Phát huy vai trò phụ nữ trong cơ quan dân cử

Trong danh sách 139 người ứng cử viên đại biểu HĐND thành phố Hải Phòng nhiệm kỳ 2026 - 2031 có 61 ứng cử viên là nữ, chiếm 43,88%.

Tỷ lệ này vượt khá xa yêu cầu tối thiểu 35% phụ nữ trong danh sách chính thức theo Nghị quyết số 107/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV. Điều này phản ánh chuyển động tích cực về nhận thức, về niềm tin và về kỳ vọng đối với vai trò của phụ nữ trong cơ quan dân cử ở thành phố Cảng.

Hiến pháp năm 2013 và nhiều văn bản luật khẳng định nguyên tắc nam, nữ bình đẳng trong mọi lĩnh vực. Ở địa phương, việc cụ thể hóa bằng cơ cấu ứng cử, bảo đảm tỷ lệ nữ theo quy định là bước đi cần thiết. Nhưng Hải Phòng không dừng lại ở mức “đạt yêu cầu”.

43,88% là con số cho thấy sự chủ động, sự chuẩn bị nguồn cán bộ nữ và hơn thế, là sự nhìn nhận đúng đắn rằng phụ nữ không chỉ tham gia mà còn có thể đóng vai trò trung tâm trong hoạch định chính sách, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của thành phố.

Cùng với tỷ lệ nữ cao, cơ cấu ứng cử viên còn cho thấy sự đa dạng và chú trọng chất lượng: 69,8% có trình độ trên đại học; 19,42% là người trẻ dưới 40 tuổi; có đại diện ngoài Đảng, đại diện tôn giáo, dân tộc thiểu số; 52 người tái cử để bảo đảm tính kế thừa, kinh nghiệm.

Bức tranh ấy phản ánh nỗ lực tổ chức hiệp thương dân chủ, khách quan, vừa coi trọng tiêu chuẩn, vừa tính toán hài hòa cơ cấu. Nhưng trong tổng thể ấy, tỷ lệ nữ nổi bật như một điểm nhấn về định hướng phát triển bền vững và bao trùm.

Thực tiễn hoạt động của HĐND các cấp những năm qua cho thấy, khi phụ nữ tham gia nhiều hơn vào cơ quan dân cử, các vấn đề liên quan đến an sinh xã hội, giáo dục, y tế, môi trường, bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em, chăm lo gia đình… thường được quan tâm sâu sắc, cụ thể và sát thực tiễn hơn. Phụ nữ không chỉ mang đến góc nhìn giới, mà còn mang theo trải nghiệm đời sống đa chiều - từ vai trò người mẹ, người lao động, nhà quản lý, nhà chuyên môn. Sự nhạy cảm, tinh thần trách nhiệm và khả năng lắng nghe là những phẩm chất giúp đại biểu nữ tạo cầu nối gần gũi giữa chính quyền và Nhân dân.

Trong bối cảnh Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau hợp nhất, với quy mô kinh tế - xã hội mở rộng, yêu cầu quản trị đô thị hiện đại và hội nhập sâu rộng, cơ quan dân cử càng cần tiếng nói đa dạng. Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng cao, phát triển công nghiệp công nghệ cao, logistics, dịch vụ cảng biển, du lịch di sản; cùng với đó là bảo đảm an sinh, nâng cao chất lượng đời sống người dân, xây dựng “Thành phố Văn minh - Hạnh phúc”.

Những mục tiêu ấy đòi hỏi chính sách phải cân bằng giữa tăng trưởng và công bằng, giữa hiệu quả và nhân văn. Ở đây, vai trò của phụ nữ trong HĐND không chỉ là đại diện về mặt cơ cấu, mà là lực lượng góp phần điều chỉnh chính sách theo hướng bao trùm và bền vững.

Tuy nhiên, vượt chỉ tiêu mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở chất lượng tham gia và mức độ ảnh hưởng thực chất trong hoạt động của HĐND. Để tỷ lệ 43,88% không chỉ là con số đẹp trên giấy, các đại biểu nữ cần được tạo điều kiện phát huy năng lực: tham gia các ban HĐND ở những lĩnh vực then chốt, được bồi dưỡng kỹ năng lập pháp, giám sát, phản biện chính sách; có môi trường trao đổi thẳng thắn, minh bạch. Đồng thời, bản thân mỗi đại biểu nữ cũng cần không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ, bản lĩnh và kỹ năng tranh luận, để tiếng nói của mình có sức nặng trong nghị trường.

Cử tri Hải Phòng sẽ lựa chọn 85 đại biểu trong số 139 ứng cử viên. Lá phiếu không chỉ quyết định nhân sự, mà còn gửi gắm thông điệp về kỳ vọng của xã hội đối với một HĐND đổi mới, trách nhiệm và hiệu quả. Trong lựa chọn ấy, việc nhìn nhận đúng vai trò của phụ nữ là một thước đo của tư duy tiến bộ. Khi phụ nữ được trao cơ hội và khẳng định mình bằng năng lực, cơ quan dân cử sẽ trở nên phong phú hơn về góc nhìn, sâu sắc hơn trong thảo luận và gần dân hơn trong hành động.

Từ tỷ lệ nữ ứng cử vượt chỉ tiêu đến vai trò thực chất của phụ nữ trong HĐND là một hành trình. Khi phụ nữ không chỉ “có mặt” mà thực sự “lên tiếng” và “hành động”, cơ quan dân cử sẽ phản chiếu đầy đủ hơn ý chí, nguyện vọng của Nhân dân và đó cũng chính là nền tảng để thành phố Cảng phát triển nhanh, bền vững, nhân văn.