(HPĐT)- Dù được “chơi” trên sân nhà, đời sống văn hóa ở trạng thái “bình thường mới” sau ảnh hưởng của dịch COVID-19, nhưng các phim Việt chiếu rạp gần đây không thể cạnh tranh, doanh thu thấp so với các tác phẩm nhập ngoại. Điều này khiến giới làm nghề chạnh lòng và lo lắng.

Cảnh trong “Em và Trịnh” - một trong những phim Việt chiếu rạp đạt doanh thu cao.
Bị “chèn ép” tại sân nhà
Theo thống kê của BoxOffice Việt Nam- đơn vị quan sát phòng vé độc lập, tính đến thời điểm hiện tại của năm 2022, có gần 30 phim điện ảnh Việt được chiếu rạp. So với thời điểm 2 năm trước bị ảnh hưởng do dịch COVID-19, số lượng phim điện ảnh Việt ra rạp tăng mạnh, giúp người xem có thêm lựa chọn “món ngon” trên “bàn tiệc” ngoài rạp chiếu. Tuy nhiên chất lượng, doanh thu phim điện ảnh nội so với các tác phẩm nhập ngoại vẫn cho thấy khoảng cách xa.
Những phim Việt chiếu rạp từ đầu năm 2022 đến nay có doanh thu tốt, được công chúng chú ý chỉ đếm trên đầu ngón tay. Có thể kể đến “Nhà không bán”, “Bẫy ngọt ngào”, “Chìa khóa trăm tỷ”, “Dân chơi không sợ con rơi”, “Đêm tối rực rỡ”, “Nghề siêu dễ”, “Em và Trịnh”, mỗi phim thu được từ 30 tỷ đến gần 100 tỷ đồng. Trong số này để lại “cơn sốt” hơn cả là phim “Em và Trịnh” của đạo diễn Phan Gia Nhật Linh (doanh thu gần 100 tỷ đồng). Nhưng, tác phẩm cũng nhận về nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt là đưa những chi tiết, thông tin về nhân vật chưa chính xác hoặc xâm phạm đời tư nguyên mẫu.
Các phim Việt ra rạp còn lại như “Người tình”, “Mưu kế thượng lưu”, “Cù lao xác sống”, “Vô diện sát nhân”, “Trò chơi tử thần”, “578: Phát đạn của kẻ điên”, “Người lắng nghe lời thì thầm”, “Kẻ thứ ba”, “Duyên ma”, “Mến gái miền Tây”… thua lỗ nặng, có những phim chỉ thu vài trăm triệu đến hơn một tỷ đồng dù tác phẩm có sự tham gia diễn xuất của các diễn viên nổi tiếng, ngôi sao giải trí đình đám trong và ngoài nước. Chưa kể một số phim bị đánh giá là “thảm họa”, người xem quay lưng và phải rút khỏi rạp chiếu sớm. “27 phim Việt được phát hành từ đầu năm đến nay, chỉ có 7 phim có doanh thu khả quan, còn lại tất cả đều rơi vào cảnh thua lỗ đến lỗ nặng”- ông Thái Dương, Trưởng Phòng marketing của Lotte Cinema Việt Nam cho biết.
Mặc dù là tác phẩm nhập ngoại, nhưng các phim “Ngược dòng thời gian để yêu anh” (Thái Lan), “Bỗng dưng trúng số” (Hàn Quốc), bom tấn “Avatar” (Hollywood)… thắng đậm tại hệ thống các rạp ở Việt Nam về doanh thu. Cá biệt có 2 phim của Hollywood gồm “Doctor Strange 2” và “Minions 2” thu về gần 200 tỷ đồng, bỏ xa doanh thu so với các tác phẩm nội địa được công chiếu cùng thời điểm. Giới làm phim trong nước nhận định các phim nước ngoài đều có ưu thế nội dung vượt trội.
