợ xấu, nếu không xử lý tốt thì nguy cơ đổ vỡ cả hệ thống là không tránh khỏi. Theo đại biểu Phương, xử lý nợ xấu không đơn thuần là mua vào bán ra hay đẩy nợ xấu qua vấn đề khác, mà phải làm sao những tài sản hình thành từ vốn vay đem lại hiệu quả cho xã hội.
Trong phần phát biểu của mình, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho rằng, nhiều đại biểu QH góp ý rất đúng. Không đổi mới tổ chức cán bộ thì không thể đổi mới được nền kinh tế. "Nhiều chuyên gia nước ngoài họ nói với tôi: Các ông đổi mới DNNN mà để nguyên lãnh đạo thì họ không thể tự chặt chân mình đâu. Đấy là kinh nghiệm của Indonesia. Tự đổi mới mình khó lắm”, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nói.
Ngày 3-11, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về các dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế; Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi); Luật Tổ chức chính quyền địa phương; Luật Nghĩa vụ quân sự (sửa đổi); Luật Thú y và thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án dân sự.
|
TN - TTXVN
