Phát triển bền vững nghề khai thác thủy sản của Hải Phòng: Giải pháp đồng bộ, đổi mới tư duy sản xuất

Phương tiện đánh bắt thủy sản vươn khơi neo đậu tại âu cảng Bạch Long Vĩ

(HPĐT)- Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị định hướng mục tiêu đến năm 2025 xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm nghề cá, dịch vụ hậu cần nghề cá và tìm kiếm cứu nạn khu vực phía Bắc. Để hiện thực hóa mục tiêu này cũng như ổn định hoạt động nghề khai thác thủy sản, thành phố triển khai nhiều giải pháp như cơ cấu lại hợp lý đội tàu, chuyển đổi ngành nghề phù hợp, đầu tư hạ tầng nghề cá theo hướng đồng bộ, đổi mới tư duy sản xuất, nhằm hình thành nghề cá hiện đại, phát triển bền vững.

Đầu tư đồng bộ hạ tầng, quan tâm tái tạo nguồn lợi

 Qua các chuyến kiểm tra công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Hải Phòng, Cục trưởng Cục Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Nguyễn Quang Hùng đánh giá: Thành phố cần quy hoạch và đầu tư hạ tầng cảng cá theo hướng đồng bộ, hiện đại. Đầu tư cảng cá không chỉ là nạo vét luồng, xây mặt bến, lắp đặt cọc neo… mà phải gắn với phát triển các dịch vụ hậu cần đi kèm như bốc xếp, thu mua, chế biến, bảo quản và vận chuyển thủy sản sau khai thác, đi kèm hệ thống giao thông đồng bộ. Bên cạnh đó là phát triển dịch vụ kinh doanh vật tư nghề cá như xăng, dầu, nước đá, lưới, ngư cụ, thiết bị thông tin hàng hải, phụ tùng máy thủy, sửa chữa tàu thuyền..., từ đó tạo thành chuỗi khép kín. Đây là giải pháp quan trọng để kiểm soát sản lượng thủy sản khai thác, góp phần gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) và phát triển bền vững nghề khai thác thủy sản địa phương.

Từng bước thực hiện nhiệm vụ xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm nghề cá, dịch vụ hậu cần nghề cá và tìm kiếm cứu nạn khu vực phía Bắc, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh cho biết: Sở tham mưu với thành phố hoàn thành lập quy hoạch tỷ lệ 1/2000 Trung tâm nghề cá lớn gắn với ngư trường vịnh Bắc bộ với diện tích hơn 83 ha tại xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên); đề xuất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn bố trí 1.368 tỷ đồng vào Kế hoạch đầu tư công của Bộ giai đoạn 2021-2025 để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị thủy sản tại Trung tâm nghề cá lớn và cảng cá Tây Nam huyện Bạch Long Vĩ; cải tạo, nâng cấp cảng cá Ngọc Hải thành cảng cá loại 1 kết hợp neo đậu tránh trú bão cấp vùng. Viện trưởng Viện nghiên cứu Hải sản Nguyễn Khắc Bát cho rằng, để phát triển bền vững nghề khai thác thủy sản, Hải Phòng cũng như các địa phương ven biển khác cần tăng cường kiểm soát, phát hiện, xử lý, ngăn chặn triệt để tình trạng ngư dân sử dụng chất nổ, xung điện, các ngư cụ bị cấm trong khai thác thủy sản; đẩy mạnh công tác bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản. Nghiên cứu việc áp dụng quy định “cấm biển” có thời hạn trong mùa thủy sản sinh sản hay khu vực bãi đẻ, bãi ương nuôi ở vùng biển Tây Nam đảo Long Châu; vùng ven biển Cát Bà và Bạch Long Vĩ… thì nguồn lợi thủy sản mới được duy trì bền vững.

Hướng đến nghề cá hiện đại, bền vững

Theo Chủ tịch UBND xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) Phạm Văn Khải, số lượng tàu giảm không đồng nghĩa với tương lai “ảm đạm” của nghề cá địa phương, vì phần lớn số tàu giải bán, bán sang địa phương khác là tàu hoạt động ven bờ- vốn không được khuyến khích, bị cấm hoạt động. Nếu xét đến lợi ích lâu dài và phát triển bền vững nghề khai thác thủy sản, đây chỉ là “bước lùi” tạm thời. Qua khảo sát tâm tư bà con cho thấy, nếu Chính phủ, các bộ, ngành và thành phố sớm có chính sách mới hỗ trợ, khuyến khích, nhiều ngư dân xã Lập Lễ có nguyện vọng tiếp cận nguồn vốn để đóng tàu to, lắp máy công suất lớn vươn khơi đánh bắt thủy sản, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc.

Để thúc đẩy và phát triển nghề khai thác thủy sản bền vững, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND quận, huyện tập trung các giải pháp tái cơ cấu, tổ chức sắp xếp cơ cấu đội thuyền phù hợp. Ông Lê Trung Kiên, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) thông tin: Trên địa bàn thành phố có 70 tổ, đội khai thác trên biển, 3 tập đoàn, nghiệp đoàn với 338 tàu cá và hơn 2.000 chủ tàu, thuyền viên tham gia. Thời gian tới, Chi cục kết hợp các địa phương rà soát, củng cố hoạt động của tập đoàn, nghiệp đoàn, tổ, đội đoàn kết sản xuất trên biển, vừa giúp giải quyết việc làm cho lao động, vừa tăng cường việc chia sẻ thông tin về ngư trường, liên kết cùng sản xuất, cải tiến trang thiết bị… để góp sức phục hồi, phát triển nghề khai thác thủy sản. Đặc biệt, tạo ra sự thay đổi trong tư duy hoạt động nghề khai thác thủy sản từ nghề cá nhân dân tự phát, quy mô nhỏ lẻ, sang nghề cá hiện đại gắn với tuân thủ pháp luật và quy hoạch.

UBND thành phố đã phê duyệt Đề án Chuyển đổi nghề khai thác thủy sản trên địa bàn thành phố đến năm 2025 trình HĐND thành phố chờ phê duyệt. Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền để ngư dân nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành nghiêm các quy định pháp luật về khai thác hải sản, thành phố tạo nguồn vốn hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề theo hướng khai thác, nuôi trồng bền vững, nuôi thủy sản lồng bè theo hướng công nghệ cao gắn với thị trường tiêu thụ. Đối với đội tàu hoạt động vùng khơi, xây dựng kế hoạch phát triển bảo đảm đủ hạn ngạch được giao, không “để trống” vùng biển. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng sẽ đẩy mạnh hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát việc bảo đảm chấp hành quy định chống khai thác IUU, giúp thủy sản Việt Nam sớm gỡ được “thẻ vàng”, đưa nghề khai thác thủy sản thành phố lấy lại phong độ vốn có trước đây.