Phát huy vai trò giám sát của HĐND

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng: công tác giám sát chưa đạt yêu cầu. Hiệu quả công tác giám sát nhìn chung còn hạn chế; hoạt động giám sát chuyên đề, tái giám sát còn ít. Hoạt động giải trình tại phiên họp của Thường trực HĐND có nơi, có lúc còn hình thức, chất lượng thấp. Còn để xảy ra sai phạm trong quản lý, sử dụng ngân sách Nhà nước, tài sản công, đầu tư công, nhất là lĩnh vực đất đai, quản lý tài nguyên, môi trường; trong việc huy động, quản lý và phân bổ các nguồn lực cho công tác phòng, chống dịch COVID-19, trong việc mua sắm, đấu thầu thuốc, thiết bị, vật tư y tế (điển hình là sai phạm có liên quan đến vụ án tại Công ty Việt Á)...

Như vậy, công tác giám sát là một trong những hoạt động quan trọng nhằm phát huy hiệu quả, hiệu lực hoạt động của HĐND các tỉnh, thành phố và được đặc biệt quan tâm. Theo đồng chí Phạm Văn Lập, Chủ tịch HĐND thành phố Hải Phòng, Thường trực HĐND thành phố và các Ban HĐND thành phố đã lựa chọn những nội dung giám sát có trọng tâm, trọng điểm phù hợp với điều kiện thực tiễn và gắn với những vấn đề quan trọng, định hướng chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở thành phố như: thí điểm xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu; quản lý và bảo vệ nguồn nước ngọt; thu gom, xử lý chất thải rắn nông thôn; quản lý, vận hành hệ thống các hồ điều hòa, cống, trạm bơm và việc xử lý úng ngập đô thị trên địa bàn các quận; quản lý nhà thuộc sở hữu nhà nước; quản lý, vận hành, cho thuê, bảo trì, cải tạo, sửa chữa nhà ở cũ trên địa bàn thành phố; quản lý, sử dụng tài sản công và thực hiện nghị quyết của HĐND thành phố về dự toán thu, chi ngân sách, kế hoạch đầu tư công năm 2021... Các cuộc giám sát bảo đảm quy trình, chú trọng khảo sát thực tế từ địa phương, cơ sở để nắm bắt, đánh giá toàn diện việc chấp hành pháp luật của Nhà nước, nghị quyết của HĐND thành phố, qua đó phát hiện và kịp thời kiến nghị với các cơ quan chức năng nhiều vấn đề cần quan tâm trong công tác quản lý nhà nước. Các kiến nghị sau giám sát, khảo sát đã được cơ quan, đơn vị thuộc đối tượng chịu sự giám sát tiếp thu và chỉ đạo quyết liệt, khẩn trương khắc phục những bất cập, hạn chế, nâng cao hiệu quả điều hành, quản lý nhà nước; đề nghị UBND thành phố xây dựng nghị quyết đối với những nội dung quan trọng. Tuy nhiên, HĐND thành phố Hải Phòng cũng nhìn nhận còn nhiều hạn chế trong hoạt động giám sát và thể hiện quyết tâm nâng cao chất lượng giám sát trong thời gian tới.

Cụ thể, HĐND thành phố tiếp tục đổi mới hoạt động giám sát, bao gồm cả giám sát thông qua hoạt động chất vấn và tái chất vấn; xem xét các báo cáo của UBND thành phố và các ban ngành liên quan đồng thời tăng cường giám sát chuyên đề giữa hai kỳ họp. Trong đó chú trọng lựa chọn những vấn đề giám sát trọng tâm, trọng điểm về lĩnh vực kinh tế đô thị như: quy hoạch, bảo vệ môi trường, việc triển khai các dự án đầu tư trọng điểm; quản lý, sử dụng tài nguyên đất, tài nguyên khoáng sản; quản lý sử dụng các nguồn thu ngân sách và sử dụng vốn đầu tư công; giải quyết các vướng mắc kiến nghị của cử tri về tái định cư, bồi thường giải phóng mặt bằng...

Tuy nhiên, để hoạt động giám sát mang lại hiệu quả cao hơn, HĐND thành phố Hải Phòng đề nghị sớm ban hành văn bản hướng dẫn Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND. Trong đó cần có quy định cụ thể về chế tài xử lý trách nhiệm đối với việc thực hiện các kết luận giám sát. Bên cạnh đó, cũng cần có quy định về cơ chế ràng buộc giữa đại biểu với cử tri, cũng như phương thức để HĐND và cử tri đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của mỗi đại biểu HĐND; có cơ chế mời chuyên gia, các nhà khoa học tham gia các cuộc giám sát, thẩm tra. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng khẳng định: Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục làm rõ nội hàm, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn và giám sát hoạt động của HĐND. Trong năm 2022, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Ban công tác đại biểu chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan và HĐND các tỉnh, thành phố xây dựng Đề án “Tăng cường sự chỉ đạo và trách nhiệm giám sát, hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với hoạt động của HĐND các cấp, tăng cường sự gắn kết của các cơ quan của Quốc hội với HĐND các cấp” và dự thảo “Nghị quyết về hướng dẫn một số hoạt động giám sát của HĐND” trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành. Với những động thái ấy, chắc chắn, hoạt động giám sát của HĐND sẽ thực sự hiệu lực, hiệu quả hơn nữa./.