(HPĐT)- Theo thống kê của Bộ Y tế, đến hết năm 2022, cả nước có khoảng 25% dân số mắc bệnh tim mạch và tăng huyết áp, khoảng 5 triệu người mắc đái tháo đường, trong đó người cao tuổi chiếm tỷ lệ cao. Vì vậy, thực hiện mô hình can thiệp phòng, chống bệnh không lây nhiễm như: Tăng huyết áp, đái tháo đường ở người cao tuổi tại cộng đồng đóng vai trò quan trọng, nhằm giảm thiểu gánh nặng đối với gia đình và hệ thống y tế.
Thành viên CLB Liên thế hệ tự giúp nhau xã Toàn Thắng (huyện Tiên Lãng) được sàng lọc các bệnh không lây nhiễm.
Nâng cao nhận thức
Dự án Phát triển và nhân rộng mô hình can thiệp phòng, chống bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam (Dự án VIE688/SUNISEA) do Tổ chức HelpAge International tại Việt Nam (gọi tắt là HAI) thực hiện thí điểm tại Hải Phòng và Ninh Bình từ năm 2021 đến nay. Theo Giám đốc Tổ chức HAI Trần Bích Thủy, hiện tỷ lệ người mắc tăng huyết áp và đái tháo đường trên cả nước được phát hiện, điều trị và tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc y tế còn hạn chế, trong đó gần 60% số người mắc tăng huyết áp và gần 70% số người mắc đái tháo đường chưa được phát hiện. Để giải quyết các vấn đề về bệnh không lây nhiễm, Tổ chức HAI phối hợp Hội Người cao tuổi triển khai thí điểm Dự án VIE688 thông qua mô hình Câu lạc bộ (CLB) Liên thế hệ tự giúp nhau (LTHTGN).
Là 1 trong 34 CLB LTHTGN của Hải Phòng được chọn tham gia dự án, Chủ nhiệm CLB LTHTGN Mỹ Lộc 1, xã Tiên Thắng (huyện Tiên Lãng) Ngô Thị Nhạ thông tin: Ban chủ nhiệm CLB và các tình nguyện viên được tập huấn cách nhận biết và phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm ở người cao tuổi. Với sự hỗ trợ về trang thiết bị y tế và quỹ ban đầu từ dự án, từ năm 2021 đến nay, CLB phối hợp Trạm Y tế xã tổ chức sàng lọc 3 đợt đến 100% số thành viên để đánh giá nguy cơ bị tăng huyết áp, đái tháo đường, kịp thời phát hiện nhiều người cao tuổi bị mắc hoặc nguy cơ cao, từ đó có biện pháp can thiệp sớm. CLB thành lập tổ tình nguyện viên gồm 10 người phối hợp cán bộ y tế chăm sóc người mắc bệnh không lây nhiễm tại nhà. Thông qua trò chuyện, tâm sự, hỗ trợ dọn dẹp nhà cửa, cơm nước, vệ sinh cá nhân, các tình nguyện viên tuyên truyền, hướng dẫn người bệnh và gia đình thói quen ăn uống, sinh hoạt khoa học.
Bà Phạm Thị Vời, thành viên CLB bày tỏ, từ nhiều tháng nay, bà thấy trong người mệt mỏi, hay khát nước, nhanh đói, đi tiểu nhiều lần trong ngày, mất ngủ thường xuyên. Qua sàng lọc, bà phát hiện bị mắc đái tháo đường, được lập sổ theo dõi sức khỏe tại Trạm Y tế xã; được cán bộ y tế xã tư vấn, hướng dẫn chế độ ăn uống, sinh hoạt để hạn chế bệnh diễn biến nặng, gây biến chứng nguy hiểm...
Tiếp tục nhân rộng mô hình tại cộng đồng
Hiện, thành phố có 34 CLB LTHTGN, với 1.949 thành viên tham gia dự án, bước đầu phát huy hiệu quả các mảng hoạt động, nhất là hoạt động chăm sóc sức khỏe thông qua kiểm soát, phòng, chống bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường ở người cao tuổi. Đến nay, các CLB phối hợp ngành Y tế tổ chức 175 cuộc truyền thông về theo dõi, phát hiện, phòng, chống, chăm sóc sức khỏe đối với hai bệnh trên.
Theo Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) Phạm Thị Được, CLB LTHTGN Dư Hàng Kênh tiến hành kiểm tra cân nặng, đo huyết áp các thành viên định kỳ 1 tháng/lần, phối hợp Trạm Y tế phường tổ chức khám sàng lọc bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường đến 100% thành viên định kỳ 2 lần/năm. Qua đó, người cao tuổi địa phương được nâng cao nhận thức, ý thức hơn trong giữ gìn sức khỏe, phát hiện sớm bệnh, kịp thời điều trị hoặc thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt không lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người cao tuổi, giảm gánh nặng đối với gia đình, xã hội. Còn Phó chánh Văn phòng Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thị Tuyết Mai đánh giá, đây là mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng với nguồn đầu tư ít, tính bền vững cao, tăng cường sự phối hợp, liên kết giữa Hội Người cao tuổi và ngành Y tế, có thể triển khai nhân rộng tại 63 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Nhằm tiếp tục nhân rộng mô hình sau khi dự án kết thúc, Chủ tịch Hội Người cao tuổi thành phố Lê Văn Nhã cho biết, thời gian tới, Hội tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm, sự phối hợp, vào cuộc của các cấp, ngành, chính quyền địa phương trong việc tạo điều kiện nhân rộng mô hình CLB LTHTGN, phấn đấu mỗi xã, phường, thị trấn có ít nhất 1 CLB. Hội chú trọng đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực, tranh thủ vốn hỗ trợ từ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài để duy trì hoạt động các CLB. “Hội đề xuất thành phố có cơ chế hỗ trợ về vốn ban đầu, trang thiết bị y tế, tập huấn kỹ thuật vận hành, quản lý và tổ chức hoạt động để khuyến khích các CLB hoạt động, góp phần quản lý, phòng, chống các bệnh không lây nhiễm ở người cao tuổi trong cộng đồng đạt kết quả tích cực”- Chủ tịch Hội Người cao tuổi thành phố Lê Văn Nhã bày tỏ./.
Bài và ảnh: NGUYÊN NGUYÊN
