(HPĐT)- So với các tỉnh Hải Dương, Bắc Giang, Hưng Yên, Hải Phòng chưa phát triển các doanh nghiệp lớn chế biến rau, củ, quả, đáp ứng yêu cầu sản xuất hàng hóa. Một số doanh nghiệp từng đầu tư lĩnh vực này nhưng hoạt động nhiều khó khăn, thậm chí giải thể. Để khâu chế biến nông sản phát triển bền vững cần có cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ phù hợp.
Đầu tư lớn nhưng chưa hiệu quả
Từ năm 2019, dự án xây dựng nhà máy chế biến rau củ quả Haphofood ở huyện Tiên Lãng được UBND thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư với diện tích 15,46 ha, thuộc danh mục dự án trọng điểm với tổng số vốn đầu tư khoảng 1.800 tỷ đồng. Dự án được cả thành phố kỳ vọng tạo ra bước ngoặt lớn trong lĩnh vực chế biến rau, quả, kết nối các vùng nguyên liệu sản xuất lớn của các tỉnh, thành phố, từ đó xuất khẩu đi các nước, giải quyết việc làm và tiêu thụ sản lượng lớn nông sản nhiều vùng chuyên canh rau quả của thành phố. Tuy nhiên, sau nhiều năm chật vật triển khai xây dựng với nhiều khó khăn, vướng mắc, năm 2021, Công ty Haphofood quyết định dừng đầu tư dự án.
Sau thất bại của doanh nghiệp lớn Haphofood, ngay cả doanh nghiệp chế biến rau, quả hoạt động ổn định trên địa bàn thành phố nhiều năm qua với sản phẩm chế biến mang thương hiệu quê tôi như tương ớt, tương cà... của Công ty TNHH Rau quả Bình Minh Việt Nam nhưng gần đây, các thương hiệu trên cũng không còn xuất hiện trên thị trường. Thời gian gần đây, Công ty TNHH Chinh Thái cũng đầu tư dự án lĩnh vực chế biến rau, củ, quả tại xã Tân Viên (huyện An Lão) nhưng phải mất nhiều năm mới công bố quy hoạch (vào đầu năm 2024).
Thiếu doanh nghiệp, cơ sở chế biến, các cơ sở sản xuất nông nghiệp có nhu cầu chế biến nông sản thường phải phụ thuộc vào các doanh nghiệp thu mua, chế biến nông sản của các tỉnh, thành phố khác như Bắc Giang, Hưng Yên, Hải Dương... Vì vậy, sản xuất nông nghiệp không thuận tiện. Giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm xanh Kỳ Duyên Phạm Thị Duyên cho biết, vùng nông sản của doanh nghiệp cung ứng lượng nông sản lớn theo mùa vụ. Đặc biệt vào vụ Đông, nhiều loại nông sản của công ty đến lúc thu hoạch rộ đều phải phụ thuộc vào một số doanh nghiệp chế biến nông sản của tỉnh Hải Dương mới xuất khẩu được. Vì phụ thuộc vào doanh nghiệp chế biến tỉnh ngoài nên công ty thường bị ép giá.
Sớm có chiến lược phát triển phù hợp
Để thúc đẩy phát triển ngành chế biến rau, quả, UBND thành phố có Kế hoạch số 93/QĐ-UBND, ngày 8-4-2022 thực hiện Đề án phát triển ngành chế biến rau, củ, quả theo Quyết định số 417 của/QĐ-TTg, ngày 22-3-2021 của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, đối với Hải Phòng, đến năm 2030, mục tiêu phát triển ngành chế biến rau, củ, quả bền vững, đáp ứng yêu cầu sản xuất và nhu cầu thị trường tiêu thụ, nâng cao thu nhập cho nông dân và cơ sở chế biến rau, quả; thu hút từ 1 đến 2 doanh nghiệp trở lên đầu tư nhà máy chế biến sâu về rau, quả để đến năm 2030 ngành chế biến rau, củ, quả đáp ứng công suất 40 nghìn tấn sản phẩm/năm.
Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Tuất, hằng năm, Sở xây dựng kế hoạch cụ thể thực hiện, đưa chế biến rau, quả phát triển bền vững. Đặc biệt, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp, cơ sở sản xuất dễ dàng tiếp cận cơ chế chính sách của thành phố phục vụ đầu tư, phát triển sản xuất, chế biến, bảo quản sản phẩm với công nghệ hiện đại. Năm 2024, ngay từ đầu năm, Sở xây dựng kế hoạch thực hiện Đề án phát triển ngành chế biến rau, quả của ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Theo đó, Sở định hướng tập trung phát triển công nghiệp chế biến, bảo quản rau quả theo quy mô sản xuất hàng hóa lớn, đáp ứng nhu cầu thị trường tiêu thụ gắn với thực hiện cơ cấu lại ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn...
Đối với các cơ quan chức năng thuộc Sở, tạo điều kiện để các doanh nghiệp, cơ sở chế biến ứng dụng tiến bộ, kỹ thuật, nâng cao hoạt động hiệu quả, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam cho rằng, khâu đào tạo, tập huấn đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ thuật chuyên ngành chế biến, bảo quản rau quả, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế; tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức về sản xuất, chế biến, bảo quản, an toàn thực phẩm cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, chế biến rau quả cần được quan tâm, chú trọng.
Các địa phương đẩy mạnh phát triển những vùng sản xuất rau, củ, quả cung cấp sản phẩm phục vụ tiêu dùng và nguyên liệu chế biến tập trung; khuyến khích nông dân ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao trong sản xuất ban đầu như trồng trọt trong nhà lưới, nhà màng, nhà kính, tưới tự động, vòm che thấp, màng phủ nông nghiệp. Đồng thời bảo quản rau quả tươi, chế biến rau quả và phế phụ phẩm từ rau quả; lựa chọn và ưu tiên phát triển một số loại rau, quả đang có ưu thế, rau, quả hữu cơ, năng suất cao, diện tích trồng trọt lớn; liên kết với các tỉnh lân cận để tạo ra vùng sản xuất rau, củ, quả tập trung, quy mô hàng hóa lớn, ổn định phục vụ quá trình chế biến của doanh nghiệp...
BÀI VÀ ẢNH: HƯƠNG AN
