Phiên họp thứ 47 Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Đề xuất thu phí chất thải rắn sinh hoạt theo khối lượng

Chiều 12-8-2020, Phiên họp thứ 47 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước đến năm 2030.

Trình bày Báo cáo một số vấn đề lớn tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng cho biết, theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2019, dự án đầu tư công khi xem xét quyết định chủ trương đầu tư phải căn cứ đánh giá sơ bộ tác động môi trường. Luật Đầu tư năm 2020 quy định "đánh giá sơ bộ tác động môi trường" là một nội dung của báo cáo đề xuất dự án đầu tư; đối tượng và nội dung được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội 2 phương án.

Phương án 1 (phương án Chính phủ trình): Dự thảo luật của Chính phủ trình Quốc hội Kỳ họp thứ 9 có bổ sung quy định về đánh giá sơ bộ tác động môi trường, với những dự án có tác động xấu đến môi trường mới phải thực hiện, trong khi đó Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 chưa có quy định này.

Phương án 2 (phương án tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội) được thể hiện tại Điều 30 "Đánh giá tác động môi trường sơ bộ" của dự thảo Luật là dựa trên cơ sở phân loại dự án đầu tư theo mức độ tác động đến môi trường và quy định chỉ các dự án thuộc nhóm 1 (nhóm có tác động môi trường ở mức độ cao) mới là đối tượng phải thực hiện.

Phương án này có ưu điểm là có thể áp dụng các tiêu chí môi trường để làm căn cứ xuyên suốt trong việc xác định đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường sơ bộ và các thủ tục môi trường khác. Dự thảo luật dự kiến thay cụm từ "đánh giá tác động sơ bộ về môi trường" thành "đánh giá tác động môi trường sơ bộ".

Chủ nhiệm Phan Xuân Dũng cho biết, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường nhất trí với phương án 2.

Liên quan đến thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, qua thảo luận, một số ý kiến nhất trí phương án tại Tờ trình của Chính phủ giao Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành theo quy định của pháp luật về xây dựng (Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông- Vận tải, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) chủ trì, phối hợp với UBND cấp tỉnh tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với dự án thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư của mình, nhằm thuận lợi cho việc thực hiện thủ tục hành chính liên thông.

Khuyến khích phân loại chất thải từ gia đình

Một trong những nội dung được các đại biểu cho ý kiến là vấn đề quản lý chất thải rắn sinh hoạt. Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng cho biết, đây là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội ủng hộ, dư luận quan tâm. Các quy định về phân loại, tính chi phí thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo khối lượng, chủng loại nhằm khuyến khích phân loại chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân; bảo đảm công bằng trong việc chi trả phí thu gom, vận chuyển, xử lý theo hướng phát sinh nhiều thì trả tiền nhiều, không cào bằng, bình quân theo đầu người.

Dự thảo luật chỉnh lý quy định về phân loại chất thải rắn sinh hoạt thành 3 loại cơ bản và căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương, UBND cấp tỉnh quyết định việc phân loại cụ thể chất thải rắn sinh hoạt khác; đồng thời giao Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn kỹ thuật về phân loại chất thải rắn sinh hoạt; hướng dẫn hình thức thu giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo khối lượng, chủng loại phát sinh...

Về lộ trình thực hiện, giao UBND cấp tỉnh ban hành quy định chi tiết về quản lý chất thải rắn sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân thuộc địa bàn quản lý; quy định giá tối đa đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước; quy định cụ thể hình thức, mức kinh phí hộ gia đình, cá nhân phải chi trả cho công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt dựa trên lượng, chủng loại chất thải phát sinh trước ngày 1-1-2025.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân ủng hộ quan điểm phải quy định phân loại rác thải từ nguồn từng  gia đình để tạo nếp chứ không  đợi tới nhà máy mới phân loại. Tuy nhiên, muốn làm được phải có điều kiện, trong đó cần chiến dịch truyền thông nâng cao ý thức cũng như có những cách thức tạo thuận lợi, khuyến khích người dân.

