Trước xu hướng già hóa dân số, Hải Phòng đẩy mạnh phát triển chuyên ngành lão khoa, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Sáng sớm, không khí tại khu vực khám bệnh thuộc Khoa Lão khoa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp (cơ sở 1) diễn ra trật tự và khẩn trương. Ông Nguyễn Văn Bính (78 tuổi, ở phường Lê Chân) được gia đình đưa đến khám trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ và đau nhức xương khớp nhiều năm nay.
Nếu như trước đây, mỗi lần đi viện là một "cuộc hành trình" di chuyển qua nhiều khoa phòng khác nhau từ tim mạch, nội tiết đến cơ xương khớp, thì nay, quy trình đã được tối ưu hóa đáng kể. Ngay tại phòng khám của Khoa Lão khoa, các bác sĩ chuyên sâu thực hiện việc thăm khám tổng thể, đánh giá đa chuyên khoa và hội chẩn tại chỗ.
Chia sẻ về sự thay đổi này, ông Bính cho biết: "Tuổi cao sức yếu, mỗi lần đi khám ở nhiều khoa khác nhau khiến tôi rất mệt mỏi, việc dùng nhiều loại đơn thuốc từ các bác sĩ khác nhau đôi khi cũng gây lo lắng về tác dụng phụ. Từ khi có khoa Lão khoa, các bác sĩ xem xét tổng thể toàn trạng, điều chỉnh đơn thuốc hợp lý và hướng dẫn tỉ mỉ, giúp tôi yên tâm hơn rất nhiều trong quá trình điều trị bệnh mãn tính".
Theo số liệu thống kê của ngành Y tế Hải Phòng, thành phố hiện có hơn 300.000 người cao tuổi, chiếm trên 15% tổng dân số, chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh. Đáng chú ý, mô hình bệnh tật ở người cao tuổi hiện nay rất phức tạp. Trung bình một người lớn tuổi mắc từ 5 đến 7 bệnh lý mãn tính đồng thời như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy tim, thoái hóa khớp hay sa sút trí tuệ. Mô hình điều trị truyền thống "mỗi bệnh một khoa" bộc lộ nhiều điểm hạn chế, dễ dẫn đến tình trạng chồng chéo đơn thuốc, tăng nguy cơ tương tác thuốc bất lợi hoặc bỏ sót các bệnh lý nền tiềm ẩn.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lượng, phụ trách Khoa Lão khoa (Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp) phân tích: "Khám và điều trị lão khoa không đơn thuần là chữa trị một triệu chứng cấp tính riêng lẻ, mà đòi hỏi tiếp cận theo phương pháp đánh giá lão khoa toàn diện (CGA). Chúng tôi xem xét đồng thời thể chất, nhận thức, tâm lý, khả năng vận động và môi trường sống của người bệnh. Mục tiêu cốt lõi là duy trì tối đa chức năng sinh hoạt, hạn chế biến chứng do nằm lâu và nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi".
Dưới góc độ khoa học hành vi và y tế, sức khỏe thể chất và tinh thần của người cao tuổi có mối quan hệ tương hỗ mật thiết. Quá trình lão hóa sinh học đi kèm với sự suy giảm các mối quan hệ xã hội, sự thay đổi môi trường sống và cảm giác cô đơn thường trực dễ dẫn đến các rối loạn tâm lý như lo âu, trầm cảm ẩn khuất.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Quỳnh Phương, Trưởng khoa Khoa Chính trị, Tâm lý và Giáo dục thể chất, Đại học Hải Phòng nhận định: "Ở người cao tuổi, nỗi sợ bị bỏ rơi, cảm giác bất lực khi cơ thể suy giảm chức năng thường tác động tiêu cực đến hệ miễn dịch và tốc độ hồi phục bệnh. Việc điều trị hiệu quả không chỉ dừng lại ở viên thuốc hay phác đồ y khoa, mà còn cần sự thấu cảm, thái độ lắng nghe kiên nhẫn từ nhân viên y tế và sự đồng hành sát sao từ gia đình.
Một không gian thăm khám thân thiện, những lời động viên đúng lúc chính là liều "thuốc tinh thần" quan trọng giúp người bệnh kích hoạt khả năng tự hồi phục".
Nhận diện rõ những thách thức từ xu thế già hóa dân số, thành phố, các sở ngành đã và đang triển khai nhiều chủ trương, định hướng chiến lược nhằm hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người cao tuổi.
Thành phố tập trung quy hoạch mạng lưới y tế chuyên sâu từ tuyến thành phố đến y tế cơ sở. Các bệnh viện lớn như Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, Bệnh viện Đại học Y Hải Phòng không ngừng củng cố, nâng cấp chuyên khoa Lão khoa cả về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại lẫn đội ngũ nhân lực chất lượng cao.
Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, lập hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân, triển khai mô hình quản lý bệnh mãn tính tại tuyến xã, phường và phát triển các dịch vụ chăm sóc tại nhà đang từng bước tạo ra lưới an sinh y tế vững chắc.
Để cụ thể hóa các mục tiêu này, ngày 8/10/2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đào Trọng Đức đã ký Văn bản số 13291/VP-VX về việc tăng cường công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố yêu cầu Sở Y tế chủ trì, phối hợp các sở, ngành và địa phương tập trung thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chuyên môn, bảo đảm 100% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ, lập và quản lý hồ sơ sức khỏe.
Trong đó, công tác ưu tiên được dành đặc biệt cho các hộ nghèo, cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, neo đơn hoặc khuyết tật có hạn chế về khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.
Các cấp chính quyền và cơ quan chuyên môn đẩy mạnh việc phát hiện sớm, quản lý bệnh không lây nhiễm, tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn vận động, phòng ngừa té ngã và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Đặc biệt, chương trình “Mắt sáng cho người cao tuổi” cùng công tác sàng lọc, điều trị các bệnh về mắt được chú trọng triển khai sâu rộng.
Sự phát triển đồng bộ của chuyên ngành Lão khoa tại Hải Phòng không chỉ khẳng định tính nhân văn sâu sắc của hệ thống y tế công lập, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược trong việc xây dựng một xã hội phát triển bền vững, nơi người cao tuổi được chăm sóc toàn diện, sống vui, sống khỏe và tiếp tục phát huy vai trò “cây cao bóng cả” trong cộng đồng.
THU HẰNG
