Nâng cao hiệu quả ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế
Tờ trình của Chính phủ nêu rõ sự cần thiết ban hành Luật Thỏa thuận quốc tế. Theo đó, Pháp lệnh về ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 20-4-2007 (Pháp lệnh 2007) đã thực hiện tốt vai trò là cơ sở pháp lý cho việc ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành Pháp lệnh 2007 cũng cho thấy có một số bất cập về mặt pháp luật và thực tiễn.
Việc xây dựng Luật Thỏa thuận quốc tế nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật hiện hành về công tác ký kết và thực hiện các văn bản hợp tác quốc tế không phải là điều ước quốc tế, bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật; quy định rõ quyền hạn, trách nhiệm của các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương trong công tác thỏa thuận quốc tế. Đồng thời, bảo đảm triển khai, quản lý một cách thống nhất, nâng cao hiệu quả ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế, tranh thủ nguồn lực bên ngoài, cả về công nghệ, kỹ năng, kinh nghiệm, nguồn vốn của các nước, tổ chức quốc tế phục vụ công cuộc bảo vệ và phát triển đất nước. Dự thảo Luật gồm 7 chương, 53 điều.
Thảo luận tại phiên họp, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đều nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật Thỏa thuận quốc tế theo Tờ trình của Chính phủ; đánh giá dự thảo Luật phù hợp với Hiến pháp năm 2013 và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.
Vấn đề mở rộng chủ thể ký kết thỏa thuận quốc tế về phía ViệtNamlà nội dung được nhiều đại biểu quan tâm, cho ý kiến.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cho biết, nhiều ý kiến đề nghị cân nhắc việc mở rộng chủ thể ký kết thỏa thuận quốc tế đến UBND cấp huyện và UBND cấp xã do hợp tác quốc tế luôn tiềm ẩn những vấn đề nhạy cảm về chính trị, đối ngoại, quốc phòng, an ninh đòi hỏi cơ quan, tổ chức tham mưu, chủ thể ký kết phải có năng lực nhất định. Do đó, không phải cơ quan, tổ chức nào cũng được quyền ký kết thỏa thuận quốc tế.
Về phía Quốc hội, dự thảo Luật quy định chủ thể ký kết thỏa thuận quốc tế chỉ là cơ quan của Quốc hội. Phó chủ tịch Quốc Uông Chu Lưu, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, quy định như vậy chưa bao quát hết các chủ thể có thẩm quyền ký kết thỏa thuận quốc tế về phía Quốc hội. Cụ thể là chưa quy định các cơ quan thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Tổng Thư ký Quốc hội có thẩm quyền ký kết thỏa thuận quốc tế.
Bảo đảm tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng tài sản công, ngân sách nhà nước
Tiếp đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến vào Báo cáo của Chính phủ về việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2019.
Thảo luận tại phiên họp, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành với nhận định, đánh giá trong Báo cáo của Chính phủ, đồng thời chỉ rõ nhiều hạn chế, bất cập từ việc quản lý điều hành ngân sách, sử dụng tài sản công, tinh gọn bộ máy cho đến khai tác tài nguyên thiên nhiên.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dẫn chứng về câu chuyện điều hành xuất khẩu gạo thời gian qua để làm rõ sự lãng phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh. “Vụ xuất khẩu gạo lúng túng, vội vàng gây lãng phí cho doanh nghiệp, ảnh hưởng đến người trồng lúa. Nhiều dự án đầu tư đang làm nhưng vướng thủ tục hành chính, dừng lại một ngày tốn bạc tỷ nhưng không được giải quyết”, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ và đề nghị Báo cáo nói rõ hơn trách nhiệm bộ máy công vụ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp khi nhiều dự án bị đình trệ, gây lãng phí tiền bạc, công sức, thời gian.
Đề cập đến vấn đề lãng phí nguồn lực xã hội, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nếu nói không dùng tiền ngân sách là tiết kiệm thì chưa chính xác. “Bây giờ lễ hội quá nhiều, cứ nói là không sử dụng ngân sách nhưng huy động của xã hội, tiền doanh nghiệp, đóng góp của các tổ chức, cá nhân. Nguồn lực đó đáng ra có thể giúp dân xóa đói giảm nghèo, ứng phó biến đổi khí hậu, nhưng lại huy động để tổ chức lễ hội hoành tráng, thành phong trào ở các tỉnh, thành”, Chủ tịch Quốc hội phân tích và đề nghị Chính phủ lập lại trật tự trong lĩnh vực lễ hội, kể cả việc huy động nguồn lực.