Thông qua Chiến lược phát triển Kiểm toán Nhà nước giai đoạn 2021-2030

Chiều 12-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bế mạc Phiên họp thứ 47. Phát biểu bế mạc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, sau 3 ngày làm việc, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoàn thành chương trình làm việc của Phiên họp thứ 47. Trong thời điểm cả nước đang nỗ lực phòng, chống dịch COVID-19, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức phiên họp theo đúng tinh thần có giãn cách, chấp hành đúng các quy định về phòng, chống dịch bệnh. Trong từng nội dung làm việc, các đại biểu đều phát biểu với tinh thần trách nhiệm rất cao.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, sau phiên họp, các cơ quan của Quốc hội phối hợp với các cơ quan của Chính phủ và các cơ quan hữu quan hoàn thiện những nội dung  Ủy ban Thường vụ Quốc hội  cho ý kiến, chuẩn bị trình Quốc hội những nội dung đủ điều kiện; đồng thời chuẩn bị những nội dung trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại Phiên họp thứ 48 và Phiên họp thứ 49 theo đúng kế hoạch, không để dịch bệnh ảnh hưởng đến tiến độ công việc.

Tờ trình chiến lược do Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc trình bày nêu tầm nhìn xây dựng Kiểm toán Nhà nước xứng đáng là cơ quan thực hiện kiểm toán tài chính, tài sản công có trách nhiệm, uy tín, chuyên nghiệp và hiện đại; đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó; hội nhập, phát triển ngang tầm khu vực và thế giới. Kiểm toán Nhà nước thực hiện sứ mệnh là cơ quan kiểm toán tài chính, tài sản công hoạt động độc lập, khách quan; góp phần quan trọng phát triển ổn định, bền vững, minh bạch nền tài chính quốc gia, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất nước và phòng, chống tham nhũng, lãng phí; nâng cao trách nhiệm giải trình, bảo vệ pháp luật, sự liêm chính, giữ vững niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính, Ngân sách do Chủ nhiệm Nguyễn Đức Hải trình bày nêu rõ, Ủy ban Tài chính, Ngân sách nhất trí với sự cần thiết ban hành chiến lược. Về mục tiêu “Nguồn nhân lực của Kiểm toán Nhà nước ổn định từ 2.600-2.700 người”, Ủy ban Tài chính, Ngân sách đề nghị chỉ nên đưa ra định hướng chung về biên chế do Kiểm toán Nhà nước quyết định sau khi có ý kiến của cơ quan có thẩm quyền bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ và xu hướng phát triển trong từng thời kỳ.

Ủy ban Tài chính, Ngân sách cho rằng, việc đề xuất nâng cấp Trường Đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán thành Học viện Kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước sẽ gặp thách thức vì Kiểm toán Nhà nước không phải là chuyên ngành kinh tế-xã hội, còn kiểm toán nói chung đã có các trường đại học, học viện khác đào tạo. Việc nâng cấp trường thành học viện sẽ trùng lắp và phải cạnh tranh tuyển sinh với các trường đầu ngành có truyền thống. Việc nâng cấp Ban Tài chính thành Vụ Tài chính là cần thiết, nhưng cần thuyết minh rõ hơn và bảo đảm khi nâng cấp không làm tăng biên chế. Việc nâng cao chất lượng kiểm toán không đồng nghĩa với việc tăng số lượng tiến sĩ, thạc sĩ, vì vậy cần cân nhắc khi đưa tỷ lệ cơ cấu trình độ vào chiến lược.

Cho ý kiến vào các nội dung này, các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao hiệu quả hoạt động của Kiểm toán Nhà nước, nhất là từ khi Hiến pháp năm 2013 có quy định riêng về vị trí, vai trò của Kiểm toán Nhà nước. Kiểm toán Nhà nước cung cấp cho Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan chức năng và đơn vị kiểm toán nhiều thông tin, kiến nghị có giá trị; góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương tài chính công và nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý, sử dụng tài sản công, tài chính công; góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Hình ảnh, uy tín, vị thế, vai trò của Kiểm toán Nhà nước Việt Nam trong khu vực và trên thế giới ngày càng được nâng cao.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đồng ý với đề xuất nâng Ban Tài chính thành Vụ Tài chính; nâng cấp Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán thành Học viện Kiểm toán. Tuy nhiên, việc nâng cấp học viện phải thực hiện đúng trình tự thủ tục, như bổ sung vào mạng lưới trường của Bộ Giáo dục và Đào tạo, được sự đồng ý của các cơ quan liên quan.

Sau khi cho ý kiến, Ủy ban Thường vụ Quốc hội  biểu quyết về nguyên tắc thông qua việc ban hành Chiến lược Phát triển Kiểm toán Nhà nước đến năm 2030 (giai đoạn 2021-2030).

* Cũng trong chiều 12-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến  về Báo cáo kết quả 3 năm thực hiện Nghị quyết số 42/2017/QH14 thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.