Phiên họp thứ 33 Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Lấy ý kiến 2 dự thảo luật, báo cáo thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Quang cảnh phiên họp

Trình bày Báo cáo dự kiến tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh cho biết: Về tên gọi của dự thảo luật, do nhiều ý kiến khác nhau nên Thường trực Ủy ban đề xuất và xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội hai phương án. Phương án 1: Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia. Phương án 2: Luật Phòng, chống tác động có hại và kiểm soát rượu, bia vì sức khỏe con người. Đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban nghiêng về phương án 1 là phương án được nhiều đại biểu Quốc hội lựa chọn và là phương án Chính phủ trình.

Điều khiển phiên thảo luận, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng cho rằng điều quan trọng là làm rõ nội hàm của việc phòng, chống tác hại của rượu, bia, kiểm soát tác hại của rượu, bia vì sức khỏe con người, đúng với các cam kết của các hiệp định mà Việt Nam tham gia. Đặc biệt, luật này không được ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, do đó, tên gọi của dự thảo luật ngắn gọn nhưng phải rõ nghĩa, tuy nhiên, nếu tên dài mà rõ nghĩa thì cũng nên sử dụngPhó chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Trên cơ sở đó, tên gọi của dự thảo luật nên đưa ra hai phương án để Quốc hội thảo luận, bảo đảm tính thống nhất cao. Theo Báo cáo dự kiến tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia, hầu hết ý kiến nhất trí quy định các biện pháp quản lý rượu thủ công nhưng cần bảo đảm tính khả thi, đơn giản hóa thủ tục hành chính; ý kiến khác đề nghị điều chỉnh với cá nhân, hộ gia đình nấu rượu để bán cho những người chung quanh; tiến tới mục tiêu rượu thủ công được kiểm soát và hạn chế tối đa tác hại đối với sức khỏe.

Tiếp thu ý kiến, Điều 12 và Điều 14 của dự thảo quy định về các phương thức quản lý rượu thủ công khác nhau theo các mục đích. Trong đó, quy định bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm là điều kiện xuyên suốt trong việc cấp phép kinh doanh và quản lý rượu, bia, bao gồm rượu thủ công.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến đề nghị chấm dứt việc sản xuất rượu thủ công với mục đích kinh doanh. Thường trực Ủy ban thấy rằng quy định chấm dứt việc sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh trong điều kiện hiện nay là chưa hợp lý, khó khả thi, nên đề nghị giữ quy định như dự thảo.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh, luật ban hành không được ảnh hưởng đến sản xuất rượu thủ công truyền thống, tuy nhiên phải bảo đảm quản lý được chất lượng của rượu thủ công. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nêu rõ: Thông tin truyền thông để giáo dục về tác hại của rượu, bia rất quan trọng, nên cơ quan soạn thảo phải tiếp tục nghiên cứu để cụ thể hóa trong các quy định của luật, hướng truyền thông tới tất cả đối tượng có sử dụng rượu, bia, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ có thai, thanh niên.... Phải để các đối tượng sử dụng nhận thức rõ tác hại của rượu, bia và thay đổi hành vi tiêu dùng rượu, bia; nâng cao văn hóa trong sử dụng rượu, bia tại cộng đồng. Đây là điều rất quan trọng, khi nào văn hóa nâng cao, đương nhiên cầu sẽ giảm, luật ra đời để người dân không sử dụng theo hướng có hại, chứ không phải cấm thu hẹp sản xuất rượu, bia.

Điều hành phiên thảo luận, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đề nghị cơ quan soạn thảo, thẩm tra tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật trên cơ sở các ý kiến đóng góp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đặc biệt chú trọng việc rà soát, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa luật này và các luật khác trong hệ thống pháp luật, trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp tới.

Thúc đẩy phát triển thư viện số

Báo cáo với Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện cho biết, ngay sau phiên họp thứ 32, Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo rà soát và tiếp thu tối đa ý kiến góp ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để chỉnh lý cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp, hoàn thiện dự án Luật Thư viện. Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cho biết, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo luật sắp xếp lại các điều, bổ sung một điều mới (Điều 3), tách Điều 29 thành hai điều mới; giảm quy định về quản lý nhà nước đặc biệt các quy định về thủ tục hành chính, tăng quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền và nghĩa vụ của thư viện để bảo đảm sự cân đối trong tổng thể dự thảo luật...

Dự thảo luật dành một số điều, khoản quy định về thư viện số. Dự phiên thảo luận, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết đây là nội dung mới, Ban soạn thảo tập hợp, nghiên cứu bước đầu về các văn bản liên quan tới thông tin mạng để xây dựng các quy định về nội dung này. Thẩm tra nội dung này, Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đề nghị Ban soạn thảo bổ sung một số quy định mang tính cốt lõi, tạo hành lang pháp lý cần thiết để phát triển thư viện số.

Cụ thể nội dung tại khoản 2 Điều 2: "Thư viện số là thư viện có vốn tài liệu số và người sử dụng truy cập thông qua máy tính, thiết bị điện tử và không gian mạng" là chưa bao quát đủ các yếu tố cấu thành thư viện số như: dữ liệu, công nghệ, con người, sản phẩm - dịch vụ thư viện, phương thức hoạt động thư viện số. Dự thảo cần nghiên cứu quy định những nguyên tắc điều chỉnh cơ bản liên quan đến người đọc và sử dụng các phương tiện kỹ thuật số, tuân thủ pháp luật về thương mại điện tử.

