Bảo đảm quyền lợi của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân Việt Nam

Quang cảnh phiên họp
Trình bày Tờ trình dự thảo Nghị định quy định thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống quá cảnh Hải quan ASEAN để thực hiện Nghị định thư 7, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng nêu rõ, việc xây dựng dự thảo nghị định là cần thiết, nhằm tạo cơ sở pháp lý để triển khai áp dụng hiện đại hóa hải quan đối với hàng hóa quá cảnh giữa các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, giảm thủ tục giấy tờ trong việc thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh. Đồng thời, việc ban hành nghị định sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, phát huy lợi thế vị trí địa lý của ViệtNamtrong vận chuyển hàng hoá quá cảnh.
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh, Ủy ban Tài chính - Ngân sách nhất trí về sự cần thiết ban hành nghị định. Nội dung dự thảo nghị định có những quy định pháp luật hiện hành trong nước chưa điều chỉnh như: cơ chế bảo lãnh đối với hàng hóa quá cảnh, việc áp dụng doanh nghiệp ưu tiên trong hoạt động quá cảnh. Ngoài ra, dự thảo nghị định cũng có những quy định chặt chẽ hơn với luật hiện hành, như quy định về quyền của người khai hải quan và địa điểm làm thủ tục hải quan hẹp hơn so với Luật Hải quan.
Thảo luận tại phiên họp, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẳng định sự cần thiết ban hành nghị định của Chính phủ để nội luật hóa Nghị định thư 7, phù hợp với điều ước quốc tế đã được ký kết.
Đối với các nội dung Chính phủ xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội là cơ chế bảo lãnh, cơ chế đặt cọc và doanh nghiệp được ưu tiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí về mặt nguyên tắc, song đề nghị Chính phủ rà soát lại thẩm quyền quyết định, phê chuẩn điều ước quốc tế thuộc Quốc hội hay Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề nghị, trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Tài chính – Ngân sách và Ủy ban Pháp luật, Chính phủ cần tiếp thu, chịu trách nhiệm hướng dẫn và bảo đảm nguyên tắc như đã nêu là chủ quyền, quyền lợi của nhà nước, quyền lợi của tổ chức, cá nhân, tránh gây thiệt hại cho phía Việt Nam. “Cần làm thí điểm, bước đi thận trọng, rút kinh nghiệm trước khi thực hiện toàn diện”, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh.
Các đại biểu lưu ý, Chính phủ chỉ đạo, tiếp tục nâng cao năng lực của Hải quan, nhất là hải quan điện tử, bảo đảm an toàn, tính kết nối thông suốt, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, chống buôn lậu, gian lận thương mại, lợi dụng quá cảnh để gian lận thương mại. Ủy ban Tài chính – Ngân sách, Ủy ban Pháp luật vừa giám sát, vừa phối hợp với Chính phủ trong quá trình ban hành nghị định, bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật của nước ta.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng phát biểu tại phiên họp.
Xử lý dứt điểm tiền thuế nợ, tiền chậm nộp
Theo Tờ trình của Chính phủ, tình hình nợ đọng thuế còn cao. Cụ thể, tổng số tiền thuế nợ tính đến ngày 31-12-2018 là 81.618 tỷ đồng, tăng 4% so với thời điểm 31-12-2017. Trong đó, tiền thuế nợ không có khả năng thu ngân sách là 41.387 tỷ đồng, chiếm 50,7% tổng số tiền thuế nợ. Số nợ do cơ quan Thuế quản lý là 37.572 tỷ đồng, cơ quan Hải quan quản lý là 3.815 tỷ đồng.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, tình hình trên do nhiều nguyên nhân khác nhau. Theo đó, có 2.635 người nộp thuế đã chết hoặc mất tích, mất năng lực hành vi dân sự với số tiền thuế nợ là 460 tỷ đồng, trong đó tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp là 174 tỷ đồng; 24.113 doanh nghiệp tự giải thể nhưng không thực hiện thủ tục giải thể doanh nghiệp theo quy định với số tiền thuế nợ là 2.072 tỷ đồng, trong đó tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp là 869 tỷ đồng. Đáng chú ý, có 731.696 người nộp thuế (trong đó: 197.336 doanh nghiệp, 534.360 hộ gia đình và cá nhân) bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc không còn hoạt động nữa với số tiền thuế nợ là 23.889 tỷ đồng, trong đó tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp là 9.360 tỷ đồng...
