Phân loại rác tại nguồn: Bảo đảm sự đồng bộ trong tổ chức thực hiện

Người dân tổ dân phố số 4, phường Gia Viên (quận Ngô Quyền) qua thời gian thực hiện thí điểm đã quen và tự giác thực hiện việc phân loại rác thải. Ảnh: Ngọc Lan

Còn nhiều việc khó khăn trong khâu thu gom

Triển khai chương trình của UBND thành phố, trong năm 2023, Sở Tài nguyên và Môi trường có kế hoạch về thực hiện mô hình điểm xây dựng chất thải sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn thành phố. Đến thời điểm này, sở phối hợp các địa phương hoàn thành việc xây dựng 47 mô hình điểm về phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn ở 57/217 xã, thị trấn. Cùng với đó, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường triển khai 300 mô hình phân loại rác tại nguồn đối với các tổ dân phố, nhà hàng, khách sạn ở phường Hồng Bàng, Lê Chân và Ngô Quyền. Tại các mô hình điểm, việc thu gom, xử lý rác phân loại được giám sát chặt chẽ, bảo đảm hiệu quả cao.

Nhưng đáng lưu ý, hiện điều kiện trang thiết bị phục vụ việc thu gom rác thải đã qua phân loại chưa bảo đảm. Theo Luật Bảo vệ môi trường, cơ sở thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạtphải sử dụng thiết bị, phương tiện được thiết kế phù hợp đối với từng loại chất thải rắn sinh hoạt đã được phân loại. Nhưng hiện ngay tại những mô hình điểm vẫn chưa có phương tiện thiết kế phù hợp. Nhân viên đi thu gom phải sử dụng bao túi để đựng rác tái chế, rác hữu cơ. Tại khu vực ngoại thành, một số đơn vị dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải hoạt động còn manh mún, sử dụng phương tiện thu gom rác không bảo đảm vệ sinh môi trường. Để phục vụ việc phân loại rác thải, các huyện ngoại thành cần xây dựng trạm trung chuyển rác, được đầu tư xây dựng theo quy chuẩn theo quy định tại Thông tư số 02/2022/TTBTNMT ngày 10-1-2022 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, cụ thể như: có tường bao, mái che, hệ thống thu gom, xử lý nước thải, hệ thống lọc và khử mùi; chung quanh có dải cây xanh; các hệ thống thiết bị cân; hệ thống camera giám sát. Tuy nhiên, tại nhiều huyện ngoại thành mặc dù có các trạm chung chuyển rác, nhưng đều không bảo đảm quy chuẩn theo quy định. Theo Phó trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kiến Thụy Đào Hồng Quân: trên địa bàn huyện có 51 ga trung chuyển rác, hiện có một số ga chưa phù hợp quy hoạch sử dụng đất. Huyện rà soát, tìm vị trí ga trung chuyển phù hợp.

Rà soát lại nhiệm vụ, xây dựng lộ trình cụ thể

Thành lập năm 2008, HTX Môi trường và Dịch vụ thương mại Thành Vinh tham gia hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải tại địa bàn huyện Kiến Thụy và quận Dương Kinh. Theo bà Đoàn Thị Mơ, Giám đốc HTX Thành Vinh, quy trình phân loại - thu gom - xử lý rác thải cần được thực hiện đồng bộ, do đó phải tạo ra sự đồng bộ về hệ thống hạ tầng thu gom, xử lý rác thải. Đồng thời, có lộ trình về mốc thời gian áp dụng việc xử lý hành vi cố tình không thực hiện vi phạm. Việc xử phạt phải được thực hiện nghiêm minh. Ngoài ra, còn cần chuẩn bị cho những hoạt động về đào tạo, tập huấn, phổ biến, thậm chí phải đưa ra những hướng dẫn kỹ thuật rất chi tiết để hướng dẫn các hộ gia đình, cá nhân thực hiện việc phân loại rác thải tại nguồn bảo đảm đạt yêu cầu.

Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Phạm Văn Thuấn cho rằng, việc phân loại và xử lý rác thải đang trở thành vấn đề cấp thiết đối với yêu cầu phát triển bền vững của thành phố. Để triển khai đồng bộ việc phân loại rác thải tại nguồn, còn rất nhiều việc phải làm, nhưng chắc chắn khi đẩy mạnh tuyên truyền, nhìn thấy rõ lợi ích từ việc làm này, người dân đồng lòng thực hiện. Về vấn đề bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, Sở rà soát, điều chỉnh mạng lưới thu gom, trạm trung chuyển chất thải trên địa bàn thành phố phù hợp với điều kiện mới.

Tại đề án “tổng thể thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2050” của UBND thành phố xác định rõ các mốc thời gian thực hiện đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ thu gom, vận chuyển và xử lý. Trước mắt, thành phố tiếp tục duy trì hoạt động các trạm trung chuyển chất thải tại các quận, đầu tư xây dựng các trạm trung chuyển tại các huyện trên địa bàn thành phố, bảo đảm hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu công tác phân loại và vận chuyển chất thải tại các địa phương về khu xử lý tập trung. Đồng thời, thành phố đẩy nhanh đầu tư xây dựng các nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ tiên tiến, hiện đại, bảo đảm xử lý toàn bộ chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn thành phố.

Bên cạnh đó, ngành và các đơn vị chức năng phối hợp các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân, kết hợp thực hiện với đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm việc thu gom, vận chuyển chất thải sau phân loại được thuận lợi, thông suốt trên toàn thành phố./.