Ngoài ra, dự thảo luật cần có các quy định để thúc đẩy phát triển của thư viện số, như: vấn đề mua nguồn tin số và chia sẻ nguồn tin số giữa các thư viện công lập, sự tham gia và quyền lợi của các thư viện ngoài công lập; sự phân công, phối hợp giữa các thư viện, cơ quan thông tin khoa học và công nghệ, vai trò và trách nhiệm của các thư viện trung tâm có vai trò quan trọng trong hình thành nguồn tài nguyên số quốc gia; nghiên cứu - đào tạo - đầu tư cho nguồn nhân lực thư viện số, đầu tư tài chính và phát triển các dự án thư viện số dùng chung để tiết kiệm ngân sách nhà nước; thúc đẩy vai trò nghiên cứu - đào tạo thư viện số của các đơn vị đào tạo…

Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn quản lý thư viện, Chính phủ thấy rằng việc xếp hạng thư viện là cần thiết, vì thư viện có nhiều loại với quy mô, vốn tài liệu, tiện ích, tính chất, đối tượng phục vụ và phương thức quản lý khác nhau.Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu tán thành việc cần thiết có quy định về xếp hạng thư viện và đồng tình quy định như dự thảo là giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, quyết định việc xếp hạng đối với thư viện hạng 1.

Kết luận phiên thảo luận, Phó chủ tịch thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đề nghị trên cơ sở các ý kiến đóng góp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ban soạn thảo và cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát kỹ các điều luật, hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét dự án Luật Thư viện tại Kỳ họp thứ 7.

Chuyển biến tích cực trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong năm 2018 của Chính phủ đánh giá , công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí có những chuyển biến tích cực hơn trước, đạt nhiều kết quả, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội.

Thu ngân sách nhà nước vượt kế hoạch đề ra. Nhiều chính sách về tài chính, thuế, ngân sách nhà nước được sửa đổi, bổ sung, ban hành mới; cải cách hành chính trong lĩnh vực thuế, hải quan được đẩy mạnh, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Chi ngân sách nhà nước được kiểm soát chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả cao hơn. Cơ cấu chi ngân sách nhà nước chuyển dịch tích cực, tỷ trọng chi đầu tư phát triển đạt trên 28,8% (mục tiêu là 25-26%), chi thường xuyên còn dưới 62% tổng chi ngân sách nhà nước (mục tiêu là dưới 64%).

Báo cáo của Chính phủ chỉ ra hạn chế đó là công tác thu ngân sách Nhà nước ở hai địa phương (Bình Dương, Đồng Nai) không đạt dự toán, chủ yếu do nguyên nhân khách quan. Công tác chống thất thu, chống buôn lậu, gian lận thương mại, chuyển giá, trốn thuế, gian lận trong hoàn thuế, xử lý thu hồi nợ đọng thuế có những chuyển biến tích cực, song chưa đạt kết quả như mong muốn, do nhiều nguyên nhân nên số thuế nợ đọng còn lớn chủ yếu là các khoản nợ không còn khả năng thu hồi và các khoản tiền phạt, tiền chậm nộp chiếm tới 69,3% tổng số tiền thuế nợ; số nợ thuế, phí và nợ các khoản thu về đất chiếm 30,7% tổng số tiền thuế nợ.

Qua công tác thanh tra, kiểm tra trong năm 2018 phát hiện nhiều đơn vị sử dụng kinh phí ngân sách Nhà nước sai chế độ. Việc thực hiện hai Chương trình mục tiêu quốc gia là Xây dựng nông thôn mới và Giảm nghèo bền vững hoàn thành tốt nhiều chỉ tiêu đề ra, cơ bản hoàn thành xử lý nợ đọng trong xây dựng nông thôn mới.

Tuy nhiên, kết quả giảm nghèo chưa thực sự bền vững, khoảng cách chênh lệch về kết quả xây dựng nông thôn mới giữa các vùng, miền còn khá lớn. Công tác đổi mới cơ chế quản lý đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị quyết Trung ương 6 (Khóa 12) đạt được những kết quả bước đầu; tiếp tục đẩy mạnh thực hiện lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công và thực hiện chuyển đổi đơn vị sự nghiệp thành công ty cổ phần.

Song, việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập còn chậm; nhiều lĩnh vực dịch vụ công chưa tính đủ chi phí vào giá. Phương thức đấu thầu còn ít được áp dụng; chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần còn bất cập, lúng túng. Năm 2019, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo triển khai thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp đề ra trong Chương trình tổng thể của Chính phủ về thực hành tiết kiệm chống lãng phí năm 2019. Nhiều nhiệm vụ, giải pháp cụ thể được Chính phủ đề ra và tiếp tục thực hiện.

Kết luận nội dung này, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra đã đánh giá khá toàn diện mặt được và chưa được; đồng thời cơ bản thống nhất giải pháp được Chính phủ đưa ra.