Biết Phan Thị Hà Thanh từ lúc cô bé này mới 6 tuổi ở lớp “mầm” của bộ môn thể dục dụng cụ (TDDC) Hải Phòng. Sau giai đoạn tập “lắc lư” của thể dục nhịp điệu, lứa Hà Thanh được tuyển chọn và bắt đầu bước vào quá trình gian khổ, được “bẻ chân, bẻ tay” (ngôn từ vui của TDDC) ở lớp năng khiếu. Kể từ đó, tuổi thơ của Thanh trải qua những ngày tập uốn dẻo, thăng bằng, nhảy ban tút, lộn hố mút, đu dây… ,sau đó mới được bước tới các dụng cụ tập luyện của từng phân môn.
Phan Thị Hà Thanh chia tay vinh quang về “gõ đầu trẻ”.
Và lứa của Hà Thanh, Thu Hà… tiến nhanh hơn bởi sự xuất hiện của chuyên gia Trung Quốc, A Sinh. Đến Hải Phòng từ năm 2000, A Sinh cùng các HLV Hải Phòng có nhiệm vụ đưa lớp VĐV trẻ này của Hải Phòng chinh phục tấm HCV Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ 4 năm 2002. Tại kỳ Đại hội này, “búp bê” Đỗ Ngân Thương (Hà Nội) đang ở phong độ đỉnh cao, nhưng cô bé Hà Thanh tý xíu vẫn tự tin đua tranh, giành 2 HCV. Thanh gây bất ngờ và được mọi người đặt cho cái tên thân thương “bông hồng nhỏ”.
Ấn tượng với giới chuyên môn năm ấy là bài thi trên cầu thăng bằng. Hai VĐV Hải Phòng là Thu Hà, Hà Thanh lọt vào chung kết. Thu Hà thi đấu tuyệt vời, ai cũng nghĩ HCV thuộc về Thu Hà. Tuy nhiên, Hà Thanh thi còn hoàn hảo hơn, giành HCV, đẩy Hà xuống HCB. Đó là dấu ấn đưa Thanh lên đội tuyển quốc gia, còn Hà cứ sau Thanh nhận HCB, sau đó chuyển sang Sport Aerobic và thành danh ở môn này.
Lên đội tuyển quốc gia, niềm khao khát đoạt HCV SEA Games cũng phải rất lâu mới đến với Thanh, bởi thời điểm ấy, cái bóng của Ngân Thương phủ kín và Hà Thanh còn non kinh nghiệm thi đấu quốc tế. Chứng kiến Thanh thi đấu ở SEA Games 2005, lẽ ra cô đã giành HCV, nhưng chỉ một chút “nhũn người” mà rơi cầu, đành nhận HCĐ. Đó là bài học quý giúp Thanh vươn tầm cao, đoạt nhiều HCV ở các kỳ SEA Games kế tiếp. Không chỉ thế, Hà Thanh đoạt huy chương cúp thế giới, châu lục và ASIAD để trở thành 1 trong những biểu tượng của thể thao Việt Nam.
Thế nhưng, đang ở đỉnh cao, Hà Thanh tuyên bố giã từ sự nghiệp để lại khoảng trống lớn ở đội tuyển TDDC nữ Việt Nam tại SEA Games 29 Malaysia 2017. Việc Thanh chia tay bất ngờ khiến Trưởng bộ môn TDDC Hải Phòng, Thanh Thúy không tin nổi: “Tôi thực sự không vui, năng lực của Thanh vẫn tiếp tục thi đấu và có khả năng cạnh tranh huy chương ở SEA Games 29 năm 2017, thậm chí Asiad 2018”. Nhưng cũng thông cảm cho Thanh, cô phải chia tay bởi chấn thương ảnh hưởng khá lớn đến kết quả tập luyện và thi đấu. 19 năm miệt mài bên các dụng cụ, đằng sau những thành công, “bông hồng nhỏ” cũng mất mát tuổi thơ, rời xa biền biệt thành phố Hoa Phượng đỏ và gặp nhiều thương tích của môn thể thao đặc thù, khốc liệt.
Quyết định chia tay cũng là quyết định khó khăn, nhưng mừng cho Hà Thanh khi phần thưởng lớn với sự nghiệp lẫy lừng của cô là biên chế đặc cách của ngành thể thao nên khi nhận tấm bằng đại học, Hà Thanh trở thành HLV của TDDC Hải Phòng. Trở về thành phố quê hương, Hà Thanh gắn mình với công tác đào tạo trẻ. Sự tôi luyện từng giúp Hà Thanh có bản lĩnh, vươn tới thành công sẽ được Hà Thanh truyền đạt cho lớp VĐV nhỏ xíu 6-7 tuổi như Thanh ngày xưa. Cũng như các HLV của mình trước đây, Hà Thanh lại “bẻ chân, bẻ tay”, hướng dẫn các bé gái bài tập uốn dẻo, thăng bằng, nhảy, đu… Việc “gõ đầu trẻ” không dễ nhưng nhiệt huyết và máu lửa với nghề chắc chắn Hà Thanh sẽ đào tạo ra những VĐV tốt cho tương lai.
Đỗ Hân