Lưu ý về tình trạng lãng phí trong các dự án đầu tư công, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh đề cập đến hàng loạt dự án chậm tiến độ, mặc dù đã được Quốc hội đặc biệt quan tâm, ra nghị quyết như dự án giải phóng mặt bằng sân bay Long Thành, dự án cao tốc Bắc – Nam…
Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thấy rằng, báo cáo cần phân tích sâu hơn, nhất là về hạn chế nhất định trong điều hành ở một số cấp, ngành dẫn tới lãng phí cho doanh nghiệp, xã hội.
Sẽ bỏ Sổ hộ khẩu
Chiều 22-4, cho ý kiến về dự án Luật Cư trú (sửa đổi), Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành về sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật nhằm tiếp tục thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, Hiến pháp năm 2013, tạo hành lang pháp lý bảo đảm tốt hơn việc thực hiện quyền tự do cư trú của công dân.
Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, dự thảo Luật sửa đổi theo hướng thay thế việc quản lý cư trú (thường trú, tạm trú) từ phương thức thủ công bằng sổ giấy sang phương thức quản lý hiện đại bằng công nghệ thông tin. Theo đó, dự thảo Luật Cư trú (sửa đổi) bỏ các quy định về: Sổ hộ khẩu, Sổ hộ khẩu cấp cho hộ gia đình, Sổ hộ khẩu cấp cho cá nhân, tách Sổ hộ khẩu, giấy chuyển hộ khẩu, điều chỉnh những thay đổi trong Sổ hộ khẩu tại Luật Cư trú năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2013).
Tán thành với việc bỏ Sổ hộ khẩu, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng cho rằng, hiện nay đang có sự chuyển dịch lao động, di cư lao động từ nông thôn về các đô thị. Nếu không có phương thức quản lý mới sẽ không nắm được dân cư khi thực tế có việc người dân ghi tên ở quê nhưng lại không có ở nhà, đi lao động tại nơi khác. Do đó, nhằm nâng cao năng lực quản lý, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật gắn với công nghệ số, việc bỏ Sổ hộ khẩu là hợp lý.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đánh giá cao sự đổi mới trong dự thảo Luật vì xu hướng quản lý bằng số định danh cá nhân là tiến bộ. Đây là bước chuyển quan trọng, không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho người dân mà còn giúp Nhà nước ngăn ngừa tiêu cực, nâng cao hiệu quả quản lý về dân cư.
Theo Chủ tịch Quốc hội, người dân khổ sở về Sổ hộ khẩu. Người nghèo tha phương lên thành phố lao động nhưng con cái không đi học được vì không có Sổ hộ khẩu. “Phải tạo thuận lợi cho người dân, nâng cao quản lý Nhà nước về quản lý dân cư”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh. Tuy nhiên, khi thay đổi phương thức quản lý từ Sổ hộ khẩu sang số định danh cá nhân sẽ tác động, ảnh hưởng đến rất nhiều quy định về giấy tờ, thủ tục hành chính nên ban soạn thảo cần rà soát để bảo đảm phù hợp, khả thi, để Luật ra đời không bị vướng mắc, ách tắc.
Bộ trưởng Tô Lâm cho biết, dự thảo Luật không có quy định riêng về điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương. Việc đăng ký thường trú tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là như nhau, không có sự phân biệt và được áp dụng chung, thống nhất trên toàn quốc. Đồng thời, để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, dự thảo Luật quy định bãi bỏ khoản 3, khoản 4 Điều 19 Luật Thủ đô quy định về điều kiện đăng ký thường trú ở Thủ đô.
Các đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ các quy định của dự thảo Luật về điều kiện đăng ký thường trú, tạm trú, xóa đăng ký thường trú, quản lý cư trú đối với người không đủ điều kiện đăng ký thường trú, tạm trú để bảo đảm các quy định này không gián tiếp tạo thành các rào cản đối với công dân trong việc thực hiện quyền tự do cư trú. Bên cạnh đó, Ban soạn thảo cần tiếp tục rà soát các luật có liên quan để kiến nghị sửa đổi, bổ sung nếu cần thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật./.
Theo TTXVN
