Phòng cháy nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh: Vì bản thân và cộng đồng

- Đồng chí cho biết thực trạng công tác PCCC đối với loại hình nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh trên địa bàn?

- 6 tháng đầu năm 2024, trên địa bàn thành phố xảy ra 118 vụ cháy, khiến 4 người chết, 1 người bị thương. Như vậy số vụ cháy tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ năm 2023, trong đó số vụ cháy, nổ xảy ra tại khu dân cư, nhà ở hộ gia đình chiếm tỷ lệ cao nhất. Loại hình nhà ở kết hợp sản xuất- kinh doanh tập trung tại một số quận có mật độ dân số đông, như: Lê Chân, Ngô Quyền, Hồng Bàng, Hải An, Kiến An. Phần lớn nhà ở kết hợp kinh doanh xây dựng tự do, không theo quy hoạch, tập trung ở các chợ, tuyến đường phố và có nhiều điểm kinh doanh các loại vật liệu dễ cháy như: quần áo, giày dép, vải, chăn màn, tạp hóa... Hơn nữa, diện tích các cửa hàng kinh doanh kết hợp nhà ở không lớn, chủ hộ thường tận dụng phần lớn diện tích sàn và không gian trong nhà để chứa hàng hóa; các mặt hàng được bày tràn lan dưới sàn nhà, chiếm lối đi lại, thậm chí cầu thang lên xuống cũng được tận dụng để hàng hóa. Vì thế, nguy cơ gây cháy cao, người dân gặp khó khăn khi thoát khỏi khu vực.

- Từ những vụ cháy nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh gây hậu quả nghiêm trọng về người xảy ra gần đây, đồng chí cho biết nguy cơ cháy, nổ đối với loại hình trên?

- Sau vụ cháy nhà ở kết hợp cho thuê trọ xảy ra tại phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy (thành phố Hà Nội) làm 14 người chết, mới đây ngày 16- 6, lại tiếp tục xảy ra vụ cháy nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh vật liệu điện tại phường Định Công, quận Hoàng Mai, làm 4 người chết. Tại Hải Phòng, trong những ngày đầu năm 2024 xảy ra vụ cháy nhà dân thuê làm nơi ở kết hợp với bán cháo dinh dưỡng tại xóm 2, xã Cổ Am (huyện Vĩnh Bảo), làm 3 người chết. Từ những vụ cháy này cho thấy, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh phổ biến là nhà xây dựng hình ống liền kề, không có lối thoát nạn dự phòng, không có giải pháp chống tụ khói. Khi xảy ra cháy, lực lượng chức năng khó tiếp cận hiện trường để tổ chức cứu người bị nạn. Các phương tiện chữa cháy cũng gặp khó khăn do địa hình chật hẹp, kết cấu hầu hết là nhà liền nhau nên việc phá dỡ công trình gặp nhiều khó khăn, nguồn nước chữa cháy tại khu vực chưa đáp ứng được nhu cầu.

Bên cạnh đó, nhận thức, ý thức của một bộ phận người dân về công tác PCCC còn hạn chế. Qua kiểm tra cho thấy nhiều chủ hộ bố trí sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt như: ban thờ, ban thần tài gần hàng hóa dễ cháy, không bảo đảm an toàn PCCC; còn tình trạng câu mắc điện, sử dụng điện quá tải, quá công suất; chưa thiết kế, bố trí lối thoát nạn khẩn cấp khi có sự cố cháy nổ xảy ra hoặc chưa xây dựng phương án chữa cháy, phương án CNCH nên khi xảy ra sự cố không biết cách xử lý. Những người làm việc tại các loại hình này chưa được tập huấn, nghiệp vụ PCCC và CNCH. Một số hộ kinh doanh chưa trang bị phương tiện chữa cháy, phương tiện cứu nạn cứu hộ như mặt nạ phòng độc, dụng cụ phá dỡ… Nguy hiểm hơn, chủ hộ lắp đặt các biển quảng cáo, mái vảy trên các đường dây dẫn điện gây mất an toàn PCCC.

- Đồng chí khuyến cáo các biện pháp cần thiết bảo đảm an toàn PCCC đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh nhằm giảm thiểu những thiệt hại về người khi có sự cố cháy, nổ xảy ra?

- Đây là loại hình nhà ở rất dễ xảy ra cháy, nổ, do đó, để bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của chính gia đình mình, các hộ không để nhiều đồ dùng, hàng hoá dễ cháy ở nơi đun nấu, nhất là không dự trữ xăng, dầu, khí đốt và các chất lỏng dễ cháy ở trong nhà ở, trường hợp cần phải để dự trữ thì chỉ dự trữ với số lượng ít nhất. Trường hợp gia đình có ô tô, xe máy và các phương tiện dụng cụ có xăng dầu, chất lỏng dễ cháy để trong nhà ở phải cách xa bếp đun nấu, nguồn sinh nhiệt, thiết bị chứa, dẫn xăng, dầu... phải kín. Đồng thời, các hộ không sử dụng gỗ, tấm nhựa, mút xốp... để ốp tường, trần, vách ngăn nhằm hạn chế cháy lan. Qua điều tra, hơn 60% nguyên nhân dẫn đến cháy, nổ do sự cố từ thiết bị điện, hệ thống điện, bởi vậy các hộ nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh phải lắp thiết bị tự ngắt (Aptomat) cho hệ thống điện chung toàn nhà, từng tầng, nhánh và thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn, không để hàng hoá dễ cháy gần bóng điện, ổ cắm, cầu dao, chấn lưu đèn nê-ông.

Để ngăn chặn nguồn nhiệt phát sinh từ sinh hoạt của các thành viên trong gia đình, khi sử dụng bàn là, bếp điện, lò sấy phải có người trông coi, không để trẻ nhỏ, người già mắt kém, người bị tàn tật, người bị tâm thần sử dụng các thiết bị điện. Nơi đun nấu phải có vách ngăn bằng vật liệu không cháy. Nếu dùng bếp gas phải có biện pháp chống chuột cắn thủng ống dẫn gas, khi đun nấu xong phải tắt bếp và đóng van xả gas. Việc bố trí nơi thờ cúng hợp lý, tường phía đặt bàn thờ, trần phía trên bàn thờ phải bằng vật liệu không cháy. Đèn, hương, nến phải đặt chắc chắn trên các vật không cháy, cách xa vật dễ cháy, hạn chế tối đa vàng mã, hương, nến để trên bàn thờ. Khi đốt vàng mã phải trông coi, có che chắn tránh cháy lan hoặc bị gió cuốn tàn lửa gây cháy lan. Trước khi đi ra khỏi nhà và trước khi đi ngủ phải kiểm tra nơi đun nấu, nơi thờ cúng, tắt các thiết bị điện không cần thiết.

Mỗi gia đình nên có dự kiến các tình huống thoát nạn khi có cháy xảy ra, cũng như chuẩn bị sẵn dụng cụ phá dỡ để mở lối thoát nạn, thang, thang dây để thoát ra khỏi đám cháy an toàn. Khi xảy ra cháy tìm mọi cách báo cháy nhanh nhất cho mọi người chung quanh biết, gọi điện thoại cho Cảnh sát PCCC theo số 114 hoặc đội dân phòng, chính quyền, Công an xã, phường gần nhất.

- Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 19 về tăng cường công tác PCCC, trong đó có loại hình nhà ở riêng lẻ kết hợp sản xuất, kinh doanh, đồng chí cho biết những chỉ đạo cấp thiết của Chỉ thị trên?

- Để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn cháy, nổ, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy, nổ gây ra, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các chỉ thị, kết luận của Ban Bí thư, nghị quyết của Quốc hội và các quyết định, chỉ thị, công điện, kết luận về công tác PCCC trong tình hình mới. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành tài liệu hướng dẫn giải pháp cấp thiết tăng cường điều kiện an toàn PCCC phù hợp điều kiện thực tế địa phương, hoàn thành trước ngày 30-7-2024. Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố chỉ đạo rà soát, kiểm tra, phân loại, hướng dẫn người đứng đầu cơ sở, chủ hộ là nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh thực hiện các biện pháp tăng cường PCCC theo lộ trình và cam kết hoàn thành trước ngày 30-3-2025. Sau thời gian trên, nếu không tổ chức thực hiện phải dừng hoạt động đến khi thực hiện xong.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!