Phát huy giá trị vùng lúa nếp đặc sản

Nâng tầm sản phẩm nếp đặc sản

Xã Quyết Thắng là địa phương có diện tích gieo cấy nếp cái hoa vàng lớn của thành phố với khoảng 565 ha, chiếm hơn 82% diện tích gieo cấy. Những năm qua, nhận thấy tiềm năng phát triển và hiệu quả từ giống nếp đặc sản này, địa phương tích cực xây dựng thương hiệu, định hướng sản xuất và tiêu thụ bài bản, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng và mẫu mã sản phẩm. Hiện sản phẩm nếp cái hoa vàng Đại Thắng đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Bên cạnh đó, rượu nếp cái hoa vàng Đại Thắng cũng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, góp phần nâng tầm giá trị cho giống nếp truyền thống của địa phương.

Theo ông Đoàn Đăng Đạo, Phó Chủ tịch UBND xã Quyết Thắng, trên cơ sở đánh giá hiệu quả, thế mạnh phát triển của giống nếp cái hoa vàng, địa phương rà soát, lựa chọn khu vực phù hợp để quy vùng tập trung, đồng bộ hóa các khâu sản xuất, nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Cũng từ trăn trở đặc sản nếp cái hoa vàng của quê hương có chất lượng tốt, được ưa chuộng nhưng việc tiêu thụ lại bấp bênh, anh Hoàng Minh Tân ở phường Trần Liễu đã thành lập Hợp tác xã Sản xuất và Thương mại dịch vụ nông nghiệp Hạc Vàng Kinh Môn để hỗ trợ bà con tiêu thụ.

Anh Tân cho biết: “Nông dân bán thóc nếp tươi chỉ từ 12.000 - 15.000 đồng/kg, bán gạo từ 30.000 - 35.000 đồng/kg, nhưng nếu chú trọng hơn tới mẫu mã, bao bì và chứng minh được nguồn gốc, xuất xứ thì có thể lên tới 50.000 - 60.000 đồng/kg, thậm chí là cao hơn”.

Từ năm 2023, Hợp tác xã Sản xuất và Thương mại dịch vụ nông nghiệp Hạc Vàng Kinh Môn đã liên kết với nông dân các phường Nhị Chiểu, Trần Liễu, Nguyễn Đại Năng, Kinh Môn… để sản xuất và tiêu thụ nếp cái hoa vàng. Do lúa nếp thu hoạch vào cuối năm nên đơn vị hướng tới thị trường Tết Nguyên đán để làm quà biếu tặng. Bên cạnh chất lượng đã được kiểm chứng, hợp tác xã đầu tư, chăm chút cho khâu bao bì, đóng gói. Nhờ vậy mà nếp cái hoa vàng Kinh Môn được nâng tầm, bán được giá cao, tiêu thụ thuận lợi.

Định hướng phát triển lâu dài

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng), thành phố hiện có 7.700 ha lúa nếp đặc sản, chủ yếu là các giống nếp cái hoa vàng, nếp xoắn, nếp quýt, tập trung ở các xã, phường: Nhị Chiểu, Lê Đại Hành, Trần Liễu, Quyết Thắng, Ái Quốc, Kiến Hưng, Nam Đồng, Lai Khê, Phú Thái… Lúa nếp đặc sản cho năng suất từ 50 - 55 tạ/ha. Thời gian qua, việc tiêu thụ nông sản đặc sản này có sự chuyển dịch, thay vì bán tươi, giá thấp thì một số nông dân đã liên kết để đưa ra sản phẩm có nhãn mác, bao bì và được chứng nhận chất lượng. Qua đó góp phần gia tăng giá trị sản xuất cho đặc sản địa phương. Mặc dù vậy, số lượng liên kết vẫn chưa nhiều, cần có giải pháp để thúc đẩy sản xuất lúa nếp đặc sản theo chuỗi.

Nếp quýt là giống lúa đặc sản, cổ truyền được người dân xã Lai Khê gieo cấy phổ biến. Do đó, bên cạnh khai thác hiệu quả kinh tế, nông dân địa phương cũng mong muốn xây dựng hình ảnh, tạo dựng thương hiệu cho nông sản đặc trưng, thế mạnh tại địa phương.

Bà Dương Thị Thoa ở xã Lai Khê bày tỏ: “Giống nếp quýt gắn liền với tập quán canh tác và phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng tại địa phương. Mặc dù nếp quýt có giá bán cao hơn và tiêu thụ thuận lợi hơn so với các loại thóc gạo tẻ, song vẫn chưa thật sự ổn định. Vì thế chúng tôi mong rằng các cấp, các ngành quan tâm để đặc sản địa phương có thể vươn xa và phát triển bền vững”.

Theo ông Lê Thái Nghiệp, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, các giống lúa nếp đặc sản tại thành phố đã khẳng định được chất lượng và được bảo hộ ở những mức độ khác nhau. Cơ quan chuyên môn định hướng nông dân duy trì ổn định diện tích gieo cấy và tăng cường quy vùng tập trung để sản xuất hàng hóa, bảo đảm chất lượng đồng đều. Cùng với đó, chú trọng áp dụng quy trình canh tác an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm và kiểm soát tốt nguồn gốc nông sản. Đây là cơ sở để hình thành chuỗi liên kết lúa nếp đặc sản. Khi có đầu ra ổn định, nông dân sẽ an tâm sản xuất, duy trì và khai thác hiệu quả giá trị các giống lúa nếp đặc sản mang đặc trưng riêng của từng địa phương.