Nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật
Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều hành Phiên họp.
Việc đánh giá đúng kết quả triển khai thi hành Hiến pháp góp phần quan trọng để đề ra những phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới, qua đó tiếp tục tạo tiền đề về chính trị, kinh tế - xã hội cho đất nước bước vào một thời kỳ mới - thời kỳ đẩy mạnh công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, bảo vệ Tổ quốc.
Qua thảo luận, các đại biểu cho rằng, Đảng, Nhà nước quan tâm rất sát sao, quyết liệt tới công tác chỉ đạo, lãnh đạo triển khai thi hành Hiến pháp. Ban Bí thư đã có Chỉ thị số 32-CT/TW, Quốc hội có Nghị quyết số 64/2013/QH13; Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có Nghị quyết số 718/NQ-UBTVQH13, Nghị quyết số 719/NQ-UBTVQH13; Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 251/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch của Chính phủ tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp… Toàn bộ hệ thống chính trị đã vào cuộc triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013. Việc tuyên truyền, phổ biến Hiến pháp năm 2013 được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức thượng tôn Hiến pháp, pháp luật.
Từ sau khi Hiến pháp năm 2013 có hiệu lực thi hành đến nay, các cơ quan hữu quan đã tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật, lập danh mục đề xuất danh mục văn bản quy phạm pháp luật cần bãi bỏ, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới để phù hợp với quy định của Hiến pháp. Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành 111 bộ luật, luật, pháp lệnh, trong đó có 69 văn bản thuộc danh mục ban hành kèm theo Nghị quyết số 718/NQ-UBTVQH13, các văn bản còn lại được ban hành theo yêu cầu của thực tiễn; còn 21 văn bản thuộc danh mục ban hành kèm theo Nghị quyết số 718/NQ-UBTVQH13 vẫn chưa được ban hành.
Đa số ý kiến trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá, những kết quả đạt được đã từng bước đưa các quy định của Hiến pháp dần đi vào cuộc sống, tác động tích cực tới mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; tăng cường quốc phòng - an ninh và hội nhập quốc tế của đất nước; góp phần bảo vệ, bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Thi hành Hiến pháp cũng góp phần nâng cao ý thức thượng tôn Hiến pháp, pháp luật trong tổ chức, hoạt động của các cơ quan, tổ chức và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người dân; tạo cơ sở quan trọng cho việc xây dựng Nhà nước pháp quyền của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân trong giai đoạn phát triển mới.
Nhiều ý kiến đánh giá cao Chính phủ và các cơ quan đã rất nghiêm túc, trách nhiệm, trong khoảng thời gian ngắn nhưng đã nỗ lực khẩn trương thực hiện yêu cầu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuẩn bị Báo cáo có chất lượng, đúng tiến độ theo yêu cầu. Báo cáo phản ánh cơ bản đầy đủ tình hình triển khai thi hành Hiến pháp trong 05 năm qua của các cơ quan, tổ chức. Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh đề nghị Báo cáo cần thể hiện rõ hơn việc gắn các nội dung 05 năm triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013 với quá trình tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 48, Nghị quyết số 49... và xây dựng các văn kiện chuẩn bị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13. Một số ý kiến cho rằng Báo cáo cần bổ sung đánh giá sâu hơn tác động của việc triển khai thi hành Hiến pháp đến các lĩnh vực chính trị, kinh tế - xã hội, văn hóa, giáo dục, quốc phòng - an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế, việc bảo đảm quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân…; bổ sung đầy đủ, bao quát hơn về những tồn tại, hạn chế, đề xuất, kiến nghị của các cơ quan, tổ chức trong Báo cáo.
Sau 05 năm triển khai thi hành Hiến pháp, trong số 90 luật, pháp lệnh được liệt kê tại Danh mục, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành 69 luật, pháp lệnh, trong đó có các đạo luật mang tính nền tảng, rường cột của hệ thống pháp luật; còn 21 dự án luật, pháp lệnh nằm trong Danh mục nhưng chưa được ban hành.
Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển yêu cầu Báo cáo của Chính phủ cần làm rõ vì sao vẫn còn 21 luật chưa được ban hành để cụ thể hóa Hiến pháp 2013. Phó Chủ tịch Quốc hội đặt câu hỏi liệu đến hết năm 2020 có hoàn thành được hay không và nếu không hoàn thành kịp, tác động của việc chậm trễ này như thế nào đối với các vấn đề kinh tế, chính trị- xã hội, văn hóa, quyền con người, quyền công dân...?
