(HPĐT)- Không chỉ là địa phương có hệ thống cảng biển lớn thứ hai của cả nước, Hải Phòng còn là nơi có nhiều tuyến sông nhất miền Bắc, vì thế có hệ thống cảng thuỷ nội địa (cảng sông) khá lớn. Đây là lợi thế rất lớn trong phát triển kinh tế- xã hội của địa phương, là đầu mối thuận lợi để vận chuyển vật liệu xây dựng và hàng rời.
Nếu cảng biển là nơi tiếp nhận hàng container, hàng hoá cỡ lớn, thì cảng sông là nơi tiếp nhận những loại hàng hoá cỡ nhỏ và vật liệu xây dựng, thiết thực đối với đời sống xã hội. Nhiều năm qua, trong quy hoạch phát triển cảng, thành phố cũng quy hoạch các hệ thống cảng sông đáp ứng với yêu cầu phát triển, là cảng phụ trợ cho cảng biển, bởi từ cảng biển, tàu cỡ nhỏ chuyển tải hàng hoá có thể đi vào sâu nội địa, thậm chí cảng sông thành cảng trung chuyển để thực hiện vận chuyển trên tuyến đường thuỷ nội địa phía Bắc vươn đến Phú Thọ hoặc Ninh Bình. Thực tế cho thấy, tuyến đường thuỷ từ Hải Phòng qua Hải Dương, Hà Nội, Phú Thọ và ngược lại là tuyến vận tải thuỷ nội địa nhộn nhịp nhất miền Bắc, đóng góp rất lớn cho phát triển kinh tế- xã hội.
Tuy vậy, do quy mô nhỏ, lượng tàu thuyền cập ít nên nhiều cảng sông gần như bị “bỏ quên” trong tiến trình phát triển cảng tại Hải Phòng. Phần lớn cảng sông đều không được đầu tư quy mô thích hợp. Nhiều điểm tuy được quy hoạch là cảng nhưng không khác gì một bãi vật liệu, mép sông chỉ có một vài trụ cầu nhỏ hoặc neo ponton để làm nơi cập tàu thuyền bốc xếp hàng hoá. Trở ngại nữa là những tuyến đường kết nối ra cảng sông đều tạm bợ, không hoàn chỉnh do đơn vị quản lý không muốn đầu tư. Ngoài ra, còn gặp khó khăn do ảnh hưởng bởi Luật Đê điều, vì phần lớn cảng sông đều ở ngoài đê.
Tới đây, thành phố Hải Phòng hợp nhất với tỉnh Hải Dương, không chỉ hình thành vùng phát triển kinh tế rộng lớn phía Bắc mà còn là địa phương có hệ thống cảng sông hàng đầu cả nước trên hành lang 27 tuyến sông trung ương (Hải Dương 14 tuyến, Hải Phòng 13 tuyến), như các tuyến sông Cấm, Luộc, Văn Úc, Kinh Thầy, Thái Bình… và hàng trăm tuyến sông địa phương. Có thể thấy, tiềm năng cảng sông của thành phố Hải Phòng sau hợp nhất rất lớn, khả năng đảm nhận khai thác hàng hoá lên đến hàng chục triệu tấn mỗi năm, tạo hàng trăm nghìn việc làm trực tiếp và lao động phụ trợ, từ xếp dỡ hàng hoá, lưu kho bãi, vận chuyển, đóng mới phương tiện thuỷ…
Để phát huy thế mạnh cảng sông của Hải Phòng sau hợp nhất, điều cần thiết là phải nhanh chóng quy hoạch lại hệ thống cảng sông, tính toán các khu vực để tiếp nhận hàng hoá phù hợp, trong đó có khu vực tiếp nhận hàng hoá là vật liệu xây dựng xen lẫn, đáp ứng nhu cầu của người dân. Bên cạnh đó, cần quy hoạch hệ thống giao thông kết nối như xây dựng bãi phương tiện, mở đường từ cảng sông đến các tuyến đường bộ và đường sắt, bảo đảm lưu thông thuận lợi. Việc quản lý các cảng sông cũng cần đổi mới theo hướng xây dựng hệ thống kho bãi chứa hàng hoá, sẵn sàng làm cảng phụ trợ cho cảng biển, đưa hàng từ cảng biển vào sâu nội địa hơn nữa để giảm chi phí logistics, thay vì chỉ để tiếp nhận hàng hoá nhỏ. Cùng với đó, quy hoạch các cơ sở đóng mới, sửa chữa tàu ven sông để đáp ứng nhu cầu vận tải thuỷ ngày càng lớn của các doanh nghiệp.
