Phát huy nét đẹp truyền thống

Hát Đúm là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian trong hệ thống di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam, khá phổ biến ở vùng châu thổ Bắc bộ như ở huyện Cát Hải, Kiến Thụy, Đồ Sơn (Hải Phòng); thị xã Quảng Yên (tỉnh Quảng Ninh); tỉnh Thái Bình… Ở mỗi vùng, miền, hát Đúm lại mang những nét đặc thù riêng. Hát Đúm ở Thủy Nguyên có nhiều điểm riêng biệt, tiêu biểu hơn cả, được thể hiện trong lối trang phục, âm ngữ, cách hát, các lề lối sinh hoạt văn hóa đi kèm. So với các địa phương khác, hát Đúm tại Thủy Nguyên luôn duy trì được sức sống mạnh mẽ, bền bỉ.

Trước đây, hát Đúm ở Thủy Nguyên gắn liền với hội mở mặt ở tổng Phục xưa, gồm các xã Phục Lễ, Phả Lễ, Lập Lễ và Tam Hưng. Tuy ngày nay tục mở mặt không còn, song hát Đúm vẫn được lưu giữ không chỉ ở bốn xã trên mà ở cả các xã, thị trấn khác trên toàn huyện. Tại lễ hội truyền thống ở các địa phương, hát Đúm luôn được dành riêng một khu vực. Không cầu kỳ về sân khấu, trang phục, các cụ ông, cụ bà, nam thanh nữ tú ngồi đối diện nhau, uống ngụm trà, ăn một miếng trầu và bắt đầu câu chuyện qua những câu hát chào, đối đáp…Chính vì hình thức dân dã, không cầu kỳ nhưng giai điệu, lời hát lại hóm hỉnh, đầy ý tứ, nên hát Đúm dễ đi vào lòng người và ngày càng phát triển. Ở nhiều xã thành lập một số câu lạc bộ hát Đúm để đi giao lưu tại các lễ hội.

Nhằm giữ gìn và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của địa phương, nâng cao chất lượng hoạt động, tăng cường hội viên trẻ cho câu lạc bộ hát Đúm tại các xã có truyền thống hát Đúm; góp phần thực hiện yêu cầu về gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống theo Nghị quyết 26 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Thủy Nguyên, từ năm 2013, Trung tâm Văn hóa- Thông tin huyện Thủy Nguyên tham mưu UBND huyện tổ chức hội thi hát Đúm toàn huyện. Theo đó, cuộc thi chia thành 2 vòng, sơ khảo và chung khảo. Vòng sơ khảo được các xã, thị trấn tổ chức từ mồng 2 Tết tại lễ hội truyền thống của các địa phương, qua đó lựa chọn diễn viên tham gia câu lạc bộ của xã để tham gia vòng chung kết. Vòng chung kết được tổ chức luân phiên hằng năm tại trung tâm của các xã Phục Lễ, Phả Lễ, Lập Lễ.

Hội thi chung kết hát Đúm huyện Thủy Nguyên năm nay được tổ chức vào chiều mồng 5 tháng Giêng tại xã Phả Lễ với chủ đề “Mừng Đảng quang vinh, mừng Xuân Đinh Dậu 2017, mừng quê hương đất nước, xây dựng nông thôn mới, tình yêu đôi lứa”. Đây là năm thứ 5 huyện Thủy Nguyên tổ chức hội thi này. Qua các năm tổ chức, hội thi có sự mở rộng về quy mô và thành phần tham dự. Các đội thi tham gia ngày càng có sự đầu tư kỹ càng, chu đáo hơn từ trang phục, thành phần diễn viên đến nội dung thi. Tuy nhiên, ấn tượng nhất là sự tham gia cổ vũ nhiệt tình của các người xem là người dân địa phương và du khách thập phương. Điều này cho thấy sức sống mãnh liệt của hát Đúm trong đời sống tinh thần của người dân các địa phương có truyền thống hát Đúm và nhân dân huyện Thủy Nguyên nói chung. Cùng với hát Đúm, hội thi hát Đúm trở thành điểm nhấn văn hóa của huyện Thủy Nguyên và món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân mỗi dịp đầu Xuân.

Theo tinh thần Nghị quyết 26 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện, đến năm 2020, huyện Thủy Nguyên phấn đấu tổ chức lễ hội mở mặt hát Đúm tổng Phục Lễ xưa. Cụ thể, trong lễ hội này có hội mở mặt và các trò chơi truyền thống khác như chơi cờ người, đánh đu, đấu vật, thi làm cỗ chay, dệt vải...Mong rằng, với sự tham gia tích cực của các câu lạc bộ, cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương các cấp, sự ủng hộ của nhân dân, hỗ trợ của ngành chức năng thành phố, huyện sẽ thực hiện được mục tiêu này.

(Giám đốc Trung tâm Văn hóa- Thông tin huyện Thủy Nguyên)