(HPĐT)- Vừa qua, việc bé trai 8 tuổi (học sinh Trường tiểu học Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân) nghi bị cha dượng bạo hành một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng bạo hành, xâm hại trẻ em. Trung bình mỗi năm, trên địa bàn thành phố phát hiện gần 10 vụ xâm hại trẻ em, tập trung ở tuổi dưới 13. Vì thế, vai trò của nhà trường góp phần quan trọng để ngăn ngừa kịp thời, hạn chế hậu quả của các vụ xâm hại trẻ em.
Học sinh Trường THCS Chu Văn An chia sẻ về các hành vi bạo hành.
Hình thành kỹ năng “chia sẻ”
Theo thống kê của Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, 3 năm trở lại đây, tình trạng bạo hành, xâm hại trẻ em có chiều hướng tăng, tập trung ở các hành vi cố ý gây tổn hại thể chất, tinh thần của trẻ. Năm 2021, có 5 vụ bạo hành trẻ em bị phát hiện, khởi tố, 2 vụ việc bị xử lý hành chính… Từ đầu năm đến nay, Tổng đài 18006605 của Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hải Phòng tiếp nhận hơn hơn 10 cuộc gọi phản ánh tình trạng trẻ em, người chưa vị thành niên bị bạo hành gia đình.
Theo Thạc sĩ Phạm Thị Minh Thường, Trưởng Phòng can thiệp- Hỗ trợ của Trung tâm, qua tiếp xúc các trường hợp trẻ bị bạo hành cho thấy, những trẻ em có bố, mẹ sử dụng chất kích thích, ly hôn hoặc trẻ có thời gian dài không sống cùng, gần cha mẹ (do cha mẹ đi làm ăn xa)… thuộc nhóm có nguy cơ cao bị bạo hành gia đình. Đa số trẻ bị bạo hành rơi vào tâm lý hoảng loạn, sợ hãi, khó miêu tả lại tình huống xảy ra đối với bản thân. Nhiều trẻ không tìm kiếm được người để sẻ chia, giữ yên lặng hoặc tâm sự với bạn cùng trang lứa nên không giải quyết vấn đề hoặc làm rõ nguyên nhân xảy ra sự việc.
Qua các hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe học đường cho thấy, không nhiều trẻ tự nhận biết các hành vi được coi là xâm hại thân thể, tinh thần, lúng túng trong phòng ngừa. Bác sĩ Trịnh Thị Thanh Viễn, Khoa Sức khỏe sinh sản, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố phân tích, bị bạo hành nhiều lần, trong thời gian dài khiến trẻ cho rằng đó là việc bình thường và chai lỳ với đòn roi nên không phản kháng hoặc nhờ đến sự giúp đỡ… Để giảm thiểu tình trạng này, Trung tâm phối hợp Tổ chức Save Children (SC) xây dựng kế hoạch, dự kiến tổ chức thí điểm các hoạt động đối thoại, trò chuyện chuyên sâu theo nhóm với học sinh một số trường tiểu học trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất là hợp tác từ phía các nhà trường chưa chặt chẽ, việc cân đối thời lượng dạy kiến thức và dạy kỹ năng sống.
Theo thống kê của Sở Lao động- Thương binh và Xã hội tại thời điểm tháng 6-2022, trên địa bàn thành phố có hơn 528.600 người trong độ tuổi dưới 16, trong đó có gần 5.100 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Tỷ lệ trẻ em được trợ giúp (về xã hội, y tế, pháp lý, hỗ trợ tư vấn) mới đạt 98,3%, như vậy vẫn còn gần 100 trường hợp trẻ em không được hỗ trợ kịp thời.
Tăng cường vai trò của nhà trường
Vụ việc bé trai 8 tuổi (học ở Trường tiểu học Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân) được giáo viên, nhà trường phát hiện, liên hệ cơ quan chức năng giải quyết cho thấy vai trò của nhà trường là quan trọng trong việc kịp thời phát hiện vụ việc và công khai lên dư luận để các ngành chức năng vào cuộc, kịp thời có biện pháp bảo vệ.
Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Du (quận Kiến An) Vũ Thị Mai Khanh cho biết, với đặc thù của quận ven đô, nhiều học sinh nhà trường có hoàn cảnh thiệt thòi. Để có thể kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của học sinh, phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc để các em tự tin chia sẻ với thầy cô, dịp đầu năm học, Ban giám hiệu giao các giáo viên chủ nhiệm phát phiếu khai bổ sung sơ yếu lý lịch để nắm bắt, cập nhật thông tin trẻ gặp hoàn cảnh khó khăn phát sinh, phân công giáo viên tìm hiểu, trò chuyện và giúp đỡ. Cùng với đó, trong các tiết dạy kỹ năng sống, giáo dục ngoài giờ lên lớp, nhà trường cũng chú trọng “nghe các em nói”, tạo môi trường giáo dục hài hòa, thân thiện để khuyến khích học sinh bày tỏ ý kiến đánh giá và về hành vi, việc làm của những người xung quanh để gửi gắm các thông điệp giáo dục, bảo vệ trẻ từ xa.
Cuối tháng 10 vừa qua, tại Trường mầm non Hoa Cúc, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hải Phòng phối hợp với Công ty Bảo hiểm nhân thọ Generali Việt Nam lần đầu tổ chức chương trình giáo dục cộng đồng “Sinh con, sinh cha”, góp phần tăng cường liên kết gia đình và nhà trường, thay đổi nhận thức của cộng đồng về hoạt động bảo vệ, giáo dục trẻ em. Giám đốc Sở Lao độngThương binh và Xã hội Đỗ Văn Bình khẳng định, thời gian tới, công tác truyền thông về bảo vệ, chăm sóc trẻ em và phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em sẽ được triển khai thành chiến dịch, với hình thức phù hợp hơn, quy mô rộng khắp hơn, trong đó chú trọng vai trò tham gia từ phía nhà trường. Cùng với đó, Thanh tra ngành tăng cường kiểm tra, đánh giá việc thực hiện Luật Trẻ em và chính sách đối với trẻ em co hoàn cảnh khó khăn tại địa phương tạo nên “lá chắn” bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ bị bạo hành, xâm hại./.
Bài và ảnh: MAI LÊ
