Thay đổi khung pháp lý để duy trì sứ mệnh của thư viện trong tương lai
Ảnh minh họa
Báo cáo do Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh trình bày, xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội về một số nội dung lớn còn có ý kiến khác nhau của dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) cụ thể về tuổi nghỉ hưu, mở rộng khung thỏa thuận thời gian làm thêm tối đa, tiền lương làm thêm giờ.... Trong đó, tăng giờ làm thêm và tăng tuổi nghỉ hưu là hai nội dung lớn, gây tác động đến hơn 50 triệu người lao động cũng như đối tượng sử dụng lao động, nhận được nhiều ý kiến tại phiên họp.
Đối với tuổi nghỉ hưu, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành quy định theo phương án 1 do Chính phủ trình quy định về lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu. Phương án này là đến năm 2028 sẽ có lao động nam đầu tiên nghỉ hưu ở độ tuổi 62, đến năm 2035 có lao động nữ đầu tiên nghỉ hưu ở độ tuổi 60. Nhưng một số ý kiến đại biểu băn khoăn về quy định nâng tuổi nghỉ hưu so với hiện nay và đề nghị làm rõ về việc quy định chênh lệch tuổi nghỉ hưu là hai năm giữa lao động nam và lao động nữ. Một số ý kiến đại biểu cũng cho rằng việc quy định này dẫn đến nhiều tranh luận giữa "tuổi nghỉ hưu" và "tuổi nghề".
Đối với quy định mở rộng khung thỏa thuận thời gian làm thêm tối đa, bà Nguyễn Thuý Anh cho biết, nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội tán thành việc mở rộng khung thỏa thuận về giờ làm thêm tối đa lên 400 giờ/năm (tăng 100 giờ so với quy định hiện hành) nhưng chỉ áp dụng đối với một số ngành, nghề nhất định, trả tiền lương lũy tiến thời gian làm thêm giờ và khống chế số giờ làm thêm tối đa theo tháng. Một số ý kiến đại biểu cho rằng nên cân nhắc kỹ vấn đề này để phù hợp điều kiện làm việc, sức khỏe và thời giờ làm việc của người lao động Việt Nam.
Về tiền lương làm thêm giờ, bà Nguyễn Thuý Anh cho biết, một số ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị giữ như quy định hiện hành, nhưng có ý kiến khác đề nghị cần quy định về lương làm thêm giờ theo lũy tiến. Do còn ý kiến khác nhau của các bên, Ủy ban Về các vấn đề xã hội dự kiến hai phương án trình xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Theo đó, phương án 1 như dự thảo do Chính phủ trình, còn phương án 2 là trả lương lũy tiến đối với thời gian làm thêm giờ tính theo số giờ làm thêm trong ngày và có sự khác biệt tương ứng với làm thêm giờ trong ngày thường, ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ, tết và ngày nghỉ có hưởng lương và thể hiện tại Điều 100 của dự thảo Bộ luật Lao động.
Chỉ rõ tình trạng vi phạm về làm thêm giờ khá phổ biến ở nhiều nơi, nhiều lĩnh vực và xuất phát phần lớn do nhu cầu của doanh nghiệp muốn tăng đơn hàng, tăng doanh thu nhưng không muốn tăng thêm chi phí đầu tư mở rộng sản xuất, thuê người lao động, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nêu ý kiến: Không thể mỗi lần sửa luật là tăng thêm giờ làm việc của người lao động. Cần cân nhắc thấu đáo việc mở rộng khung thỏa thuận về giờ làm thêm tối đa lên 400 giờ/năm.
“Chúng ta cũng nhìn nhận thẳng vào vấn đề người lao động làm thêm giờ có thực sự hưởng lương làm thêm giờ như các quy định của luật hay không. Bởi vì phần đông doanh nghiệp hiện nay trả lương cho người lao động theo đơn giá sản phẩn nên người lao động làm thêm giờ thì có thêm thu nhập thật nhưng thu nhập này không phải giá trị do làm thêm giờ, không phải giá trị làm thêm như chúng ta mong muốn, quy định”, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh.
Phát biểu kết luận tại phiên họp, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đề nghị: Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của luật cần được tiếp tục rà soát thêm; các cơ quan, trong đó có cơ quan soạn thảo dự luật, cần tiếp tục thiết kế quy định sao cho khả thi và có cơ sở để Chính phủ hướng dẫn trong thời gian tới.
Đối với tiền lương, cơ quan chủ trì thẩm tra phối hợp Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và các cơ quan để có báo cáo đánh giá tác động đầy đủ, gửi đến cơ quan chủ trì thẩm tra làm cơ sở quyết định phương án quy định cụ thể. Về việc trả lương làm thêm giờ, phải bảo đảm hài hòa lợi ích của cả bên sử dụng lao động. Bộ luật Lao động có tác động lớn hướng tới nâng cao năng suất lao động của Việt Nam, đề cao trình độ kỹ thuật, cải tiến khoa học, chăm lo cải thiện chất lượng lao động, hướng tới nhân văn.
Về tuổi nghỉ hưu, đây là vấn đề lớn, đề nghị cần có những bước đi thận trọng, chắc chắn, cân nhắc, nghiên cứu kỹ lưỡng vì có những đối tượng chịu sự điều chỉnh qua nhiều quy định, cấp độ khác nhau Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng nhấn mạnh.
Quang cảnh phiên họp
Tiếp tục chương trình làm việc, chiều 14-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của Dự thảo Luật Lực lượng dự bị động viên và Luật Thư viện.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, tên Pháp lệnh là Lực lượng dự bị động viên, giờ nâng lên thành luật cũng không nhất thiết phải đổi tên. Chung quan điểm, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng và Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cũng đề nghị cân nhắc kỹ việc đổi tên.
Phần đông ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đều thống nhất giữ nguyên tên gọi như Chính phủ trình là Luật Lực lượng dự bị động viên vì lực lượng dự bị động viên bao gồm con người và phương tiện. Vấn đề về xây dựng trung tâm huấn luyện, Phó chủ tịch Quốc hội cho rằng cần quy định ngay trong luật để tránh lãng phí và rà soát theo từng địa bàn, sau đó Bộ trưởng Bộ Quốc phòng báo cáo trực tiếp với Chính phủ.
Thảo luận về một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Thư viện, theo Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, Thư viện Quốc gia Việt Nam và thư viện cấp tỉnh là hệ thống thư viện hoạt động hiệu quả cao, có vị trí, vai trò rất rõ, tương tự như kho lưu trữ của quốc gia. Do vậy, Nhà nước cần có chính sách đầu tư hệ thống thư viện này. Với thư viện cấp huyện, cấp xã, Phó chủ tịch Quốc hội cho rằng, nên phân cấp địa phương quản lý, Nhà nước không nên đầu tư dàn trải.
Các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành việc bỏ chương quy định về xếp hạng thư viện. Theo Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, nếu quy định về xếp hạng thư viện không tác động, ảnh hưởng đến hoạt động của thư viện thì không cần đưa vào dự thảo luật.
Đồng tình quan điểm trên, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng: Văn hóa Việt Nam đang đứng trước thời kỳ thay đổi rất mạnh. Trước đây, thư viện là biểu trưng nền văn hóa, nhưng bây giờ, việc đọc sách đã hạn chế hơn rất nhiều, cần thay đổi khung pháp lý để duy trì sứ mệnh của thư viện trong tương lai...
Theo TTXVN
