Phát huy vai trò “đầu tàu” công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Nhà máy VinFast tại huyện Cát Hải được đầu tư công nghệ tiên tiến, hiện đại, sản xuất các sản phẩm đạt chất lượng quốc tế.

Mục tiêu CNH- HĐH được đặt ra xuyên suốt từ Đại hội 8 của Đảng năm 1996. Theo đó, phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp, phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Qua hơn 25 năm kiên trì thực hiện, Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức cao, bình quân 6,17%/năm; chất lượng tăng trưởng được cải thiện, quy mô nền kinh tế tăng nhanh, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực với tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong GDP đạt khoảng 72,7% năm 2020, đưa nước ta trở thành nước đang phát triển có mức thu nhập trung bình. Theo Bộ Công Thương, công nghiệp chế biến chế tạo ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế, với mức đóng góp vào GDP tăng từ 13% năm 2010 lên 16,7% năm 2020. Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) xếp Việt Nam từ nhóm "các nền kinh tế đang phát triển" lên nhóm "các nền kinh tế công nghiệp mới nổi".

Tuy nhiên, theo đánh giá của Trung ương, do nhiều nguyên nhân khác nhau, Việt Nam vẫn chưa thực hiện được mục tiêu trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020. Cùng với nhiều chỉ tiêu định lượng chưa đạt được, các đột phá chiến lược chưa có sự bứt phá; năng suất lao động thấp và chậm được cải thiện; tăng trưởng kinh tế không đạt được mục tiêu chiến lược đề ra, có xu hướng giảm dần. Tại chuỗi hội thảo do Ban Kinh tế Trung ương phối hợp tổ chức nhằm tập hợp, cung cấp luận cứ để Trung ương xây dựng mô hình, chính sách công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhiều bộ, ngành, chuyên gia nhận định, nước ta mới đang ở cuối giai đoạn đầu của công nghiệp hóa và bước đầu chuyển sang giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa. Nếu không có những tư duy, cách tiếp cận mới về CNHHĐH; đổi mới mạnh mẽ về giải pháp thực hiện, tận dụng tốt được cơ hội từ Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nước ta cần ít nhất 20 năm nữa mới có thể đạt mức bình quân đầu người về giá trị gia tăng công nghiệp chế biến, chế tạo theo ngưỡng của các nước công nghiệp hóa mới theo phân loại của UNIDO.

Xác định rõ những “điểm nghẽn”, Trung ương yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, nhận thức và hành động quyết liệt, đồng bộ hơn nữa để đẩy mạnh CNH-HĐH ở nước ta, chuyển đổi căn bản, toàn diện nền kinh tế và đời sống xã hội ngày càng dựa nhiều hơn vào sự phát triển của công nghiệp, dịch vụ trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0. Đây là cơ sở để Việt Nam xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường, phát triển kinh tế nhanh và bền vững, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Trong số các giải pháp được đưa ra, Trung ương chủ trương ưu tiên nguồn lực, có các cơ chế, chính sách đột phá, đặc thù để phát triển các cực tăng trưởng, các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp ưu tiên gắn với công nghệ thông minh, các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao; tăng cường liên kết ngành và liên kết vùng để tạo không gian phát triển mới.

Là địa phương đi đầu cả nước trong sự nghiệp CNHHĐH, Hải Phòng đạt nhiều thành tựu đột phá so với bình diện chung cả nước. Năm 2021, giá trị công nghiệp, xây dựng – thương mại, dịch vụ chiếm 90,2% GRDP thành phố. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo thể hiện vai trò nền tảng phát triển kinh tế, tỷ trọng tăng nhanh, năm 2020 đạt 38,97% GRDP, gấp 2,3 lần mức bình quân cả nước của Hải Phòng; năm 2021 đạt 42,8%, tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao đạt 50%. Được thu hút đầu tư có chọn lọc, hầu hết doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, khu kinh tế của Hải Phòng đều ứng dụng công nghệ cao, hiện đại, thân thiện môi trường. Với sự có mặt của nhiều doanh nghiệp lớn trong nước và thế giới như LG, Bridgestone, Fuji Xerox, GE, Roze Roboted, VinFast..., sản phẩm sản xuất tại Hải Phòng đều nằm trong chuỗi cung ứng toàn cầu, góp phần nâng cao vị thế công nghiệp Hải Phòng. Xác định công nghiệp công nghệ cao là một trong 3 trụ cột kinh tế, thành phố đang tập trung phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn như cơ khí chế tạo, điện tử - tin học, công nghiệp hỗ trợ... Đồng thời, tiếp tục tạo điều kiện về cơ sở hạ tầng, quỹ đất để thu hút các ngành công nghiệp mới, công nghệ cao, giá trị gia tăng cao, đóng góp lớn vào ngân sách như năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, công nghệ thông tin, viễn thông, hóa dầu, hóa mỹ phẩm, dược phẩm... Có thể khẳng định, đến năm 2025 Hải Phòng cơ bản hoàn thành sự nghiệp CNH-HĐH như mục tiêu đề ra trong Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố, tiếp tục hướng tới các mục tiêu cao hơn được Đảng ta đề ra tới năm 2030 và 2045.

Tuy nhiên, không chỉ phục vụ sự phát triển thành phố, cần lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa tác động từ kết quả CNHHĐH, khai thác tiềm năng phát triển công nghiệp tương thích 4.0 của Hải Phòng, trở thành “đầu tàu”, động lực đẩy nhanh CNH-HĐH nói riêng, sự phát triển nói chung của vùng và cả nước. Hải Phòng đã được xác định là một cực tăng trưởng, việc được ưu tiên nguồn lực, có các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội để phát huy tốt nhất vai trò này theo tinh thần định hướng của Trung ương là hết sức cần thiết. Mong rằng chủ trương đúng đắn này sớm được cụ thể, hiện thực hóa, cùng với các chủ trương khác như nghiên cứu, xây dựng thí điểm Khu thương mại tự do tại Hải Phòng, các chính sách, cơ chế đặc thù được Quốc hội cho phép thực hiện... để thành phố Cảng tiếp tục phát triển bứt phá, bền vững, đóng góp nhiều hơn nữa với cả nước./.