(HPĐT)- Cách đây tròn 60 năm (5-8-1964 - 5-8-2024), bộ đội Phòng không - Không quân góp sức làm nên Chiến thắng trận đầu của quân và dân miền Bắc chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, bảo vệ miền Bắc XHCN.
Ký ức hào hùng
Nhằm tạo cớ leo thang đánh phá miền Bắc Việt Nam, đế quốc Mỹ dựng nên màn kịch “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” vu khống Hải quân ta tấn công tàu Mỹ trên vùng biển quốc tế và lấy cớ mở cuộc trả đũa tập kích bằng đường không vào miền Bắc. Ngày 5-8-1964, Tổng thống Mỹ Johnson ra lệnh cho Tư lệnh lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương bất ngờ huy động 64 lượt máy bay cất cánh từ các tàu sân bay mở cuộc tấn công mang tên “Mũi tên xuyên” đánh 3 đợt vào các mục tiêu ven biển nước ta.
Ông Ngô Xuân Huy, 81 tuổi, hiện sống tại đường 208, xã An Đồng (huyện An Dương) hồi tưởng lại: tháng 8-1964, ông là trinh sát tiểu đoàn Phòng không cao xạ 217, Quân chủng Phòng không - Không quân (PK-KQ). Ngày 5-8-1964, trinh sát nhận được tín hiệu 6 máy bay A4D của địch bay vào vùng bảo vệ của Tiểu đoàn. Máy bay từ tàu sân bay của địch bay thấp, hòng "che mắt" bộ đội radar, sử dụng "đòn hiểm" đánh phá căn cứ Hải quân của ta, rồi bay sâu vào đất liền quay trở lại đánh vu hồi. Chúng không ngờ bộ đội Phòng không của ta đã giăng lưới chờ sẵn. Khi máy bay địch quay trở lại, dù sử dụng các biện pháp "thủ công", trinh sát vẫn thu được đầy đủ phần tử thông tin báo về chỉ huy. Nhận lệnh, khẩu đội súng máy 14,5 mm thuộc Đại đội 141, Tiểu đoàn Pháo phòng không 217, chốt giữ các điểm cao của thị xã Hòn Gai (nay là thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) giương cao nòng bắt mục tiêu. Máy bay địch vào tầm ngắm, khẩu đội nổ súng bắn trúng chiếc máy bay A4D, bốc cháy rơi xuống cửa biển Đầu Mối. Trung úy Everett Alvarez, phi công lái máy bay này buộc phải nhảy dù xuống Khe Cá (Hà Tu), bị bắt sống. Đây là phi công Mỹ đầu tiên ta bắt được trên miền Bắc…
Trận này, các đơn vị thuộc Quân chủng PK-KQ gồm: Trung đoàn Radar 290, 291 phát hiện máy bay địch kịp thời, bộ đội pháo cao xạ của Trung đoàn 280, Tiểu đoàn 217 sử dụng pháo 90 mm, 88 mm, 57 mm, súng máy 14,5 mm phối hợp bộ đội Hải quân, Công an vũ trang, dân quân tự vệ các địa phương chiến đấu dũng cảm, lập công xuất sắc, bắn rơi 8 máy bay địch, bắn bị thương 3 chiếc khác, bắt sống 1 phi công Mỹ, đập tan cuộc tập kích bằng không quân, hải quân với quy mô lớn đầu tiên của đế quốc Mỹ ra miền Bắc…
Viết tiếp truyền thống vẻ vang
Những ngày này, trên trận địa “canh trời” của Đại đội 172, Trung đoàn 240, Sư đoàn 363, các cán bộ, chiến sĩ miệt mài luyện rèn bài tập đánh trả các tốp mục tiêu tập kích đường không bảo vệ thành phố Hải Phòng. Ngay sau khi mệnh lệnh báo động chiến đấu cấp 1 được phát ra, cán bộ, chiến sĩ (CBCS) trong kíp chiến đấu của đơn vị nhanh chóng vào vị trí. Những nòng pháo 100 mm vươn cao, quét tìm mục tiêu. Chỉ ít phút sau, các tốp mục tiêu đã bị Đại đội tiêu diệt, báo cáo về Sở chỉ huy Trung đoàn. Thượng tá Nguyễn Quyết Tiến, Trung đoàn trưởng thông tin: Thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời, chúng tôi huấn luyện cho bộ đội sử dụng thành thạo các loại vũ khí, khí tài có trong biên chế, làm chủ các tình huống trên không. Hiện nay, đơn vị đang tập trung huấn luyện tham gia diễn tập bắn đạn thật năm 2024 do Quân chủng tổ chức. Phát huy truyền thống "đánh thắng trận đầu", chúng tôi quyết tâm huấn luyện giỏi, diệt mục tiêu ngay từ quả đạn đầu, loạt đạn đầu, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Dịp này, Trung đoàn phối hợp các cựu chiến binh Tiểu đoàn 217 (trước đây thuộc biên chế Trung đoàn - những người trực tiếp tham gia đánh thắng trận đầu) tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa như: Giao lưu, kể chuyện truyền thống, tham gia Lễ kỷ niệm 60 năm Chiến thắng trận đầu chống chiến tranh phá hoại miền Bắc và 25 năm hợp nhất Quân chủng PK-KQ; tham gia Lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và nhân dân đã chiến đấu anh dũng, hy sinh trong trận đánh ngày 2 và 5-8-1964 tại tỉnh Quảng Ninh…
Thực hiện phong trào thi đua "Phất cao cờ hồng tháng Tám”, gắn với đợt thi đua cao điểm “Tự hào truyền thống - Viết tiếp chiến công - Xứng danh Bộ đội Cụ Hồ", CBCS toàn Sư đoàn 363 thi đua lập nhiều thành tích, trong đó: 100% đơn vị trực ban chiến đấu khối A đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được nhận cờ đơn vị trực ban khá. Đăng cai và tham gia các cuộc hội thao, diễn tập năm 2024 do Quân chủng tổ chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, bảo đảm an toàn tuyệt đối; kíp chiến đấu Tiểu đoàn 71, Trung đoàn 285 đạt giải nhất, kíp chiến đấu Tiểu đoàn 181, Trung đoàn 213 đạt giải ba trong Hội thao, diễn tập chiến thuật phân đội hỏa lực tên lửa phòng không S-125-2TM, S-125-VT; kíp chiến đấu Trạm radar 22, Trung đoàn 295 đạt giải nhất trong Diễn tập chiến thuật kíp chiến đấu Trạm radar có một phần thực binh… Bên cạnh đó, CBCS các cơ quan, đơn vị góp hàng trăm ngày công giúp dân chữa cháy rừng, khắc phục hậu quả thiên tai, tổng dọn vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ; tham gia hiến máu nhân đạo, tri ân gia đình chính sách, người có công; tổ chức giao lưu văn nghệ, thi đấu thể thao với đơn vị kết nghĩa địa phương, tạo không khí đoàn kết, vui tươi, sôi nổi. "Phát huy giá trị và ý nghĩa lịch sử truyền thống đánh thắng trận đầu của bộ đội PK-KQ, mỗi cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 363 quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần bảo vệ vững chắc vùng trời Đông Bắc Tổ quốc" - đại tá Phạm Hồng Điệp, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Sư đoàn 363 khẳng định.
BÀI: HẢI HẬU
