(HPĐT)- Ngày 26-3, Bộ Y tế ghi nhận 3 người mắc COVID-19 trong tổng số 10 người Việt Nam nhập cảnh trái phép bằng tàu cá từ Campuchia về Phú Quốc. Trong đó, hai người đi máy bay về Hải Phòng. Điều đáng nói, tình trạng người nhập cảnh trái phép mang theo mầm bệnh về Việt Nam khiến Bộ Y tế lo ngại về nguy cơ cao xuất hiện đợt dịch COVID-19 lần thứ 4 tại Việt Nam trong bối cảnh tình hình dịch bệnh ở nhiều nước diễn biến phức tạp.

Lực lượng y tế phun khử khuẩn khách sạn Paris trên địa bàn phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền, nơi ca bệnh từng lưu trú. Ảnh: Lê Dũng
Trên thực tế, người nhập cảnh trái phép là vấn nạn mà nhiều chuyên gia ngành Y tế cho rằng, đây là lỗ hổng khiến công tác phòng, chống dịch của nhiều nước trong khu vực trở nên khó khăn. Với Việt Nam, do có đường biên giới trải dài, nên việc quản lý xuất, nhập cảnh đặc biệt là quản lý xuất, nhập cảnh trái phép từ đường biển rất phức tạp. Theo thống kê của cơ quan chức năng, hằng ngày phát hiện, xử lý khoảng 100-150 trường hợp nhập cảnh trái phép, ngày cao điểm lên tới 500 người. Đấy là con số thống kê được, còn những trường hợp nhập cảnh trái phép, mang theo mầm bệnh vào Việt Nam, nhưng chưa được phát hiện kịp thời sẽ như thế nào? Nhất là trong trường hợp người bệnh không có dấu hiệu về mặt lâm sàng sẻ trở thành nguồn truyền nhiễm trong cộng đồng.
Đối với thành phố Hải Phòng, sau khi phát hiện hai ca nhiễm mới là trường hợp nhập cảnh trái phép kể trên, ngay trong đêm 25-3, Tổ phản ứng nhanh phòng, chống dịch COVID-19 thành phố, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương quyết liệt, thần tốc vào cuộc truy vết các trường hợp F1 để đưa đi cách ly y tế tập trung, lấy mẫu xét nghiệm; phong tỏa 6 địa điểm gồm 2 khách sạn, 1 nhà nghỉ, 1 bệnh viện và khu dân cư chung quanh khu vực sinh sống của người thân người bệnh, lái xe taxi. Ngành Y tế cũng phát đi thông báo khẩn số 5 để những người có mặt trên chuyến bay VJ 458 từ sân bay Phú Quốc ra sân bay Nội Bài và 2 ca bệnh liên hệ ngay với trạm Y tế nơi cư trú để khai báo y tế và được hướng dẫn các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp. Cách phản ứng nhanh này được phát huy hiệu quả cao qua một số lần Hải Phòng đương đầu với các tình huống dịch bệnh phát sinh đột xuất, phức tạp.
Sự xuất hiện của 2 ca bệnh nhập cảnh trái phép trên địa bàn thành phố cũng bộc lộ lỗ hổng trong quản lý người từ nước ngoài, người từ các địa phương khác về Hải Phòng, nhất là với trường hợp nhập cảnh trái phép không tuân thủ cách ly y tế. Cụ thể, hai người mắc COVID-19 nhập cảnh trái phép từ Campuchia về Phú Quốc, rồi di chuyển về Hải Phòng, sau đó về nhà ở huyện Kiến Thụy nhưng cơ quan chức năng, chính quyền địa phương không hay biết; người dân cũng không phát giác, thông tin kịp thời. Gia đình có người thân ở nước ngoài nhập cảnh trái phép trở về, nhưng không thực hiện cách ly y tế không báo cáo chính quyền địa phương... Chỉ đến khi các trường hợp này thấy sức khỏe không tốt, đến bệnh viện kiểm tra, lấy mẫu xét nghiệm khẳng định dương tính với virus SARS-CoV-2, các cấp, ngành, địa phương mới biết và vào cuộc.
Dẫu biết rằng công tác quản lý xuất, nhập cảnh hết sức khó khăn, nhất là quản lý xuất, nhập cảnh trái phép; công tác nắm bắt, phát giác người từ địa phương khác, người từ nước ngoài trở về không chủ động khai báo y tế không dễ. Nhưng thiết nghĩ, càng khó quản lý thì càng phải chủ động, làm nghiêm, không chủ quan, lơ là. Ngoài trách nhiệm của chính quyền địa phương, các cấp, ngành, cần thiết lập lại hệ thống “tai mắt” trong nhân dân. Trong đó, mỗi chính quyền cơ sở, thôn, xóm là một “pháo đài”, mỗi người dân là một “chiến sĩ” trong phát giác, thông tin kịp thời khi phát hiện người từ nước ngoài nhập cảnh trái phép, không tuân thủ cách ly y tế.
Đông Hải