Mạnh xã nào, xã nấy làm
Thu hoạch đậu tương rau tại HTX Dịch vụ nông nghiệp An Hòa, xã An Hòa (huyện Vĩnh Bảo).
An Hòa là xã đi đầu trên địa bàn huyện Vĩnh Bảo phát triển đậu tương rau. Chị Hoàng Thị Gái, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp An Hòa (HTX An Hòa) cho biết, từ tháng 10-2017, trên cơ sở tích tụ ruộng đất bằng cách ký hợp đồng thuê ruộng với các hộ dân, HTX An Hòa tổ chức trồng thử nghiệm 35 ha đậu tương rau. Do thời gian sinh trưởng của loại cây trồng mới ngắn ngày hơn so với lúa (khoảng 75-80 ngày), nên có thể luân canh 3 vụ/năm. Năng suất trung bình 7 tấn/ha, giá bán cho đơn vị bao tiêu sản phẩm Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Hiền Lê (Công ty Hiền Lê) khoảng 10 nghìn đồng/kg. Để bảo đảm cân bằng dinh dưỡng cho đất, HTX trồng 2 vụ đậu tương xen 1 vụ lúa/năm, đem lại thu nhập cao gấp 3-4 lần so với độc canh lúa. Đến nay, diện tích đất HTX An Hòa trồng đậu tương rau lên tới 65 ha. Từ tháng 10-2017, HTX cho Công ty Hiền Lê thuê lại 35 ha trồng đậu tương rau, diện tích còn lại trồng các loại rau màu khác. Ngoài ra, đến tháng 6-2019, Công ty Hiền Lê thuê 35 ha tại xã Thanh Lương trồng đậu tương rau với thời hạn 10 năm. Cũng trong tháng 6-2019, công ty thuê 31,6 ha ở xã Đồng Minh với thời hạn 10 năm để trồng đậu tương rau.
Đến nay, tổng cộng, Công ty Hiền Lê thuê gần 102 ha trên địa bàn 3 xã kể trên trồng đậu tương rau. Phía công ty không ký hợp đồng trực tiếp với người dân có ruộng, mà ký với HTX dịch vụ nông nghiệp các xã. Được biết, tại 2 xã Thanh Lương và Đồng Minh, số tiền thuê đất lần lượt tương ứng với giá thị trường của 70 và 80 kg thóc/sào/vụ (mỗi năm 2 vụ). Theo tìm hiểu của phóng viên, tại xã Thanh Lương, phía HTX trực tiếp ký hợp đồng với người dân với số tiền tương ứng 70 kg thóc/sào/vụ (bằng mức hợp đồng ký với phía công ty). Tại xã Đồng Minh, HTX ký hợp đồng với trưởng thôn (được người dân ủy quyền) với số tiền tương ứng 70 kg thóc/sào/vụ (thấp hơn 10 kg/sào/vụ so với hợp đồng với công ty). Còn tại xã An Hòa, theo phản ánh của người dân, HTX thuê ruộng của họ với số tiền tương ứng 75 kg thóc/sào/vụ…
Người dân chưa thông
Do cách làm khác nhau giữa các xã, nên vừa qua, khi phía Công ty Hiền Lê đặt vấn đề thuê 10,6 ha ở 2 cánh đồng Lách Trại và Ruột Rồng của 138 hộ dân ở thôn Thái Hòa (xã Đồng Minh), 11 hộ dân không đồng ý vì cho rằng bị “ăn chặn”. Họ cho rằng, tại xã Thanh Lương, hợp đồng HTX ký với người dân và HTX ký với Công ty Hiền Lê không có sự chênh lệch. Ngoài ra, theo bà Nguyễn Thị Lán, 60 tuổi, ở thôn Thái Hòa, các hộ dân sợ ô nhiễm môi trường (Công ty Hiền Lê phun thuốc bảo vệ thực vật nhiều) và không còn ruộng để cấy lúa. Được biết, sau khi người dân kiến nghị, đại diện lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Đồng Minh, Trưởng thôn Thái Hòa… đến từng nhà giải thích trồng đậu tương xuất khẩu sang thị trường nước ngoài nên không có chuyện sử dụng thuốc bảo vệ thực vật độc hại. Nếu hộ dân muốn cấy lúa, xã tạo điều kiện đổi ruộng tại những khu vực đồng đẹp hơn. Còn việc “ăn chia” chênh lệch 10 kg thóc/sào/vụ, lãnh đạo xã giải thích chung chung, chưa tạo được sự đồng thuận của 11 hộ dân còn lại ở thôn Thái Hòa.
Trao đổi vấn đề này với phóng viên Báo Hải Phòng, Phó chủ tịch UBND huyện Vĩnh Bảo Trịnh Khắc Tiến cho biết, huyện Vĩnh Bảo có chủ trương khuyến khích tích tụ ruộng đất, thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi đem lại hiệu quả kinh tế cao. Thời gian tới, huyện Vĩnh Bảo tiến hành rà soát, đánh giá, rút kinh nghiệm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho người dân, chính quyền địa phương, doanh nghiệp.
Được biết, thời gian tới, huyện Vĩnh Bảo có kế hoạch mở rộng diện tích trồng đậu tương rau lên khoảng 500 ha. Để tạo sự đồng thuận, ủng hộ của người dân, lãnh đạo huyện Vĩnh Bảo, Phòng Nông nghiệp cần hướng dẫn, thống nhất cách làm, đồng bộ giữa các địa phương không để tình trạng “mạnh địa phương nào, địa phương nấy làm” như hiện nay. Bên cạnh đó, cần công khai hợp đồng giữa HTX với doanh nghiệp và giữa HTX với người dân (hoặc đại diện được người dân ủy quyền), giải thích rõ, hợp lý tại sao có (hoặc không) chênh lệch, căn cứ việc phân chia chênh lệch để người dân được rõ, qua đó ủng hộ chủ trương của huyện…
Công Tráng - Ảnh: Hoàng phước
