(HPĐT)- Sau gần 10 năm triển khai Đề án “Phát triển y tế biển, đảo đến năm 2020” (gọi tắt là Đề án 317) do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 17-3-2013, đến nay, hệ thống y tế các tỉnh, thành phố ven biển, trong đó có Hải Phòng đạt được những kết quả nhất định, góp phần vào công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân và người lao động biển.
.jpg)
Nhân viên Trung tâm Y học dưới nước và Oxy cao áp (Viện Y học biển Việt Nam) hướng dẫn người bệnh phương pháp điều trị.
Tăng cường kết nối, thực hiện tốt nhiệm vụ khám, chữa bệnh
Các bác sĩ Trung tâm Y học dưới nước và Oxy cao áp còn nhớ, vào cuối tháng 3- 2022, nam người bệnh, 34 tuổi, bị tai biến do lặn biển giai đoạn muộn, được Bệnh viện Quân y 87 (tỉnh Khánh Hòa) chuyển tới Viện Y học biển Việt Nam (phường Kênh Dương, quận Lê Chân) tiếp tục điều trị. Khai thác bệnh sử được biết, người bệnh đi lặn đánh bắt hải sản cùng bạn lặn khác, thở khí nén chung ống, lặn 3 lần/ngày, ở độ sâu 40 m, mỗi cuộc lặn kéo dài 1 giờ. Ở lần lặn thứ 3 do ống thở bị ngắt kết nối đột ngột, bạn lặn bị tử vong, còn người bệnh nổi lên mặt nước trong vòng 1 phút, nhưng sau đó xuất hiện đau tức vùng lưng, tê bì nhiều kèm theo liệt hoàn toàn 2 chi dưới, bí tiểu.
Tại Viện Y học biển Việt Nam, bằng kinh nghiệm điều trị thành công nhiều trường hợp tai biến do lặn biển của các bác sĩ, người bệnh được điều trị tái tăng áp. Ngay lần điều trị đầu, người bệnh đỡ đau thắt lưng, giảm tình trạng tê bì. Những ngày sau đó, người bệnh tiếp tục được điều trị bằng oxy cao áp theo phác đồ chuẩn. Sau 11 ngày điều trị, người bệnh tự đi tiểu được, cải thiện tình trạng tê bì, có thể tự đứng lên và đi lại được…
Đây là một trong nhiều thành công của Trung tâm Y học dưới nước và Oxy cao áp (Viện Y học biển Việt Nam) do GS.TS Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hội Y học biển Việt Nam, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này phụ trách. GS.TS Nguyễn Trường Sơn cho biết: “Cùng với Liên khoa cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc biển, chúng tôi trực tiếp cấp cứu, khám, điều trị và chăm sóc sức khỏe lao động và nhân dân vùng biển, đảo. Đây cũng là đơn vị trực tiếp tham gia mạng lưới cấp cứu, phòng, chống thảm họa biển và mạng lưới y tế biển, đảo sẽ được hình thành trong thời gian tới”. Ngoài chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động của các khoa, phòng, đơn vị trực thuộc, để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ cấp cứu, khám, chữa bệnh từ xa đối với nhân dân và người lao động biển, Viện Y học biển vừa hoàn thành và đưa vào hoạt động Dự án xây dựng trung tâm hỗ trợ y tế từ xa và hệ thống Telemedicine kết nối Viện Y học biển, Trung tâm Y tế quân dân y Bạch Long Vĩ, Bệnh viện hữu nghị ViệtTiệp và một số đơn vị liên quan.
Theo thống kê, số người dân và người lao động biển biết đến các biện pháp cấp cứu, điều trị do tai nạn trên biển ngày càng cao. Trong đó, số người bệnh điều trị oxy cao áp- chuyên ngành đặc thù của Viện Y học biển Việt Nam tăng lên rõ rệt. Riêng năm 2022 tăng 165% so với năm 2015, với nhiều ca bệnh nặng, như: bỏng, ngộ độc khí, tai biến do lặn biển và nhiều bệnh lý khác trên lâm sàng. Trong 5 năm (2016-2021), hệ thống y tế thành phố và các cơ sở y tế trực thuộc các bộ, ngành đóng chân trên địa bàn tư vấn đối với hơn 300 thuyền viên và ngư dân; quản lý sức khỏe trung bình 140 nghìn người/năm...
Sớm xây dựng mạng lưới y tế biển, đảo quốc gia
PGS.TS Trần Thị Quỳnh Chi, Viện trưởng Viện Y học biển Việt Nam cho biết, thực hiện Đề án 317, ngoài chủ động phối hợp các cơ sở y tế trên địa bàn trong cấp cứu, khám, chữa bệnh, Viện chú trọng công tác nghiên cứu khoa học, thực hiện nhiệm vụ khoa học- công nghệ các cấp thuộc lĩnh vực y học biển, đảo; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; chỉ đạo tuyến chuyên khoa. Tuy nhiên, quá trình triển khai đề án cũng gặp một số khó khăn, như: một số địa phương có biển chưa thực sự quan tâm đến lĩnh vực y học biển; phần lớn ngư dân có trình độ học vấn thấp, khi xảy ra sự cố thường làm theo những thói quen không đúng với yêu cầu sơ cấp cứu chuẩn, không mang thuốc dự phòng khi ra khơi; các tàu cá xin hỗ trợ y tế từ xa phần lớn không có thuốc hoặc dụng cụ y tế cần thiết để xử trí cấp cứu. Đáng lo ngại, hiện toàn quốc chưa xây dựng được mạng lưới y tế biển, đảo quốc gia, nên việc triển khai hoạt động liên quan đến y tế biển, đảo gặp nhiều khó khăn...
Trước thực trạng trên, Hội Y học biển Việt Nam đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương liên quan thực hiện bằng được một số mục tiêu, nhiệm vụ Đề án 317 giai đoạn trước chưa hoàn thành, trong đó nhiệm vụ quan trọng nhất là xây dựng mạng lưới y tế biển, đảo quốc gia. Với Bộ Y tế, thành lập Ban soạn thảo “Kế hoạch phát triển y tế biển, đảo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” trình Chính phủ xem xét, ban hành để thay thế Đề án 317; giao Viện Y học biển tiếp tục tập trung nghiên cứu đề tài khoa học các cấp về lĩnh vực y học biển, y học dưới nước và oxy cao áp, ứng dụng trong điều trị và quản lý sức khỏe cho lao động biển và nhân dân trong khu vực. Đồng thời, tiếp tục chỉ đạo triển khai đào tạo nguồn nhân lực y học biển cho đơn vị y tế các ngành kinh tế biển ở tất cả tỉnh, thành phố ven biển, trong đó có Hải Phòng nhằm nâng cao chất lượng công tác cấp cứu, khám, chữa bệnh cho nhân dân và lao động trên biển./.
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG
