Thành tích vượt xa kỳ vọng
Liệu sau 25 năm, Việt Nam lại có cơ hội tranh giải Phim nước ngoài xuất sắc nhất tại Oscars 2019 với “Cô Ba Sài Gòn”? (Ảnh: misskick.vn)
Sau hơn 20 năm, Việt Nam lại có phim giành giải thưởng NETPAC (The Network for the Promotion of Asian Films – Mạng lưới thúc đẩy điện ảnh châu Á) tại Liên hoan phim (LHP) quốc tế Toronto kết thúc ngày 17-9 vừa qua. Bộ phim “Người vợ ba” của đạo diễn Nguyễn Phương Anh vượt qua các ứng viên “nặng ký” để trở thành phim châu Á xuất sắc nhất tại LHP Toronto 2018. Tin vui này khiến cộng đồng yêu điện ảnh trong nước nức lòng. Không dừng lại ở đó, bộ phim “Song Lang” và “Cô Ba Sài Gòn” sẽ tham gia đua tài với các phim nước ngoài tại đấu trường quan trọng như LHP quốc tế Tokyo lớn nhất châu Á, nhất là tại giải thưởng điện ảnh Oscars 2019, hứa hẹn đem về thành công.
Lần gần đây nhất điện ảnh Việt Nam chiến thắng tại hạng mục về phim ở cuộc thi có tầm là giải Phim hay nhất tại LHP quốc tế ASEAN 2017, với “Đảo của dân ngụ cư” của NSƯT Hồng Ánh. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là đấu trường trong khu vực. Thành tích của “Người vợ ba” tại LHP quốc tế Toronto – vốn được coi là bước đệm cho giải thưởng điện ảnh lớn nhất hành tinh Oscars, hay việc tranh tài của “Cô Ba Sài Gòn” tại chính Oscars 2019 không chỉ là niềm vinh dự, mà chắc chắn còn là bước nhảy vượt bậc của điện ảnh nước nhà.
Nhận xét về bộ phim “Người vợ ba”, nhà phê bình John Berra dành những lời khen có cánh về khả năng đạo diễn “dệt nên bức tranh đầy chi tiết và nghiệt ngã về số phận con người” của nữ đạo diễn Nguyễn Phương Anh. Giới chuyên môn nước ngoài cũng không quên ca ngợi hình ảnh quay đẹp, chỉn chu, phần âm nhạc hiệu quả và dàn diễn viên thực lực tạo nên thành công của bộ phim. “Thành quả nghệ thuật tuyệt vời”, “thước phim chân thực và cảm động” là điều nhiều công chúng quốc tế nói về “Người vợ ba”. Đại diện Việt Nam tham dự vòng sơ tuyển của Oscar 2019, “Cô Ba Sài Gòn” cũng giành được không ít sự chú ý từ báo chí quốc tế. Tờ The Wrap và Screen Daily kỳ vọng đây là bộ phim đầu tiên của Việt Nam kể từ “Mùi đu đủ xanh” năm 1993 giành được đề cử hạng mục Phim nước ngoài xuất sắc nhất tại Oscars 2019.
Giữ chặt gốc để vươn xa
Nhìn cách làm phim đậm chất Việt của những bộ phim nêu trên, có thể khẳng định, phim Việt chỉ đánh dấu mốc trên bản đồ điện ảnh thế giới nếu ngày càng có nhiều nỗ lực lớn để đưa nét đặc trưng văn hóa dân tộc vào những thước phim. “Người vợ ba” gây ấn tượng ngay từ trailer đầu khi được giới thiệu tại LHP quốc tế Toronto nhờ câu chuyện về cuộc hôn nhân sắp đặt giữa cô bé 15 tuổi và địa chủ giàu có –hủ tục dễ thấy tại nông thôn Việt Nam cuối thế kỷ 19. Trang phục, bối cảnh đậm chất người Việt xưa, đến cách kể chuyện chậm rãi mà đầy cảm xúc đưa công chúng nước ngoài về với không gian sinh hoạt của Việt Nam xưa cũ. Theo đúng bí quyết này, “Song Lang” được xây dựng xung quanh nghệ thuật cải lương vốn là điểm nhấn của văn hóa truyền thống Việt Nam. Những hình ảnh đậm chất Việt không chỉ tôn vinh giá trị bộ môn nghệ thuật đặc biệt, mà còn giúp người xem trong và ngoài nước hiểu được về số phận của những nghệ sĩ cải lương sống vì đam mê, đồng thời khắc họa chân thực đô thị TP Hồ Chí Minh thập niên 1980.
Cùng với sự đậm đà màu sắc văn hóa, xã hội Việt Nam, sự đầu tư ngày càng nghiêm túc của các nhà sản xuất và ekip làm phim là yếu tố quyết định để làm nên tác phẩm điện ảnh xứng tầm quốc tế. Những bối cảnh được dàn dựng chỉn chu, tạo hình nhân vật chính xác và phù hợp, dàn diễn viên mới mẻ giúp khung hình thêm sức sống, và các tài năng đạo diễn mới được khai thác,… đem lại diện mạo rất mới cho phim Việt. Đây cũng là cách nhiều nền điện ảnh mới nổi của châu Âu áp dụng để gây tiếng vang tại các giải thưởng lớn. Vì chỉ có sự đầu tư cẩn thận, cả về vật chất lẫn chất xám, mới có thể biến những yếu tố văn hóa dân tộc trên phim thành “món ăn ngon” mà công chúng quốc tế thích thú khi được “thưởng thức”.
Gọi con đường để đưa điện ảnh Việt Nam ra thế giới là “đường xa vạn dặm” không sai. Ước mơ mang phim Việt quảng bá và công chiếu ở rạp phim nước ngoài dù rất xa vời, nhưng sẽ đến gần hơn nếu điện ảnh Việt Nam khẳng định rõ dấu ấn tại các giải thưởng quốc tế uy tín. Với sự đổi mới của điện ảnh Việt Nam, với những tài năng trẻ dám sáng tạo và đầu tư, cánh cửa cơ hội để phim Việt Nam tỏa sáng hơn nữa tại các liên hoan phim và giải thưởng điện ảnh quốc tế chưa bao giờ rộng mở như hiện nay. Bên cạnh nỗ lực của các nhà làm phim, sự đồng hành của các cơ quan quản lý, sự hỗ trợ của truyền thông và sự tin tưởng, ủng hộ của công chúng trong nước cũng là những yếu tố giúp điện ảnh Việt Nam ngày càng tiến xa.
