“Ngỡ ngàng khi mắc bệnh của người già”
Kiểm tra kết quả xét nghiệm phục vụ điều trị người bệnh tại Bệnh viện Green.
Đó là tâm trạng của chị Lê Hồng Nhung, 32 tuổi, ở phường Thượng Lý (quận Hồng Bàng) khi được các bác sĩ chẩn đoán thoái hóa khớp gối. Chị Nhung cho biết: “Tôi làm nhân viên văn phòng, không phải vận động, đi lại nhiều. Gần đây, tôi thấy đầu gối hay đau mỏi, thi thoảng hơi nhức, khi leo cầu thang cảm giác rất chối, lạo xạo trong khớp nên tôi đi khám. Qua chụp X-quang, siêu âm, bác sĩ kết luận tôi bị thoái hóa khớp gối. Trước giờ tôi nghĩ bệnh này chỉ xuất hiện ở người cao tuổi, không ngờ mình bị sớm như vậy”. Chung nỗi khổ như chị Nhung, anh Nguyễn Khắc Đoàn, 29 tuổi, ở xã Tân Dương (huyện Thủy Nguyên), công nhân may tại Khu công nghiệp VSIP bộc bạch: “Thi thoảng, cổ tay và ngón tay của tôi bị co cứng, khó cử động và phải mất khoảng 5-10 phút mới trở lại trạng thái bình thường. Ban đầu tôi nghĩ do cổ tay, ngón tay vận động quá nhiều nên bị như vậy nhưng sau đó, các cơn đau, hiện tượng co cứng xuất hiện nhiều hơn, đi khám thì phát hiện bị thoái hóa khớp bàn tay”.
Lý giải về 2 trường hợp trên, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Phương Lan, Phó trưởng Khoa Nội hô hấp – Cơ xương khớp (Bệnh viện Việt – Tiệp) cho biết: Nhiều người có suy nghĩ dân văn phòng ít vận động, khớp gối không chịu trọng lực sẽ không bị thoái hóa. Nhưng hoàn toàn ngược lại, khớp gối ít vận động thì sụn không đàn hồi, dịch khớp không lưu thông, lúc đó, sụn không được cung cấp đủ dinh dưỡng khiến khớp gối dễ bị tổn thương hơn. Đối với trường hợp bị thoái hóa khớp bàn tay do làm đi làm lại một thao tác trong thời dài, tập trung cao độ nên khó tránh khỏi tình trạng cứng khớp. Thường những người ít vận động hoặc vận động lặp đi lặp lại một động tác, thoái hóa khớp đến sớm hơn. Ngoài ra, người trẻ bị thoái hóa khớp còn do mang vác nặng, chấn thương khớp, không tập luyện thể dục thể thao hoặc vận động thể thao quá mức...
Những người bị thoái hóa khớp, ban đầu sẽ có hiện tượng đau nhức, mỏi vùng khớp, sau đó cơn đau có thể tự hết. Khi xuất hiện đau trở lại, người bệnh cảm thấy đau liên tục, mức độ tăng dần và không có thời gian tự phục hồi, vùng khớp nóng và sưng lên. Đến giai đoạn muộn, khớp tổn thương nặng, sụn bị mòn, mọc gai xương, độ nhờn trong khớp hao hụt, người bệnh cử động khó khăn. Về lâu dài, nếu không được điều trị có thể bị tàn phế - bác sĩ Nguyễn Phương Lan cho biết thêm.
Không tự ý điều trị
Thực tế cho thấy, không ít người khi có biểu hiện đau mỏi khớp tìm cách để giảm đau nhanh, thường là sử dụng các thuốc kháng viêm corticoid hay các thuốc giảm đau kháng viêm không steroid. Các bác sĩ khuyến cáo, các loại thuốc trên giúp giảm đau nhanh nhưng tác dụng không lâu dài, do đó phải sử dụng liên tiếp và kéo dài, nếu ngưng thuốc, người bệnh sẽ bị đau lại. Sử dụng lâu dài, người bệnh có thể sẽ bị béo phì (do giữ nước), tứ chi bị teo nhỏ do teo cơ, có thể bị loãng xương, làm xương dễ gãy, ngoài ra còn xảy ra các biến chứng tiểu đường, tim mạch. Do đó, khi sử dụng các loại thuốc trên phải do bác sĩ kê đơn, người bệnh tuân thủ nghiêm ngặt cách sử dụng, liều lượng và thời gian sử dụng. Bên cạnh đó, người bị bệnh thoái hóa khớp không nên tự ý đi xoa bóp, bấm huyệt, có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị thoái hóa khớp khác nhau như: điều trị không dùng thuốc, điều trị dùng thuốc và phẫu thuật. Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Đức Thành, Khoa Phục hồi chức năng (Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng) cho biết: Khác với người cao tuổi, người bệnh bị thoái hóa khớp khi còn trẻ vẫn có cơ hội để phục hồi, do xương khớp chưa bị tổn thương nhiều. Những người bị bệnh ở mức độ nhẹ có thể áp dụng phương pháp điều trị không dùng thuốc và dùng thuốc. Trong điều trị không dùng thuốc, quan trọng nhất là việc duy trì cân nặng hợp lý, áp dụng phương pháp tập luyện phù hợp kết hợp với vật lý trị liệu để giảm đau. Điều trị dùng thuốc bao gồm thuốc chống viêm, giảm đau (đường uống, bôi tại chỗ hoặc tiêm vào trong khớp) và các loại thuốc chống thoái hóa khớp tác dụng chậm như: Glucosamine sulfate, Chondroitin sulfate, Diacerheine… Các bác sĩ khuyến cáo, với người trẻ tuổi, quá trình tái tạo sụn và khớp xương thường diễn ra nhanh, vì vậy, nếu xuất hiện những bất thường ở khớp, cần đi khám tại các cơ sở y tế uy tín để điều trị kịp thời.
Để phòng ngừa bệnh thoái hóa khớp, mọi người nên cẩn trọng trong lao động, chơi thể thao hay tham gia giao thông để hạn chế nguy cơ gặp chấn thương liên quan đến khớp. Nếu không may gặp phải, cần điều trị dứt điểm để tránh để lại di chứng. Đồng thời, duy trì chế độ sinh hoạt khoa học, tập luyện với cường độ, thời gian tương thích với thể trạng sức khỏe; kiểm soát cân nặng ở mức phù hợp; cố gắng tránh những vận động ảnh hưởng xấu đến khớp trong lao động và sinh hoạt; thực hiện chế độ ăn lành mạnh – bác sĩ Lê Đức Thành tư vấn./.
