Phát triển kinh tế tập thể tại quận Hải An: Đổi mới phương thức hoạt động, quản lý

Mô hình liên kết phát triển nghề trồng hoa tại phường Tràng Cát đang phát huy hiệu quả, nâng cao thu nhập cho người sản xuất. 

Nhiều đơn vị lạc hậu về hoạt động quản lý

Thống kê đến năm 2021, địa bàn quận có 24 tổ hợp tác, nhưng để hoạt động thực chất chỉ có 9 tổ, với khoảng 70 thành viên tham gia trên các lĩnh vực như: trồng hoa, cây cảnh, nuôi trồng thủy sản, làm mộc… Một số tổ được các cấp hội, đoàn thể từ phường đến quận hỗ trợ vay vốn phát triển sản xuất. Song có 15 tổ hoạt động không hiệu quả, quy mô, lĩnh vực hoạt động giảm do không phù hợp, nhất là các mô hình về sản xuất nông nghiệp, do quận Hải An đang chuyển đổi mạnh mẽ trở thành đầu mối giao thông và đô thị ven biển của thành phố Hải Phòng.

Ngoài tổ hợp tác, các HTX trên địa bàn quận cũng có những thay đổi lớn. Sau gần 20 năm thành lập quận, số lượng HTX trên địa bàn tăng, nhưng số HTX phải giải thể cũng không ít. Đánh giá chung cho thấy, các HTX kiểu cũ đang tự đào thải do không còn phù hợp xu thế mới, trong đó, có những HTX về nông nghiệp. Theo báo cáo của Quận ủy Hải An, trong thời gian qua, địa bàn quận có tới 10 HTX phải tạm ngừng hoạt động, xin giải thể. Trong số này có những HTX “danh tiếng một thời” như: HTX nông- ngư nghiệp Nam Hà, HTX Đông Đô, HTX nuôi trồng- dịch vụ thủy sản Biển Đông, HTX lắp máy Thăng Long, HTX dịch vụ thủy sản Tràng Cát… Đáng chú ý, có 2 đơn vị là HTX Nam Hà và HTX Bông Sen không còn người đại diện, tự dừng hoạt động và chỉ tồn tại trên giấy.

Theo lãnh đạo quận Hải An, khu vực kinh tế tập thể với cách làm kiểu cũ bộc lộ những khiếm khuyết so với xu thế phát triển mới, nhất là không đáp ứng các điều kiện theo Luật HTX năm 2012. Tuy quận có nhiều giải pháp hỗ trợ như tuyên truyền, chỉ đạo các phường hướng dẫn, hỗ trợ vay vốn, hỗ trợ liên kết tiêu thụ sản phẩm… nhưng với hoạt động và cách quản lý không phù hợp sự phát triển, nên nhiều HTX phải giải thể. Các HTX này không chỉ yếu kém trong quản lý mà còn chậm trong việc đào tạo, nâng cao tay nghề của lao động, không thu hút được lao động chất lượng. Đáng nói là các HTX này chưa đổi mới và thiếu liên kết trong kinh doanh để phát triển thị trường, do đó rất khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm. Do diện tích đất nông nghiệp đang ngày càng bị thu hẹp khi quận Hải An phát triển đô thị, nên hoạt động sản xuất- kinh doanh của các HTX nông nghiệp khó khăn… Nhiều HTX hoạt động yếu kém, phải ngừng hoạt động có quy mô sản xuất nhỏ lẻ và manh mún, mang nặng tính tự phát, nên có những HTX tuy đăng ký đông thành viên, nhưng thực chất không còn ai ngoài… lãnh đạo.

Đổi mới thực chất hoạt động

Phát triển kinh tế tập thể là yêu cầu tất yếu, góp phần bảo đảm sự phát triển ổn định, xóa đói, giảm nghèo. Vấn đề đặt ra là phải tập trung tìm giải pháp, nâng cao năng lực quản trị, năng lực cạnh tranh để phát triển. Quan điểm đó được quận Hải An tập trung chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành và các phường ưu tiên trong phát triển kinh tế- xã hội. Khu vực kinh tế tập thể cũng có những mô hình tự đổi mới, đi vào thực chất, gắn quyền lợi của các thành viên với sự phát triển chung. Từ đó, thu hút người lao động, tập trung sản xuất- kinh doanh, liên kết cùng phát triển phù hợp xu thế để nâng cao thu nhập người lao động. Đặc biệt, thực hiện Luật HTX 2012, một số HTX đổi mới mô hình hoạt động, gắn kết thành viên phát triển sản xuất- kinh doanh. Nổi bật là các HTX kinh doanh hoa tại phường Đằng Hải, Nam Hải, Tràng Cát; HTX thu gom, chế biến, tiêu thụ thủy sản tại phường Nam Hải, Tràng Cát, Thành Tô...

Hiện, địa bàn quận Hải An có nhiều mô hình phát triển mới trên nền tảng ngành nghề truyền thống như: nuôi tôm, trồng hoa, phát triển nghề truyền thống của địa phương như: làm bánh chưng Đằng Hải, trồng hoa cây cảnh Hải An, chả chìa Hạ Lũng, bánh đa Đằng Lâm… Một số mô hình về nuôi trồng thủy sản gắn với áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, nên đạt hiệu quả cao. Những mô hình này còn được gắn kết tiêu thụ sản phẩm, giúp các thành viên của tổ sản xuất và HTX nâng cao thu nhập và đời sống.

Theo Quận ủy Hải An, trong quá trình đổi mới, các HTX, cơ sở kinh tế hợp tác trên địa bàn quận Hải An nỗ lực, chủ động vươn lên, có định hướng hoạt động rõ ràng, không trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước. Ở một số địa phương, các HTX, tổ hợp tác liên kết rộng rãi người lao động, các hộ sản xuất- kinh doanh, bảo đảm đúng nguyên tắc và giá trị, phát huy tiềm năng của địa phương, nâng cao năng lực, kỹ năng điều hành và ưu tiên phát triển nguồn nhân lực… Từ kinh nghiệm thực tế, thời gian tới, quận Hải An tiếp tục đổi mới mô hình kinh tế tập thể về phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả sản xuất- kinh doanh, phấn đấu phát triển thêm các tổ hợp tác, HTX, tăng cường ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, mở rộng chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp và HTX…/.