Kỳ 1: Khai thác tiềm năng, phát triển đa dạng
Phát triển kho bãi chứa hàng hóa là 1 trong 17 loại hình logistics được thành phố khuyến khích và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư Trong ảnh: Kho bãi chi nhánh Tân Vũ thuộc Công ty CP Cảng Hải Phòng. Ảnh: DUY THÍNH
Tiềm năng logistics chưa được khai thác, phát huy tốt
Theo Bộ Giao thông-Vận tải, Hải Phòng là đầu mối giao thông của phía Bắc với đủ 5 loại hình giao thông gồm đường biển, đường bộ, đường hàng không, đường sắt và đường thủy nội địa. Tại Hải Phòng có nhiều doanh nghiệp cảng, vận tải, xuất nhập khẩu, tiềm năng về phát triển logistics hàng đầu cả nước. Các doanh nghiệp (DN) trong nước và nước ngoài đến với Hải Phòng đầu tư phát triển logistics liên tục gia tăng. Cho đến nay, địa bàn Hải Phòng có hơn 500 DN hoạt động logistics, trong đó có nhiều trung tâm logistics lớn như: trung tâm logistics của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, GSL, DH, Yusen, Hải An…
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc phát triển logistics tại Hải Phòng còn hạn chế do DN hoạt động dịch vụ logistics tại Hải Phòng manh mún, thiếu kinh nghiệm, chỉ cung cấp các dịch vụ cơ bản. Phần lớn các DN vừa và nhỏ, năng lực tài chính và khả năng cung cấp dịch vụ logistics rất hạn chế, chủ yếu là vận tải hàng hóa. Nhiều DN cung cấp dịch vụ trên hệ thống sẵn có (cấp độ 1PL) và chỉ tham gia vào 1 phần của chuỗi logistics như: làm thủ tục, xếp dỡ, kho bãi, vận chuyển…, làm thuê cho các DN logistics lớn. Do đó, cần quy hoạch phát triển logistics của thành phố Hải Phòng để khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, điều chỉnh hướng phát triển chung.
Ngày 14-3-2019, UBND thành phố có quyết định phê duyệt quy hoạch phát triển hệ thống dịch vụ logistics thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 nhằm phát triển mạng lưới trung tâm logistics đồng bộ, hiện đại, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất, lưu thông hàng hóa trong nước cũng như hàng hóa xuất nhập khẩu trong khu vực và quốc tế.
Xây dựng 17 loại dịch vụ trong chuỗi logistics
Theo quy hoạch, đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030, thành phố Hải Phòng phát triển đa dạng các loại hình dịch vụ trong chuỗi logistics nhằm nâng cao giá trị dịch vụ logistics đối với mỗi tấn (công-ten-nơ) hàng hóa thông qua các cảng. Từ nay đến năm 2030, Hải Phòng xây dựng 17 loại hình dịch vụ trong chuỗi hoạt động logistics, bao gồm: xếp dỡ, kho bãi hỗ trợ vận tải biển, kho bãi hỗ trợ mọi phương thức vận tải, chuyển phát, đại lý vận tải, đại lý thủ tục Hải quan, dịch vụ khác, hỗ trợ bán buôn, vận tải dịch vụ biển, vận tải dịch vụ đường thủy nội địa, đường sắt, hàng không, vận tải đa phương thức, kiểm định, dịch vụ hỗ trợ vận tải…
Phó giám đốc Sở Giao thông-Vận tải Hoàng Triệu Hùng cho biết, trước mắt, thành phố tập trung phát triển các dịch vụ logistics chính, trực tiếp phục vụ hệ thống cảng biển và sân bay, bao gồm: vận tải hàng hóa, đại lý làm thủ tục Hải quan, vận tải hàng hóa thuộc vận tải biển, vận tải đa phương thức. Các loại dịch vụ này chiếm khoảng 57% tổng chi phí logistics. Tiếp đó hỗ trợ cho các dịch vụ khác như: kho bãi công-ten-nơ (chiếm chi phí khoảng 20%), xếp dỡ công-ten-nơ (chi phí chiếm 11%) và các dịch vụ khác (chiếm 12% tổng chi phí logistics)…
Trên nền tảng của sự phát triển, bước tiếp theo thành phố Hải Phòng chuyển hóa loại hình dịch vụ logistics tự cấp, tự có (1PL) sang tập trung hoàn thiện loại hình dịch vụ 2PL (cung cấp dịch vụ cho bên thứ 2) và ưu tiên phát triển dịch vụ 3PL (cung cấp dịch vụ cho bên thứ 3 hoặc theo hợp đồng) vào năm 2020. Sau năm 2020, tập trung chuyển đổi loại hình dịch vụ 2PL, 3PL và ưu tiên phát triển cấp cao hơn như 4PL (nhà cung cấp logitics chủ đạo) và 5PL (cung cấp dịch vụ cho bên thứ 5)…. Việc mạnh dạn đưa cấp 4PL, 5PL vào quy hoạch thể hiện điểm rất mới và quyết tâm của thành phố Hải Phòng hướng đến dịch vụ logistics chuyên nghiệp. Sự thành công của logistics là càng cung cấp chuỗi dịch vụ cho đối tác càng cuối cùng càng tốt, đó mới là lớn mạnh.
Mở rộng các hành lang vận tải
Để phát triển lĩnh vực logistics tại Hải Phòng xứng tầm với tiềm năng, lợi thế, khẳng định vị thế trong cả nước, việc quy hoạch, mở rộng các hành lang vận tải, hỗ trợ lưu thông hàng hóa đóng vai trò quan trọng. Theo lãnh đạo Sở Giao thông-Vận tải, thành phố đang tiến hành quy hoạch 3 hành lang vận tải hàng hóa đi/đến thành phố bao gồm: tuyến Hải Phòng-Hà Nội nối với nhánh Lào Cai đi Vân Nam (Trung Quốc) và nối với nhánh Lạng Sơn đi Quảng Tây (Trung Quốc). Tuyến thứ 2 là Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái và tuyến thứ 3 là Hải Phòng-Thái Bình-Nam Định-Ninh Bình.
Trong số này, tuyến Hải Phòng-Lào Cai, Lạng Sơn đi Trung Quốc được bố trí 3 phương thức vận chuyển gồm: đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa. Tuyến đường bộ đi theo hướng quốc lộ 5 (hoặc đường ô tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh, tuyến đường trục đô thị Hải Phòng, tuyến liên tỉnh Kinh Môn-Thủy Nguyên. Tuyến Hải Phòng-Móng Cái vận chuyển theo đường bộ và đường thủy nội địa, trong đó đường bộ từ Đình Vũ đến quốc lộ 10-đường ven biển.
Tuyến Hải Phòng-Ninh Bình cũng theo đường bộ và đường thủy nội địa, sau năm 2030 sẽ xây dựng đường sắt… Ngoài ra, một số tuyến sẽ kết nối với Cảng hàng không quốc tế Cát Bi.
Để hành lang đường bộ phát triển, thành phố đang đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án như: dự án phát triển giao thông đô thị Hải Phòng, dự án xây dựng nút giao thông Nam cầu Bính, dự án xây dựng cầu sông Hóa… và chuẩn bị xây dựng cầu Quang Thanh, cầu Dinh, cầu Bến Rừng… Quá trình vận chuyển hàng hóa nhanh chóng, thuận lợi là một trong những yếu tố cấu thành để nâng cao chất lượng dịch vụ logistics, tái cơ cấu dịch vụ vận tải hàng hóa theo hướng giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh, hội nhập quốc tế…