Luật Quản lý thuế quy định tiền chậm nộp là 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp, quy định này là chế tài xử lý cần thiết. Tuy nhiên, đối với các đối tượng trên (đã chết, mất tích hoặc tự giải thể, phá sản, thực tế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh) không còn khả năng nộp thuế nên số tiền chậm nộp ngày càng tăng theo thời gian; tổng số tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp đến cuối năm 2018 là 11.896 tỷ đồng, song thực tế không có khả năng thu hồi.
“Từ tình hình trên, để giải quyết nợ đọng thuế không còn khả năng nộp ngân sách, cần thiết xây dựng nghị quyết của Quốc hội về xử lý tiền thuế nợ của người nộp thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước”, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh.
Thảo luận nội dung này, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, Luật Quản lý thuế hiện hành chưa xử lý hết những trường hợp còn vướng mắc trong 10 năm trở lại đây, vì thế việc ban hành nghị quyết của Quốc hội về vấn đề này là cần thiết. Dẫn chứng trường hợp chỉ cần nộp đơn yêu cầu phá sản hoặc Tòa án mới thụ lý, chưa giải quyết đã xóa nợ, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, các quy định trong nghị quyết cần chặt chẽ, tránh trường hợp lợi dụng để trốn thuế. “Chúng ta chỉ xóa nợ thuế khi Tòa án đã khẳng định là doanh nghiệp phá sản”, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phòng phát biểu tại phiên họp.
Đề nghị tách dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) và dự án Luật Doanh nghiệp (sửa đổi)
Chiều 17-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp.
Ngày 13-9-2019, Chính phủ có Tờ trình số 402/TTr-CP trình Quốc hội về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp.
Theo đa số ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp ban hành năm 2014, tới nay đã chỉnh sửa 5 lần. Việc sửa đổi lần này mang danh nghĩa sửa đổi một số điều nhưng thực tế tờ trình của Chính phủ gần như sửa tới 50% số điều của Luật Đầu tư, 25% số điều của Luật Doanh nghiệp. Bên cạnh đó, ngay trong buổi làm việc chiều 17-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội lại nhận được ý kiến của Chính phủ đề nghị tách ra làm 2 dự án luật riêng rẽ.
Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh đề nghị Chính phủ cân nhắc kỹ lưỡng về phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án luật. Vì theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo luật dự kiến sửa đổi 34 điều của Luật Đầu tư và sửa đổi 66 điều của Luật Doanh nghiệp là khá lớn. Trong khi đó, cả 2 luật này mới được sửa đổi toàn diện năm 2014, có hiệu lực từ 1-7-2015, thời gian thực thi luật chưa dài.
"Trường hợp cần thiết sửa đổi, đề nghị Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội xem xét cho phép tách dự án Luật này thành dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) và dự án Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) để thuận lợi trong quá trình triển khai" - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế cho biết.
Đồng tình quan điểm, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đề nghị nên tách thành 2 luật, không nên để một dự án luật sửa đổi như hiện nay.
Trước ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đại diện Chính phủ tiếp thu, ghi nhận và cho biết sẽ có báo cáo thống nhất phương án đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong các phiên họp tới.
Nhiều chính sách mới về đầu tư, kinh doanh được đề nghị sửa đổi, bổ sung
Theo tờ trình của Chính phủ, về nhóm các quy định ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh và đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự thảo Luật này hoàn thiện quy định tại Điều 7 của Luật Đầu tư nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả thực thi nguyên tắc bảo đảm quyền tự do đầu tư kinh doanh của người dân và doanh nghiệp trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm hoặc quy định phải có điều kiện.
Trong đó, đáng chú ý, dự án luật bãi bỏ 12 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời sửa đổi 19 ngành, nghề và bổ sung 6 ngành, nghề để phù hợp với yêu cầu, thực tiễn quản lý nhà nước đối với các ngành, nghề này, bảo đảm tính thống nhất với các luật có liên quan.
Luật cũng bổ sung ngành “kinh doanh dịch vụ đòi nợ” vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo quy định tại Điều 6 của Luật Đầu tư.
Luật bổ sung cơ chế cho phép Chính phủ quyết định ưu đãi đầu tư cao hơn để khuyến khích phát triển một ngành, địa bàn đặc biệt hoặc dự án đặc biệt quan trọng có tác động lớn đến kinh tế - xã hội.
Theo TTXVN