(HPĐT)- Theo Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn, tính đến cuối tháng 8-2024, trên địa bàn thành phố có hơn 5.000 ha diện tích đất trồng cây ăn quả, trong đó có 74 vùng trồng cây ăn quả tập trung với diện tích hơn 362 ha. Các vùng sản xuất tuy đem lại giá trị thu nhập cao cho nông dân nhưng nhìn chung, quy mô sản xuất manh mún, diện tích cây trồng ứng dụng tiến bộ kỹ thuật còn hạn chế, đầu ra sản phẩm không ổn định…
Sản xuất tự phát
Xã Bát Trang (huyện An Lão) đang vào mùa thu hoạch thanh long. Anh Vũ Văn Thùy, ở thôn Trực Trang cho biết, vườn trồng hơn 3 ha thanh long, thời điểm đầu vụ còn bán được giá cao 25-35 nghìn đồng/kg. Tuy nhiên, đến thời điểm chính vụ khó bán được giá tốt vì nhiều người cùng thu hoạch và thương lái chỉ thu mua quả đẹp. Đối với loại quả nhỏ, nông dân đành bán lẻ tại các chợ trong và ngoài xã với giá rẻ chỉ từ 10-12 nghìn đồng/kg. Ở xã Bát Trang, gần đây, nông dân có xu hướng chuyển đổi diện tích lúa sang trồng thanh long với diện tích vùng sản xuất hơn 80 ha. Tuy nhiên, việc chuyển đổi hoàn toàn tự phát, mỗi gia đình trồng vài sào. Số hộ có diện tích lớn vài ha chỉ đếm trên đầu ngón tay. Do sản xuất nhỏ, lẻ, nên hầu hết bà con chưa liên kết tiêu thụ được sản phẩm, chủ yếu bán tự do trên thị trường…
Theo khảo sát của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, 74 vùng sản xuất tập trung cây ăn quả trên địa bàn thành phố hiện nay cũng trong tình trạng nêu trên. Số vùng ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất hiệu quả chỉ “đếm trên đầu ngón tay” như: vùng sản xuất na bở ở Liên Khê, An Sơn, (huyện Thủy Nguyên), vùng trồng táo, cà chua ở Bàng La (quận Đồ Sơn)… Trong số 26 sản phẩm được chứng nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP trên địa bàn, sản phẩm cây ăn quả chỉ có 2-3 trường hợp; rất ít sản phẩm sản xuất theo hướng hữu cơ.
Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Cao Thanh Huyền cho rằng, ở các vùng trồng cây ăn quả, người nông dân vẫn đang loay hoay trong khâu tiêu thụ, phụ thuộc chủ yếu vào thương lái, khiến giá bán còn bấp bênh. Đến nay, sản phẩm chưa đưa vào chuỗi thực phẩm sạch, siêu thị trên thị trường Hải Phòng để thương mại, giới thiệu. Nguyên nhân do các vùng sản xuất chưa xây dựng được thương hiệu, nhãn mác bao bì, sản phẩm; chứng nhận an toàn thực phẩm, VietGAP, hữu cơ…Nông dân vẫn giữ hướng sản xuất truyền thống, sản phẩm phụ thuộc vào thời tiết, rủi ro cao, nhất là chất lượng sản phẩm chưa cao. Đơn cử như vùng sản xuất dưa chuột hay dưa vàng ngoài trời ở một số địa phương thuộc huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, chất lượng quả không bằng sản phẩm cùng loại sản xuất ứng dụng kỹ thuật cao như nhà lưới, nhà màng, phủ bạt luống...
Hỗ trợ để sản xuất hàng hóa
Thực tế cho thấy, Hải Phòng có nhiều vùng trồng cây ăn quả đặc trưng, có tiềm năng để mở rộng phát triển thành những vùng sản xuất hàng hóa như: vùng trồng na bở ở huyện Thủy Nguyên sản lượng mỗi vụ khoảng 2.700 tấn/năm, trong đó sản phẩm đạt theo tiêu chuẩn VietGAP là 500 tấn, doanh thu đạt hàng trăm tỷ đồng/năm; vùng trồng chuối ở các xã Tây Hưng (huyện Tiên Lãng), Bát Trang (huyện An lão), Liên Khê (huyện Thủy Nguyên); trồng táo Bàng La (quận Đồ Sơn)... Tuy nhiên, để sản xuất theo hướng hàng hóa, ngành nông nghiệp - phát triển nông thôn Hải Phòng khuyến khích các địa phương quy hoạch vùng sản xuất, định hướng nông dân lựa chọn cây trồng chủ lực, tập trung đầu tư nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm... Sở chỉ đạo xây dựng mã số vùng trồng cho các vùng cây ăn quả để có thể hướng đến sản xuất hàng hóa, đồng thời dễ dàng quản lý.
Theo Trưởng Phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt – Bảo vệ thực vật Hải Phòng) Bùi Cảnh Đức, để gỡ khó cho các vùng trồng cây ăn quả hướng đến sản xuất hàng hóa, cơ quan chức năng như Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông, Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản Hải Phòng phối hợp tạo điều kiện thuận lợi để nông dân các vùng sản xuất ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất qua hình thức tập huấn, hội nghị, hội thảo đầu bờ; tổ chức hoạt động xúc tiến thương mại giới thiệu sản phẩm của vùng trồng cây ăn quả trên địa bàn thành phố; kết nối người sản xuất với doanh nghiệp để liên kết sản xuất theo chuỗi khép kín từ sản xuất đến tiêu dùng...
Tại một số địa phương, xác định việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng , tập trung phát triển vùng trồng cây ăn quả tập trung là nhiệm vụ trọng tâm trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Phó trưởng Phòng Nông nghiệp huyện Thủy Nguyên Vũ Thành Quang cho biết, đến tháng 8- 2024, toàn huyện chuyển đổi được 791,38 ha đất trồng lúa sang trồng cây lâu năm, cây ăn quả (639,55 ha); cây hằng năm (51,99 ha). Với mục tiêu phát triển mở rộng vùng chuyển đổi tạo ra vùng sản xuất hàng hóa tập trung mang lại giá trị kinh tế cao, huyện tập trung chỉ đạo theo định hướng: xây dựng vùng sản xuất tập trung áp dụng quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn VietGAP, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, gắn nhãn mác và truy xuất nguồn gốc sản phẩm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất, thu hoạch và bảo quản sau thu hoạch; khuyến khích thành lập HTX trong vùng chuyển đổi để cùng hợp tác sản xuất và tiêu thụ sản phẩm…
BÀI VÀ ẢNH: HƯƠNG AN
