Hệ thống sông ngòi rộng khắp, khả năng kết nối liên vùng và nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng tăng tạo dư địa lớn để Hải Phòng phát triển giao thông đường thủy nội địa.
Những dự án cảng quy mô lớn đang được triển khai mở thêm cơ hội nâng cao năng lực logistics.
Buổi sáng đầu tháng 10/2026, tại Cảng thủy nội địa Hoàng Anh, phường Thành Đông, nhiều tàu, xà lan neo đậu dọc bến. Trên bờ, máy cẩu chân đế, gầu ngoạm liên tục chuyển hàng từ phương tiện thủy lên bãi tập kết. Xe vận tải nối đuôi nhau ra vào cảng, tạo nên nhịp hoạt động khẩn trương.
Theo ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Cảng thủy nội địa Hoàng Anh, sản lượng bốc xếp của cảng đạt trung bình khoảng 50.000 tấn - 70.000 tấn mỗi tháng, cao điểm thường kéo dài từ tháng 8 năm trước đến tháng 2 năm sau. Hàng hóa phục vụ các nhà máy tại khu, cụm công nghiệp phía tây Hải Phòng và các địa phương lân cận như Hưng Yên, Hà Nội…
Hải Phòng có mạng lưới đường thủy nội địa dài gần 2.700 km, cùng hệ thống cảng, bến phân bố trên các tuyến sông Cấm, Văn Úc, Luộc, Kinh Thầy và nhiều tuyến sông khác, tạo điều kiện kết nối khu vực sản xuất với các trung tâm tiêu thụ, khu công nghiệp và hệ thống cảng biển.
Nhiều tuyến sông có điều kiện tự nhiên tương đối thuận lợi cho vận tải, dòng chảy ôn hòa, ít thác ghềnh. Hệ thống báo hiệu trên các tuyến sông đã tương đối hoàn thiện. Hành lang các tuyến sông đang được cắm mốc giới quản lý đầy đủ. Đây là những điều kiện quan trọng để tổ chức vận tải hàng hóa với khối lượng lớn, đồng thời mở rộng khả năng kết nối giữa các địa phương trong thành phố và với các tỉnh, thành phố thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.
Trong khi đó, nhu cầu vận chuyển hàng hóa tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực của toàn bộ hệ thống logistics. Theo quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Hải Phòng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, lượng hàng hóa thông qua cảng biển đến năm 2030 dự kiến đạt 175,4 triệu tấn - 215,5 triệu tấn, trong đó hàng container đạt 12,15 triệu TEU - 14,92 triệu TEU.
Tuy nhiên, tiềm năng về giao thông đường thủy nội địa chưa được khai thác tương xứng. Ông Trần Tiến Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hải Phòng cho biết, hiện chỉ khoảng 2% lượng hàng qua cảng Hải Phòng được vận chuyển bằng đường sông và ven biển.
Nguyên nhân nằm ở những hạn chế của hạ tầng đường thủy. Có luồng sông chưa được duy tu, nạo vét thường xuyên khiến độ sâu không ổn định; tĩnh không một số cầu thấp, hạn chế khả năng lưu thông của phương tiện. Do đó, tàu, sà lan không phải lúc nào cũng khai thác được hết tải trọng thiết kế. Bên cạnh đó, hệ thống cảng thủy, cảng ven biển, trung tâm logistics và cảng cạn (ICD) chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu kết nối, trung chuyển hàng hóa. Những hạn chế này làm giảm hiệu quả khai thác phương tiện, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của vận tải thủy so với đường bộ.
Định hướng phát triển giao thông đường thủy nội địa đã được thành phố xác định trong Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hải Phòng, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Theo đó, Hải Phòng đặt mục tiêu cải tạo các hành lang đường thủy nội địa liên vùng, nâng cấp hệ thống cảng thủy nội địa trên nhiều tuyến sông và phát triển dịch vụ logistics gắn với vận tải đa phương thức.
Theo định hướng này, các hành lang vận tải thủy kết nối Hải Phòng, Quảng Ninh với Hà Nội, Phú Thọ, Hưng Yên, Ninh Bình sẽ được quan tâm cải tạo, nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa, nhất là hàng container. Thành phố cũng định hướng nâng cấp hệ thống cảng thủy nội địa trên các tuyến sông Đá Bạch, sông Cấm, Kinh Môn, Văn Úc, Lạch Tray, Thái Bình, Kinh Thầy, Mạo Khê, Sông Hàn, sông Luộc, sông Hồng; đồng thời, phát triển các tuyến đường thủy ven biển, kết nối Đồ Sơn, Cát Bà, vịnh Hạ Long và các cửa sông lớn trong khu vực.
Cụ thể hóa định hướng đó, một số dự án cảng thủy nội địa quy mô lớn đang được triển khai tại khu vực phía tây thành phố, mở thêm triển vọng hình thành các đầu mối tiếp nhận, lưu trữ và phân phối hàng hóa.
Tại xã Khúc Thừa Dụ, Dự án Cảng thủy nội địa Ninh Giang do Tổng công ty Hàng hải Việt Nam làm nhà đầu tư có diện tích hơn 27 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 1.496 tỷ đồng, công suất thiết kế khoảng 3 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Dự án được định hướng phát triển theo mô hình cảng hiện đại, kết hợp khu bến, kho bãi, khu hậu cần và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
Theo thiết kế, cảng dự kiến có 6 bến trụ, 6 cầu công tác, khả năng tiếp nhận tàu, sà lan trọng tải đến 2.000 tấn. Hệ thống giao thông nội bộ kết nối khu vực trong đê và ngoài đê, phục vụ tiếp nhận, bốc xếp, lưu trữ và luân chuyển hàng hóa.
Chủ tịch UBND xã Khúc Thừa Dụ Nguyễn Tuấn Hải cho biết, khi hoàn thành và đưa vào khai thác, cảng được kỳ vọng góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. Công trình cũng tạo điều kiện kết nối hoạt động sản xuất với lưu thông hàng hóa, hỗ trợ phát triển các khu, cụm công nghiệp và mở rộng dư địa thu hút đầu tư tại địa phương.
Tại phường Nguyễn Đại Năng, Dự án Trung tâm Dịch vụ logistics, cảng xăng dầu và hàng hóa, kho xăng dầu, khu dịch vụ thương mại do Công ty TNHH Đức Dương đầu tư có quy mô 37,17 ha, tổng mức đầu tư gần 2.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong quý IV/2027.
Dự án dự kiến có năng lực thông quan khoảng 280.000 TEU hàng container và 1 triệu tấn hàng rời mỗi năm; gồm 3 cầu cảng xăng dầu và hàng hóa, kho xăng dầu dung tích 48.000 m³ cùng khu dịch vụ thương mại hỗn hợp rộng khoảng 3,3 ha. Việc tích hợp cảng thủy, kho hàng, kho xăng dầu và dịch vụ thương mại trong cùng một đầu mối tạo cơ hội tổ chức các khâu tiếp nhận, bốc dỡ, lưu trữ và giao nhận hàng hóa thuận lợi hơn.
Hai dự án cảng quy mô lớn được kỳ vọng bổ sung những mắt xích quan trọng cho mạng lưới logistics Hải Phòng. Khi đường thủy nội địa phát huy hiệu quả sẽ góp phần giảm áp lực cho đường bộ, nâng cao năng lực logistics, thúc đẩy liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển kinh tế thành phố.
HÀ NGA
.jpg "Đề xuất tháo gỡ vướng mắc trong phát triển cảng biển, logistics")
.jpg "Chung tay xây dựng an toàn đường thủy nội địa trong giai đoạn mới")
