Kỳ cuối:
.jpg)
Nhiều nhà dân nằm sát chân núi Thiên Văn (quận Kiến An) tiềm ẩn nguy cơ cao mất an toàn nếu xảy ra sạt lở. Ảnh: Vân Nga
Thực tế khắc phục các sự cố sạt lở núi diễn ra trong thời gian qua trên địa bàn thành phố cho thấy các giải pháp mới chỉ mang tính tạm thời, chưa triệt để. Từ thực trạng này và các vụ việc sạt lở ở một số tỉnh miền Trung trong thời gian gần đây đòi hỏi thành phố, các ngành chức năng và chính quyền địa phương các cấp có phương án phòng, chống sạt lở, hạn chế tối đa thiệt hại khi những sự cố xảy ra.
Mới chỉ có giải pháp tình thế
Thông tin từ UBND quận Kiến An, từ năm 2018, quận tham mưu, báo cáo UBND thành phố cho phép lập dự án phòng, chống sạt lở núi Thiên Văn, đề xuất xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư phục vụ di dời. UBND thành phố cũng trình Thường trực HĐND thành phố xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư dự án giai đoạn 1. Đến cuối năm 2019, Trung tâm Phát triển quỹ đất quận hoàn thành việc di dời 9 hộ dân của ngõ Chẻ Tăm, thuộc tổ dân phố Nam Sơn 3 (phường Văn Đẩu) về khu tái định cư Đồng Hòa 1, 2 (phường Đồng Hòa). Tuy vậy, hiện còn khoảng 120 hộ dân ở khu vực có nguy cơ sạt lở cao, trong đó có gần 40 hộ ở khu vực đặc biệt nguy hiểm, cần được đền bù, hỗ trợ di dời và bố trí tái định cư. Trước những diễn biến bất lợi của thời tiết, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, tính mạng của người dân, quận chỉ đạo chính quyền địa phương, các phòng ban, đơn vị chức năng tăng cường tuyên truyền, lắp đặt các biển cảnh báo tại những khu vực có nguy cơ sạt lở; thường xuyên thăm dò, phát hiện những bất thường tại các khu vực có nguy cơ sạt lở cao; các phường sẵn sàng chuẩn bị một số địa điểm nhà văn hóa của khu dân cư, trường học… trên địa bàn, tạo điều kiện để sơ tán người dân khi xảy ra sạt lở; yêu cầu các hộ dân ký cam kết khi xảy ra mưa lớn dài ngày, người dân phải hợp tác để sơ tán, di dời đến các địa điểm đã được chính quyền địa phương bố trí.
Tại huyện An Lão, trước nguy cơ tiềm ẩn, cứ vào mùa mưa bão, chính quyền địa phương chủ động, thường trực công tác chống sạt lở đối với khu vực nguy cơ cao ở chân núi Phướn. Đồng thời, chuẩn bị sẵn sàng các phương án giúp dân nếu xảy ra sạt lở.
Tại huyện Thủy Nguyên, sau sự cố sạt lở núi Ba Phủ (xã Lại Xuân) và núi Hương (xã Trung Hà), chính quyền địa phương tuyên truyền, cảnh báo người dân về nguy cơ sạt lở tại các khu vực đồi núi. Đồng thời, cắm biển cảnh báo khu vực nguy hiểm tại khu vực có nguy cơ sạt lở và chuẩn bị các phương án ứng phó khi sự cố xảy ra.
Rà soát, đánh giá tổng thể
Theo Phó chủ tịch UBND thị trấn Trường Sơn (huyện An Lão) Hoàng Thị Hồng, để người dân không còn “thấp thỏm”, việc cần ưu tiên là di dời dân khỏi khu vực nguy hiểm. Song, do việc di dời ảnh hưởng đến đời sống của người dân và cần nguồn kinh phí lớn vượt quá khả năng của địa phương. Do đó, địa phương đề nghị huyện, thành phố quan tâm hỗ trợ kinh phí thực hiện công tác này.
Phía quận Kiến An cho biết, các hộ dân hiện còn ở khu vực nguy hiểm chủ yếu là lao động thu nhập thấp, diện tích đất ở nhỏ, việc nhận đất tái định cư nộp tiền sử dụng đất để xây dựng nhà ở rất khó khăn. Trong khi kinh phí của địa phương còn hạn hẹp, thiếu mặt bằng, quỹ đất tái định cư nên công tác di chuyển, bố trí, sắp xếp các hộ dân vùng sạt lở còn lại chưa thể triển khai ngay. Trước thực tế này, đề nghị thành phố quan tâm chỉ đạo, sớm có giải pháp thực hiện bồi thường, hỗ trợ di dời.
Theo Trưởng Phòng Nông nghiệp - Phát triển nông thôn huyện Thủy Nguyên Phạm Quang Thanh, hiện nay, để phòng, chống sạt lở, huyện chỉ đạo các địa phương tập trung trồng cây tại các khu vực đồi, núi trống. Tuy nhiên, thiên tai khó lường, việc xảy ra các sự cố sạt lở khó dự báo trước. Do vậy, về lâu dài, cần sự phối hợp giữa ngành chức năng thành phố, huyện và chính quyền địa phương.
Theo đề xuất của các địa phương, để phòng, chống nguy cơ sạt lở núi hiệu quả, trước mắt thành phố chỉ đạo sở, ngành chuyên môn chủ trì kiểm tra, rà soát đánh giá lại toàn bộ hiện trạng diện tích núi, trong đó có diện tích núi đất trên địa bàn thành phố. Từ việc rà soát, đánh giá này, khoanh vùng các khu vực có nguy cơ cao, vùng có nguy cơ thấp, nguyên nhân để xây dựng phương án ứng phó thích hợp. Đồng thời, xây dựng đề án tổng thể khoanh vùng các điểm có nguy cơ sạt lở cao giúp các địa phương và người dân nắm rõ và có giải pháp cảnh báo kịp thời.
Song song với biện pháp trên, cũng cần thành phố, chính quyền địa phương các cấp tăng cường công tác quản lý diện tích núi, đồi và các hoạt động phát triển kinh tế -xã hội chung quanh khu vực để hạn chế hoạt động ảnh hưởng tiêu cực đến kết cấu địa chất tại khu vực.