Thừa nhận sự thất bại của phim Việt so với phim quốc tế khi ra rạp, nhà sản xuất phim Hoàng Quân của “Chuyện ma gần nhà” cho rằng, giai đoạn dịch COVID- 19, người xem được tiếp cận các tác phẩm có nội dung tốt từ phim trực tuyến, từ đó thẩm mỹ được nâng cao, khắt khe trong lựa chọn. Việc nhiều phim Việt lao đao gần đây là bài học lớn cho các đơn vị đã, đang và sắp có phim ra rạp. Muốn có được chỗ đứng trên chính sân nhà, chinh phục được người xem và thắng doanh thu, ông Hoàng Quân cho biết các đạo diễn phim Việt phải chuẩn bị kịch bản kỹ lưỡng hơn.
Đạo diễn Lý Hải của loạt phim chiếu rạp ăn khách “Lật mặt” chia sẻ, phim Việt thất bại thời gian gần đây do nhiều nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan. Tuy nhiên, khi phim thất bại doanh thu, trách nhiệm đầu tiên thuộc về đạo diễn, kịch bản yếu và diễn xuất của diễn viên. Bên cạnh đó, các phim Việt chọn sai thời điểm ra rạp, nội dung kịch không phù hợp với thị hiếu người xem, chưa thực hiện tốt việc quảng bá cho tác phẩm, thiếu sự đầu tư về hình ảnh, âm thanh, kỹ xảo. Ngoài ra, người xem hiện nay cũng có những yêu cầu cao, khắt khe hơn với các tác phẩm nội địa.
Phải là sản phẩm hàng hóa đặc biệt
Giới làm nghề cho rằng, thất bại của nhiều phim điện ảnh Việt từ đầu năm 2022 đến nay là một thực tế buồn, đồng thời cũng là bài học quý giá cho các đạo diễn, nhà sản xuất. Đạo diễn Khoa Nguyễn nhận định, người xem Việt không quay lưng với phim trong nước, chỉ là do phim Việt chưa có phim hay ra rạp. Từ những thất bại kể trên sẽ khiến giới làm nghề thay đổi cách làm nhằm đem đến những tác phẩm chất lượng phục vụ người xem, đặc biệt tạo ra các bộ phim có thể chạy đua doanh thu phòng vé với các tác phẩm nhập ngoại.
Đưa ra giải pháp nhằm đưa phim Việt bứt phá trong tương lai, đạo diễn Huỳnh Tấn Phát cho rằng, giới làm phim không còn cách nào khác ngoài việc vạch ra chiến lược phát triển cho bộ phim, nắm bắt thị hiếu của đại đa số người xem để có hướng đi đúng đắn. Một số ý kiến lại chia sẻ, chúng ta cần nâng cao chuyên môn của nhà sản xuất vì không ít người thiếu khả năng thẩm định kịch bản. Theo nhà sản xuất Nguyễn Hữu Tuấn, một số nhà sản xuất phim Việt còn coi trọng những yếu tố bề nổi, như chạy theo xu hướng, chọn diễn viên nổi tiếng thay vì chăm chút, đầu tư cho nội dung phim nên dẫn đến sự thất bại cả về chất lượng lẫn doanh thu phòng vé.
Tiến sĩ Ngô Phương Lan, nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) nhận định, nhiều đạo diễn ở ta vẫn sống trong những “ảo ảnh” về nghệ thuật, luôn tự tâm đắc, khen ngợi phim của mình hay, quay đẹp, nhưng khi phim ra rạp lại không thể bán được vé. Theo bà Lan, đã đến lúc chúng ta cần thay đổi về nhận thức. Nếu như trước đây, điện ảnh được xem là nghệ thuật đỉnh cao thiên về tinh thần, thưởng thức, không quy thành hàng hóa, nhừng giờ thời thế đã khác, phim ảnh phải là sản phẩm hàng hóa đặc biệt. Các nhà làm phim đặt ra giá trị thẩm mỹ cho tác phẩm, đồng thời phải cho thấy đó là mặt hàng mà công chúng muốn xem./.
HOÀNG ANH