Cán bộ chính sách ngành Lao động - Thương binh và xã hội chi trả tiền hỗ trợ người có công bị ảnh hưởng dịch COVID-19 tại xã Đặng Cương
(huyện An Dương).
(HPĐT)- Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (NCC) (Pháp lệnh 02) có hiệu lực từ 1-7-2021, với nhiều nội dung mới, tác động đến nhiều NCC đang hưởng các chế độ trợ cấp, phụ cấp hằng tháng, trợ cấp một lần và các chế độ ưu đãi khác.
Bố cục rõ các chương, điều
Pháp lệnh Ưu đãi NCC với cách mạng năm 2020 có 7 chương, 58 điều, tăng 2 chương, 10 điều so với pháp lệnh cũ. Trong đó bổ sung 3 chương mới gồm: “Công trình ghi công liệt sĩ”, “Nguồn lực thực hiện” và “Tạm đình chỉ, chấm dứt hưởng chế độ ưu đãi NCC với cách mạng, xử lý vi phạm”. Pháp lệnh bỏ chương “Khiếu nại, tố cáo, xử lý hành vi vi phạm”; bỏ 3 điều, đồng thời bổ sung 13 điều mới. Có 36 điểm mới thuộc 8 nhóm nội dung lớn. Pháp lệnh 02 quy định rõ ràng, chặt chẽ, khoa học các nội dung để người đọc dễ hiểu, dễ áp dụng, thực hiện như phạm vi điều chỉnh, trường hợp áp dụng, giải thích từ ngữ. Về tổng thể, với mỗi diện người được hưởng đều quy định rõ về điều kiện, tiêu chuẩn công nhận, chế độ ưu đãi đối với NCC trực tiếp và chế độ ưu đãi đối với thân nhân NCC.
Quy định chặt chẽ điều kiện, tiêu chuẩn
So với Pháp lệnh 26/2005 và các pháp lệnh sửa đổi nhiều lần về thực hiện ưu đãi NCC thì Pháp lệnh 02 quy định chặt chẽ hơn, rõ ràng hơn đối với từng diện được hưởng. Như điều kiện, tiêu chuẩn công nhận người hoạt động cách mạng trước ngày 1-1-1945: “Đã tham gia một tổ chức cách mạng trước ngày 1-1-1945; được kết nạp hoặc kết nạp lại vào Đảng Cộng sản Đông Dương trước ngày 19-8-1945”. Chế độ dành cho NCC diện này bao gồm: được cấp giấy chứng nhận theo quy định; trợ cấp hằng tháng, phụ cấp hằng tháng; bảo hiểm y tế; điều dưỡng phục hồi sức khỏe hằng năm; hỗ trợ cải thiện nhà ở; cấp báo Nhân Dân hằng ngày… Tương tự, điều kiện công nhận liệt sĩ khi người hy sinh phải thuộc một trong 12 trường hợp quy định cụ thể như: “Chiến đấu hoặc trực tiếp tham gia chiến đấu để bảo vệ độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia; dũng cảm thực hiện công việc cấp bách, nguy hiểm phục vụ quốc phòng an ninh…. Với trường hợp liệt sĩ, Pháp lệnh quy định 12 chế độ ưu đãi đối với thân nhân liệt sĩ như về trợ cấp hằng tháng, thăm viếng mộ liệt sĩ… Các trường hợp khác như Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến; thương binh, người hưởng chính sách như thương binh; bệnh binh; người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học… đều được quy định rất chặt chẽ, cụ thể, rõ ràng.
Mở rộng diện hưởng, nâng mức trợ cấp ưu đãi
So với các pháp lệnh sửa đổi trước, Pháp lệnh 02 lần này mở rộng việc thực hiện chính sách ưu đãi đối với NCC với cách mạng, bổ sung trường hợp NCC và thân nhân như: Người bị địch bắt tù đày do trực tiếp hoạt động cách mạng, trực tiếp chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế sau năm 1975; mở rộng đối tượng người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc; bổ sung người hưởng ưu đãi là vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc vợ khác mà nuôi con liệt sĩ đến tuổi trưởng thành, hoặc chăm sóc cha mẹ đẻ liệt sĩ khi còn sống hoặc vì hoạt động cách mạng mà không có điều kiện chăm sóc cha mẹ đẻ liệt sĩ khi còn sống. Theo quy định tại pháp lệnh này, vợ hoặc chồng liệt sĩ tái giá được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng và bảo hiểm y tế (các pháp lệnh sửa đổi trước không có bảo hiểm y tế). Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng được hưởng mức trợ cấp hằng tháng bằng 3 lần mức chuẩn hiện nay đang hưởng. Với việc nâng mức trợ cấp này, Bà Mẹ Việt Nam anh hùng bảo đảm có mức sống tốt hơn.
Ngăn ngừa trục lợi chính sách
Pháp lệnh bổ sung chương “Tạm đình chỉ, chấm dứt hưởng chế độ ưu đãi NCC với cách mạng, xử lý vi phạm”, trong đó quy định các trường hợp không xem xét công nhận NCC với cách mạng; tạm đình chỉ, chấm dứt hưởng chế độ ưu đãi đối với NCC với cách mạng, thân nhân của NCC với cách mạng. Quy định về xử lý vi phạm đối với người giả mạo giấy tờ để được xem xét công nhận là NCC; người khai báo gian dối giấy tờ để được hưởng chế độ ưu đãi NCC; người chứng nhận sai sự thật hoặc làm giả giấy tờ cho người khác để được công nhận là NCC; người vi phạm quy định về quản lý, sử dụng kinh phí… tùy theo mức độ vi phạm bị xử lý, hoàn trả tiền trục lợi. Pháp lệnh cũng quy định trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong thực hiện pháp lệnh bảo đảm khả thi. Với các quy định chặt chẽ nêu trên sẽ góp phần ngăn ngừa việc trục lợi chính sách của những người có ý định. Từ nay đến thời điểm pháp lệnh có hiệu lực, cần nghị định của Chính phủ và thông tư của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành. Với việc ban hành và thực hiện Pháp lệnh 02, cơ bản giải quyết được các bất cập của các pháp lệnh sửa đổi năm 2005 và 2012, góp phần tri ân, tôn vinh NCC và tạo điều kiện để nâng cao mức sống NCC bằng các ưu đãi ngày càng tốt hơn.
Huyền Chi (tổng hợp) - Ảnh: phương namTheo thống kê của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, hiện cả nước có gần 140 nghìn Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng được truy tặng và phong tặng, trong đó có gần 5 nghìn mẹ còn sống. Tại Hải Phòng, có hơn 2.600 Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng được truy tặng và phong tặng, hiện có 63 mẹ còn sống.
