Phát huy công tác giám sát đầu tư của cộng đồng

Tuy vậy, bên cạnh những kết quả đạt được, trong dư luận nhân dân đôi lúc còn gợn lên luồng ý kiến về chất lượng một số công trình, dự án, nhất là các công trình nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu. Đơn cử tuyến đường nông thôn mới kiểu mẫu thôn 4 xã Minh Tân (huyện Thuỷ Nguyên) vừa thi công xong nhưng xuất hiện tình trạng nứt, vỡ. Hay trước đó là tuyến đường đồng Đỏ, thôn Lang Thượng, xã Mỹ Đức (huyện An Lão); đường thôn Thọ Linh, xã Minh Tân (huyện Kiến Thuỵ)… Ngay khi có thông tin phản ánh, chủ đầu tư, nhà thầu kịp thời khắc phục, tuy nhiên, qua một số sự việc nêu trên cho thấy, công tác kiểm tra, giám sát thi công tại một số dự án chưa được chú trọng, trong đó, vai trò giám sát đầu tư của Ban giám sát đầu tư cộng đồng tại các địa phương chưa được phát huy. Báo cáo về giám sát, đánh giá tổng thể đầu tư thành phố năm 2022 nêu rõ, báo cáo tổng thể đầu tư năm 2022 các quận, huyện phần lớn không có nội dung báo cáo giám sát đánh giá cộng đồng. Chỉ có 3 quận, huyện Hồng Bàng, An Dương, Vĩnh Bảo báo cáo công tác giám sát đánh giá cộng đồng tại địa phương. Báo cáo của các quận, huyện về giám sát đầu tư cộng đồng cũng không bảo đảm yêu cầu.

Giám sát đầu tư của cộng đồng là hình thức tổ chức giám sát tự nguyện của nhân dân nhằm theo dõi, đánh giá việc chấp hành các quy định về quản lý đầu tư, góp phần nâng cao hiệu quả, bảo đảm hoạt động đầu tư phù hợp với quy hoạch, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Hoạt động giám sát đầu tư của cộng đồng được thực hiện thông qua Ban giám sát đầu tư cộng đồng. Hoạt động này được quy định tại Nghị định 29 ngày 26-3- 2021 của Chính phủ quy định về trình tự, thủ tục thẩm định dự án quan trọng quốc gia và giám sát, đánh giá đầu tư. Tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban giám sát cộng đồng cũng được quy định tại Luật Luật số 10/2022/QH15 ngày 10-11-2022 của Quốc hội về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Theo đó, Ban giám sát đầu tư cộng đồng được Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã quyết định thành lập theo từng chương trình, dự án đầu tư công, dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), chương trình, dự án đầu tư bằng vốn và công sức của cộng đồng dân cư hoặc bằng nguồn tài trợ trực tiếp của các tổ chức, cá nhân cho cấp xã. Ban theo dõi, giám sát sự phù hợp của chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư với quy hoạch, kế hoạch đầu tư trên địa bàn cấp xã; việc chủ đầu tư chấp hành các quy định của pháp luật về chỉ giới đất đai và sử dụng đất, quy hoạch mặt bằng chi tiết, phương án kiến trúc, xây dựng, xử lý chất thải, bảo vệ môi trường, đền bù, giải phóng mặt bằng và phương án tái định cư, kế hoạch đầu tư; tình hình triển khai và tiến độ thực hiện các chương trình, dự án; việc thực hiện công khai thông tin trong quá trình đầu tư…

Có thể thấy, giám sát đầu tư cộng đồng là một trong hoạt động được pháp luật quy định và khuyến khích triển khai. Từ thực trạng nêu trên tại một số dự án trên địa bàn thành phố, đã đến lúc vai trò của giám sát cộng đồng cần được phát huy, thực hiện tốt hơn. Khi vai trò của giám sát cộng đồng được phát huy, không chỉ bảo đảm chất lượng, hiệu quả của các công trình được đầu tư xây dựng trên địa bàn, hạn chế tình trạng thất thoát, lãng phí, còn phát huy dân chủ ở cơ sở, tạo sự đồng thuận cao, huy động sức mạnh tổng hợp trong nhân dân./.