Phát huy vai trò đại diện quyền và lợi ích người lao động

Các cấp công đoàn tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật để người lao động hiểu, nắm chắc pháp luật lao động. Ảnh: Duy Lân

Khởi kiện các đơn vị chây ỳ nộp bảo hiểm

- Ông có thể cho biết tình trạng nợ đọng bảo hiểm của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố?

- Theo báo cáo mới nhất, 9 tháng năm 2017, tổng số nợ bảo hiểm xã hội, y tế và thất nghiệp của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố gần 705 tỷ đồng. Sau khi trừ số nợ của các đơn vị giải thể, phá sản và doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Vinashin, số nợ này tuy giảm nhiều, nhưng còn hơn 470 tỷ đồng.

- Tổ chức công đoàn thành phố có giải pháp gì giúp người lao động yên tâm?

- Trước thực trạng này, sau khi nhận hồ sơ nợ từ Bảo hiểm Xã hội thành phố, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố gửi thông báo đến từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đang nợ yêu cầu nộp số tiền nợ đọng trong thời gian sớm nhất. Đồng thời, đề nghị thanh tra các đơn vị nợ và chỉ đạo các công đoàn cơ sở giám sát việc nộp bảo hiểm. Đối với các đơn vị chây ỳ thực hiện nghĩa vụ nộp BHXH, LĐLĐ thành phố chỉ đạo LĐLĐ các quận, huyện tiến hành thủ tục khởi kiện.

Thực hiện quy định mới về mức lương tối thiểu chưa nghiêm túc

- Ngoài nợ đọng bảo hiểm, việc thực hiện Nghị định số 153/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định về mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng cũng “nóng” không kém. Ông nói sao về điều này?

- Tính đến tháng 10-2017, 1125/1167 doanh nghiệp có tổ chức công đoàn trên địa bàn thành phố thực hiện mức lương tối thiểu vùng theo quy định mới. Trong đó, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện khá nghiêm túc. Nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện lấy lý do khó khăn trong hoạt động sản xuất- kinh doanh (chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống, bảo vệ…), một số đang làm thủ tục giải thể (các công ty: CP Muối và Thương mại Hải Phòng, Nhựa Hisen, TNHH Hoa Thép Việt Nam…). Ngoài ra, một số đơn vị sự nghiệp công lập trả lương lao động hợp đồng thấp hơn quy định mới gây nhiều khó khăn cho đời sống của người lao động.

Nhiều doanh nghiệp thực hiện chưa nghiêm quy định pháp luật lao động

- Ông có thể cho biết công tác thanh, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố?

- 10 tháng đầu năm 2017, LĐLĐ thành phố tham gia thanh, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động tại 79 doanh nghiệp thuộc các loại hình.

- Trong các cuộc thanh, kiểm tra, vấn đề gì nổi cộm ?

- Khá nhiều vấn đề. Một số doanh nghiệp chưa thực sự coi trọng công tác an toàn vệ sinh lao động; quy định giờ làm việc, thời gian nghỉ ngơi không cụ thể trong nội quy lao động, thậm chí lợi dụng làm 8 giờ liên tục nhưng chỉ đăng ký làm theo giờ bình thường dẫn đến người lao động không được nghỉ ăn trưa ít nhất 30 phút trừ vào thời gian làm việc; hơn 45% số doanh nghiệp khi thanh tra chưa xây dựng được thang lương, bảng lương; nhiều doanh nghiệp chưa tạo điều kiện thành lập công đoàn cơ sở và thực hiện trích nộp kinh phí công đoàn 2% theo quy định…

Tuy nhiên, nổi cộm nhất là thực hiện dân chủ tại cơ sở và ký hợp đồng lao động. Có thể nói, thực hiện dân chủ tại cơ sở là hoạt động yếu nhất của nhiều doanh nghiệp. Phần đông chỉ tổ chức hội nghị người lao động để trao đổi, giải đáp thắc mắc mà chưa tổ chức đối thoại định kỳ theo quy định. Trong khi đó, việc ký hợp đồng lao động của phần lớn doanh nghiệp còn dựa theo Thông tư 21/2003 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội hết hiệu lực từ năm 2013. Không những thế, việc ký hợp đồng lao động còn mang tính áp đặt của người sử dụng lao động, chưa thực hiện được quy định có sự thoả thuận của hai bên. Cá biệt, một số doanh nghiệp sử dụng hợp đồng lao động dưới 3 tháng (thử việc) với số lượng lao động lớn nhằm trốn đóng bảo hiểm xã hội.

Tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động

- Các cấp công đoàn thành phố có giải pháp gì nhằm bảo đảm quyền và lợi ích của người lao động?

- Nhiều giải pháp thiết thực, hiệu quả cao được đưa ra và thực hiện. Trong đó, có thể kể đến tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật tới đội ngũ cán bộ công đoàn và người lao động, để mọi người hiểu, nắm chắc pháp luật lao động, công đoàn; phát huy quyền công đoàn trong việc đại diện bảo vệ trực tiếp quyền và lợi ích của người lao động thông qua cơ chế dân chủ và hoàn thiện hệ thống nội quy, quy chế doanh nghiệp; tập huấn, hướng dẫn cán bộ công đoàn cơ sở kỹ năng thương lượng, đàm phán để ký kết thoả ước lao động với nhiều nội dung có lợi hơn cho người lao động; chỉ đạo các cấp công đoàn làm tốt công tác giám sát thực hiện các chế độ chính sách đối với người lao động tại doanh nghiệp.

Ngoài ra, các cấp công đoàn tham gia các đoàn thanh tra của thành phố, qua đó phát hiện và uốn nắn kịp thời các sai sót trong quá trình thi hành pháp luật tại doanh nghiệp, yêu cầu doanh nghiệp thực hiện và tiến hành các thủ tục theo quy định của pháp luật. Với những doanh nghiệp không chấp hành pháp luật lao động, phía công đoàn tập hợp danh sách kiến nghị UBND thành phố, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội đưa vào kế hoạch thanh tra của năm liền kề.

LĐLĐ phối hợp UBND thành phố ban hành văn bản chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thực hiện nghiêm Nghị định 04 và Nghị định 60 của Chính phủ về thực hiện dân chủ tại nơi làm việc; tổ chức thường xuyên các lớp tập huấn, đào tạo nâng cao kỹ năng và phương pháp đối thoại, giải quyết tranh chấp lao động và kỹ năng thương lượng tập thể; bố trí cán bộ tham gia các đoàn thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động, Luật Công đoàn tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; chỉ đạo các cấp công đoàn thực hiện việc giám sát, nắm chắc tình hình chấp hành pháp luật của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp để kịp thời có biện pháp yêu cầu các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp phải chấp hành đúng theo quy định.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Quang thái