Cùng mối băn khoăn, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Hà Ngọc Chiến đề nghị rà soát lại để có thái độ dứt khoát, rõ ràng với một số dự án luật còn chậm trễ.
Điều hành phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nhấn mạnh Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao việc chuẩn bị báo cáo của Chính phủ rất nghiêm túc, đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng. Đề nghị trên cơ sở các ý kiến thảo luận, Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu để hoàn chỉnh báo cáo.
Cũng trong phiên thảo luận sáng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua việc thành lập 4 phường (Hoàng Quế, Hồng Phong, Tràng An, Yên Thọ) thuộc thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh; sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, thành lập các phường và thị xã Kinh Môn (Hải Dương); thành lập thị xã Sa Pa và các phường trực thuộc trên cơ sở sáp nhập và điều chỉnh các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai.
* Chiều 11-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về các báo cáo của Chính phủ, Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2019.
Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo
Tại Phiên họp, nhiều đại biểu bày tỏ sự đồng thuận với báo cáo của Chính phủ, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và cho rằng, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương có nhiều cố gắng, tập trung giải quyết nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo, đạt tỷ lệ khá cao, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước, góp phần ổn định chính trị, xã hội.
Đồng chí Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Tùng lắng nghe người dân trình bày kiến nghị sáng 27-8. Ảnh: Minh Tuấn
Trưởng Ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nguyễn Thanh Hải đánh giá, công tác giải quyết khiếu nại tố cáo của các cơ quan, đơn vị có nhiều chuyển biến. Những vụ việc cũ liên quan đến tranh chấp chủ yếu được giải quyết dứt điểm; những vụ phát sinh không nhiều. Nhiều vụ tưởng như bế tắc nhưng khi các bên liên quan ngồi lại với nhau đem lại kết quả cao. Công tác thanh tra công vụ được tăng cường và đổi mới mạnh mẽ, nhất là các Chủ tịch UBND các tỉnh thể hiện được vai trò trong việc tiếp xúc với người dân, giải quyết những vấn đề trong quản lý và sử dụng đất đai, tham nhũng...
Trưởng Ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cho rằng, một trong những bất cập trong thời gian qua là: việc bố trí cán bộ tiếp công dân thường xuyên chưa bảo đảm. Nhiều nơi lịch họp của cấp trên trùng lịch tiếp dân nên công tác này còn bị xao nhãng, cần được quan tâm nhiều hơn để có kế hoạch làm việc khoa học, hiệu quả cao. Bên cạnh đó, việc phân loại đơn thư, khiếu nại bị sai dẫn đến việc xử lý không đúng, khiến người khiếu nại tiếp tục gửi đơn thư vượt cấp. "Đáng lẽ bức xúc của người dân được xử lý ngay tại cơ sở chứ không cần phải đưa lên cấp trên", Trưởng Ban Nguyễn Thanh Hải nêu quan điểm.
Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái khẳng định, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo phải được thực hiện theo đúng thẩm quyền, như vậy việc xử lý đơn thư mới đúng. Tổng Thanh tra Chính phủ cho rằng, để công tác này đạt hiệu quả cao, cần có hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo. Hiện đã có phần mềm cơ sở dữ liệu và bước đầu cập nhật tại các địa phương, nhưng chưa đầy đủ. Thời gian tới, khi hệ thống đi vào hoạt động tốt giúp việc xử lý đơn thư của người dân đạt hiệu quả cao.
Kết luận phiên làm việc, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu ghi nhận, công tác chỉ đạo, lãnh đạo hoạt động tiếp dân có nhiều cách làm mới, sáng tạo hơn. Chính phủ thành lập các Tổ chuyên trách đi giải quyết những vấn đề phức tạp của từng địa phương...
Cho rằng các cán bộ, công dân thực hiện tốt tinh thần thượng tôn pháp luật hạn chế được tình trạng khiếu nại, tố cáo, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đề nghị các cơ quan, bộ, ngành tăng cường công tác đối thoại, bố trí cán bộ có năng lực phù hợp phụ trách công tác tiếp công dân, vì đây là hoạt động rất quan trọng, nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian tới...
Theo TTXVN
