Sản phẩm chưa tìm được vị thế
Nghệ nhân Đặng Trần Hiền, ở phố Lạch Tray (quận Ngô Quyền) từ lâu nổi tiếng cả nước trong việc làm sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ đất nung. Nghệ nhân năm nay đã gần 70 tuổi nhưng vẫn luôn say nghề. Năm 2024, bà làm nhiều sản phẩm đồ thủ công mỹ nghệ khá đặc sắc. Bên cạnh sản phẩm truyền thống là bộ ấm chén nhỏ bằng đất nung, nghệ nhân Đặng Trần Hiền tỉ mỉ sáng tạo một số sản phẩm độc đáo như bình hoa, chân dung cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng... Đặc biệt, bộ sản phẩm ấm chén bằng đất nung thuyền biển đoạt giải nhì Cuộc thi triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức năm 2024.
Tại cơ sở sản xuất thêu ren, móc chỉ của chị Đàm Thị Thu Thủy ở phố Thiên Lôi (quận Lê Chân) hiện có khá nhiều sản phẩm thêu móc phong phú về mẫu mã, được nhiều bạn trẻ quan tâm. Chị Thủy cho biết, để "bắt trend" xu hướng của thị trường, chị thường xuyên thay đổi mẫu mã sản phẩm. Theo Hội nghệ nhân thợ giỏi và Hiệp hội làng nghề Hải Phòng, tại các quận, huyện có hơn 50 nghệ nhân, thợ giỏi sản xuất khá nhiều đồ thủ công, mỹ nghệ truyền thống và hiện đại. Một số sản phẩm truyền thống vang bóng một thời như đồ gỗ Bảo Hà, xã Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo), ấm chén đất nung ở quận Ngô Quyền, gốm phù điêu ở xã Tú Sơn (huyện Kiến Thụy)...
Tuy nhiên, thực tế là sản phẩm thủ công mỹ nghệ của nhiều nghệ nhân trên địa bàn thành phố vắng bóng trên thị trường, chưa có điều kiện để phát triển bền vững. Một số nghệ nhân có tuổi, nổi tiếng, có sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc sắc chủ yếu sản xuất sản phẩm để trưng bày, biếu tặng, tham dự các cuộc thi, hội trợ triển lãm, không có nhiều sản phẩm bán ra thị trường. Một số thợ giỏi sản xuất sản phẩm đại trà rất khó tìm được đầu ra tại các siêu thị, trung tâm thương mại, khu du lịch, chủ yếu bán lẻ sản phẩm trên thị trường...
Kịp thời hỗ trợ quảng bá sản phẩm
Theo nghệ nhân Cao Bích Thủy, Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ bách khoa Hà Nội, Phó chủ tịch Hội nghệ nhân thợ giỏi Hải Phòng, sản phẩm thủ công mỹ nghệ của thành phố rất phong phú, đa dạng nhưng khâu quảng bá, tiếp thị sản phẩm còn hạn chế, đặc biệt, việc kết nối tiêu thụ sản phẩm còn yếu. Vì vậy, muốn tìm được vị thế cho sản phẩm, các nhà hàng, khách sạn tại các khu du lịch biển như Đồ Sơn, Cát Bà tạo điều kiện cho các nghệ nhân, thợ giỏi ký gửi sản phẩm để chào bán cho khách du lịch. Cùng với đó, các sở, ngành, địa phương tích cực truyền thông, quảng bá sản phẩm thủ công, mỹ nghệ qua các hội chợ, triển lãm để nhiều người dân và du khách biết đến... Thành phố và các cơ quan chức năng xem xét hỗ trợ các nghệ nhân, thợ giỏi tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại phát triển thị trường kết nối giao lưu liên kết vùng miền.
Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Hải Phòng Nguyễn An Hưng cho biết, phần lớn các đồ thủ công, mỹ nghệ của các nghệ nhân, thợ giỏi tại các làng nghề được sản xuất tại nhà, cơ sở sản xuất chật hẹp, chưa có điểm bán, giới thiệu sản phẩm. Nhiều làng nghề sản xuất thủ công, mỹ nghệ thu hút các tour du lịch ngay tại địa phương nhưng sản phẩm đồ thủ công, mỹ nghệ vẫn chưa hút khách. Để thuận tiện cho khách du lịch tiếp cận và mua sản phẩm đồ thủ công, mỹ nghệ tại các làng nghề cần có trung tâm, cửa hàng bố trí tại các địa điểm thuận lợi của các thôn, xã để khách du lịch dừng chân tham quan, dễ dàng tìm thấy sản phẩm ưa thích... Thành phố cũng cần quan tâm, tạo điều kiện xây dựng các trung tâm bán và giới thiệu sản phẩm đồ thủ công, mỹ nghệ của các nghệ nhân, thợ giỏi, làng nghề thành phố tại các vị trí, khu vực có đông khách du lịch dừng chân trong các tour du lịch biển, du lịch foodtour...
Các địa phương có những sản phẩm thủ công, mỹ nghệ độc đáo của các nghệ nhân, thợ giỏi cần khuyến khích, tạo điều kiện để sản phẩm đồ thủ công mỹ nghệ của địa phương khẳng định được chỗ đứng trên thị trường. Chủ tịch UBND xã An Tiến (huyện An Lão) Bùi Văn Bút cho biết, địa phương có sản phẩm điêu khắc đá của các nghệ nhân, thợ giỏi làng nghề, từ nhiều năm qua, phần lớn tranh thủ ven trục đường 10 để sản xuất, chưa có cơ sở sản xuất ổn định, lâu dài. Vì vậy, địa phương khi xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu cũng đã có quy hoạch đất cho làng nghề để phát triển đồ thủ công mỹ nghệ, đáp ứng yêu cầu thị trường, tránh ô nhiễm môi trường...
