(HPĐT)- Tính đến tháng 3-2023, trên địa bàn thành phố có gần 26.000 người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện, tăng gần 2.500 người so với cùng kỳ năm 2022. Mặc dù đạt được kết quả tích cực, việc “bao phủ” BHXH tự nguyện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, nhất là người tham gia thuộc hộ nghèo, cận nghèo còn rất thấp. Mới đây, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết về hỗ trợ người tham gia BHXH tự nguyện, là nguồn lực quan trọng để phát triển BHXH tự nguyện trên địa bàn thành phố. Đồng chí PHẠM VĂN MẠNH, Trưởng Phòng Quản lý Thu - Sổ, thẻ (Bảo hiểm xã hội Hải Phòng) trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng chung quanh vấn đề này.
Cán bộ, nhân viên BHXH Hải Phòng tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện.
- Đề nghị đồng chí cho biết quyền lợi của người dân khi tham gia BHXH tự nguyện khác gì so với BHXH bắt buộc?
Theo quy định, người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng 2 chế độ: hưu trí và tử tuất. Người tham gia BHXH bắt buộc sẽ được hưởng 5 chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất. Theo phản ánh của người dân, sở dĩ họ chưa “mặn mà” với việc tham gia BHXH tự nguyện do quyền lợi ít, trong khi thời gian đóng dài, nên còn “e ngại”. Khác biệt quyền lợi giữa BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện là hoàn toàn có cơ sở, bởi người tham gia BHXH bắt buộc đóng 32% mức thu nhập hằng tháng (người lao động đóng 10,5%, doanh nghiệp đóng 21,5%), còn người tham gia BHXH tự nguyện chỉ đóng 22% mức thu nhập hằng tháng do người lao động lựa chọn. Nhằm tăng tính “hấp dẫn” của BHXH tự nguyện, đáp ứng nguyện vọng của người tham gia, tại dự thảo Luật BHXH sửa đổi đang đề xuất người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng 3 chế độ gồm: lương hưu, thai sản và tử tuất. Trợ cấp thai sản do ngân sách nhà nước bảo đảm. Bên cạnh đó, BHXH Việt Nam cũng đề xuất tăng mức hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện cho người tham gia. Cụ thể, nâng mức hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện từ 30% lên 50% đối với người thuộc hộ nghèo, từ 25% lên 30% đối với người thuộc hộ cận nghèo...
- Từ ngày 1-1-2023, toàn thành phố triển khai hỗ trợ mức đóng đối với người tham gia BHXH tự nguyện theo Nghị quyết của HĐND thành phố. Đồng chí có thể cho biết mức hỗ trợ và kết quả triển khai bước đầu ra sao?
Nghị quyết 12/2022/ NQHĐND của HĐND thành phố quy định chính sách hỗ trợ thêm mức đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn thành phố Hải Phòng cụ thể như sau: hỗ trợ thêm 30% mức đóng BHXH tự nguyện đối với người thuộc hộ nghèo (cùng với ngân sách nhà nước hỗ trợ 30%, nâng tổng mức hỗ trợ là 60%); hỗ trợ thêm 25% mức đóng BHXH tự nguyện đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ cận nghèo (ngân sách nhà nước hỗ trợ 25%, nâng tổng mức hỗ trợ là 50%); hỗ trợ thêm 10% mức đóng BHXH tự nguyện đối với người thuộc nhóm đối tượng khác theo quy định tại Khoản 1, Điều 2 Thông tư số 01/2016/TTBLĐTBXH (ngân sách nhà nước hỗ trợ 10%, nâng tổng mức hỗ trợ là 20%).
Sau 3 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 12 của HĐND thành phố, có gần 1.000 người tham gia mới BHXH tự nguyện. Đây là tín hiệu đáng mừng, kỳ vọng chính sách hỗ trợ sẽ tạo “cú hích” mạnh mẽ để người dân, nhất là hộ nghèo, hộ cận nghèo dễ dàng tiếp cận được với chính sách BHXH tự nguyện, có lương hưu khi về già, góp phần bảo đảm an sinh xã hội của thành phố.
- Những trường hợp nào có thể tham gia BHXH tự nguyện; mức đóng, phương thức đóng cụ thể ra sao?
Theo quy định của Luật BHXH, công dân từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc trường hợp tham gia BHXH bắt buộc thì đều có thể tham gia BHXH tự nguyện. Mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn. Mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ, cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng. Về phương thức đóng, người tham gia được chọn linh hoạt các phương thức đóng.
Đối với những trường hợp đã chốt sổ BHXH bắt buộc nhưng chưa đi làm tại các đơn vị, doanh nghiệp, có thể tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện; đối với những người đã rút BHXH một lần cũng có thể tham gia BHXH tự nguyện. Do đó, cơ quan BHXH khuyến khích người lao động nên bảo lưu thời gian tham gia BHXH, tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để đủ điều kiện hưởng lương hưu, thay vì nhận BHXH một lần.
- Để đạt kế hoạch phát triển BHXH tự nguyện được giao, thời gian tới, BHXH Hải Phòng tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp nào?
Năm 2023, BHXH Hải Phòng phấn đấu đạt khoảng 31.000 người tham gia BHXH tự nguyện. Hiện, toàn thành phố có khoảng 26.000 người tham gia, so với chỉ tiêu cần phát triển khoảng 5.000 người tham gia. Để đạt chỉ tiêu được giao, BHXH Hải Phòng tập trung một số giải pháp: tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng như: tổ chức hội nghị khách hàng, tuyên truyền nhóm nhỏ, truyền thông qua mạng xã hội (zalo, facebook…) để người dân nắm rõ, cụ thể về cách thức tham gia, quyền lợi của BHXH tự nguyện, nhất là chính sách hỗ trợ của thành phố; giao chỉ tiêu cụ thể đối với tổ chức dịch vụ thu, BHXH các quận, huyện để tổ chức triển khai thu BHXH tự nguyện trên địa bàn. Đồng thời, BHXH Hải Phòng thường xuyên kiểm soát, kiểm tra, đánh giá việc tổ chức thực hiện thu đối với tổ chức dịch vụ thu trong khai thác, phát triển người tham gia mới cũng như người đã tham gia trước đó. Bên cạnh đó, ngành BHXH mong muốn các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương quan tâm, hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và sự chung tay, góp sức của các tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Đơn cử tại quận Hải An, địa phương bố trí kinh phí hỗ trợ tham gia BHXH tự nguyện cho một số trường hợp đến hết năm 2025.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
HOÀNG HUẾ (thực hiện)
