(HPĐT)- Phát triển nông nghiệp tuần hoàn là chu trình khép kín từ việc tận dụng các phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp để làm đầu vào sản xuất nông nghiệp khác, hiệu quả kinh tế cao hơn; tiết kiệm chi phí cho người sản xuất; sản phẩm xanh, sạch được người tiêu dùng ưa chuộng. Đây là xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững nhưng cần có giải pháp lâu dài để mô hình thực sự bền vững, hiệu quả.
Giảm chi phí, tăng hiệu quả kinh tế
Trang trại của anh Nguyễn Xuân Trường ở xã Mỹ Đức (huyện An Lão) hiện nuôi dê lấy thịt để cung ứng cho thị trường. Anh cho biết, thịt dê xuất chuồng ở trang trại của anh có giá cao hơn những trang trại khác nhưng nhiều người tiêu dùng vẫn chọn mua vì chất lượng thịt thơm, ngon do dê được nuôi theo chu trình tuần hoàn. Trong khi các trang trại khác thường sử dụng thức ăn công nghiệp là chính nhưng trang trại của gia đình anh Trường sử dụng nhiều phụ phẩm như bã mía, các loại cỏ voi làm thức ăn cho dê. Như vậy, chi phí thức ăn chăn nuôi giảm, song chất lượng thịt hơn hẳn nhiều trang trại nuôi bằng cám công nghiệp. Các loại phụ phẩm như bã mía hiện rất sẵn tìm trên thị trường, cỏ voi có thể tự trồng quanh trang trại.
Theo khảo sát của Trung tâm Khuyến nông và Chi cục Trồng trọt bảo vệ thực vật Hải Phòng, hiện trong sản xuất nông nghiệp phát sinh nhiều loại phụ phẩm có giá trị như rơm, rạ, bã mía, trấu, rác thải hữu cơ, phân gia súc, gia cầm... Mỗi vụ sản xuất, con số phụ phẩm này lên đến hơn 6.000 tấn. Tuy nhiên, việc tái sử dụng các phụ phẩm này còn tự phát, thực hiện theo hình thức thủ công như thu gom, vận chuyển về trang trại, cơ sở sản xuất để sử dụng trực tiếp trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản...
Khuyến khích phát triển nhân rộng
Theo Trưởng Phòng Kỹ thuật nông nghiệp Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Vũ Đức Hạnh, ứng dụng sản xuất nông nghiệp tuần hoàn chủ yếu mới do tự phát từ phía nông dân nên mặc dù hiệu quả kinh tế cao nhưng diện tích sản xuất theo hướng này còn khiêm tốn so với tổng diện tích sản xuất nông nghiệp toàn thành phố. Nông dân mới chỉ sử dụng phụ phẩm ở mức thô, chưa ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào việc chế biến các phụ phẩm tiện ích hơn cho sản xuất nông nghiệp. Đơn cử, việc tận dụng rác thải hữu cơ trong quá trình sản xuất nông nghiệp, chủ yếu nông dân ủ trực tiếp vào đất, chưa có điều kiện để áp dụng quy trình kỹ thuật tạo ra phân bón, chế phẩm sử dụng lâu dài...Đầu ra cho sản phẩm thực tế mới chỉ lưu thông chưa được đánh giá chất lượng qua tổ chức, cơ quan chức năng. Vì vậy, cũng có trường hợp, nông dân bán sản phẩm được giá cao nhưng không ít nông dân lưu thông sản phẩm khó khăn do chưa được nhiều người tiêu dùng biết đến.
Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Thanh Tùng thông tin, ngành đang triển khai tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững giai đoạn 2021-2025. Vì vậy, việc phát triển kinh tế nông nghiệp tuần hoàn là lợi thế cạnh tranh đối với sản phẩm nông nghiệp của thành phố. Vì vậy, thời gian tới cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân về ý nghĩa, lợi ích kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp; phổ biến rộng rãi các mô hình nông nghiệp tuần hoàn thành công, tạo sự hứng khởi cho nông dân tham gia vào sản xuất theo hướng này. Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp ngày càng tăng cao, sản xuất nông nghiệp tuần hoàn là giải pháp hợp lý để giảm chi phí đầu vào, tăng hiệu quả kinh tế sản xuất nông nghiệp, giúp nông dân yên tâm phát triển sản xuất bền vững. Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn yêu cầu các cơ quan chức năng thuộc Sở hướng dẫn cụ thể; khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng tuần hoàn; liên kết với các doanh nghiệp chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật trong việc chế biến các phụ phẩm thành sản phẩm có ích cho nông nghiệp; ban hành các quy định về tiêu chuẩn, quy trình, quy cách, chứng nhận sản phẩm sản xuất theo hướng tuần hoàn xanh; liên kết tiêu thụ đầu ra cho sản phẩm, giúp nông dân bán được giá hơn.
Tuy nhiên, để nhiều nông dân cùng hướng đến xu hướng sản xuất này, chính quyền địa phương và các đoàn thể cần quan tâm công tác tuyên truyền, vận động. Phó chủ tịch UBND xã Toàn Thắng (huyện Tiên Lãng) Vũ Văn Bản cho biết, địa phương phát huy cao vai trò của tổ khuyến nông cộng đồng và cán bộ khuyến nông phụ trách cơ sở trong việc tuyên truyền, vận động nông dân địa phương áp dụng mô hình sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, xây dựng, nhân rộng các mô hình điểm. Các đoàn thể địa phương tranh thủ các lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật sản xuất nông nghiệp ứng dụng vào việc chế biến các phụ phẩm thành sản phẩm tái sử dụng có ích cho sản xuất nông nghiệp...
BÀI VÀ ẢNH: HƯƠNG AN
