Nỗi khổ mùa hanh khô
Người bệnh đến khám tại Trung tâm Da liễu Hải Phòng vào thời điểm giao mùa.
Mỗi ngày, Trung tâm Da liễu Hải Phòng tiếp nhận, khám, điều trị khoảng hơn 20 người bị VDCĐ. Phần lớn những người mắc VDCĐ mạn tính và bị tái phát trong thời gian gần đây. Chị Bùi Thị Hiền, ở phố Chợ Con, phường Trại Cau (quận Lê Chân) đến Trung tâm Da liễu Hải Phòng khám trong tình trạng 2 bàn tay và chân khô, nứt nẻ, bong vảy, khó chịu. Chị Hiền cho biết: “Ban đầu, các triệu chứng xuất hiện ở đầu ngón tay, đầu ngón chân, sau đó lan dần cả bàn tay, bàn chân. Mỗi khi tiếp xúc với các chất tẩy rửa như: bột giặt, dầu rửa bát… các tổn thương nặng hơn, da bị “ăn mòn”, gây chảy máu ở các vết nứt ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày. Tương tự, anh Hoàng Văn Ngôn, ở phường Quán Toan (quận Hồng Bàng), bị bệnh VDCĐ nhiều năm nay, thời tiết sắp chuyển lạnh làm anh lo lắng với bệnh tình hơn. Anh Ngôn cho biết: “Tôi bị VDCĐ từ nhỏ, mặc dù điều trị nhiều lần, ở nhiều cơ sở y tế khác nhau, nhưng cũng chỉ giảm được phần nào nên tôi cũng xác định sống chung với bệnh”.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Thị Phương Loan, Phó giám đốc quản lý, điều hành Trung tâm Da liễu Hải Phòng cho biết: Trong tình hình thời tiết khô, lạnh cộng khói, bụi ô nhiễm như hiện nay khiến người bị bệnh VDCĐ khó chịu. Khi đó, da sẽ bị khô, ban đỏ, ngứa tạo thành vòng xoắn bệnh lý “ngứa-gãi-ban đỏ-ngứa”… Ngoài ra, người bệnh còn có các triệu chứng khác như viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc mắt và viêm ngứa họng, hen và một số biểu hiện bệnh lý như chứng vẽ nổi (dermographism), bệnh vẩy cá thông thường, dày sừng nang lông… Bệnh này thường gặp ở phụ nữ và trẻ em, vị trí hay gặp là mặt, trán, mặt gấp các chi, gáy, mi mắt, cổ tay, mu tay, mu chân, trường hợp nặng có thể lan ra toàn thân.
Nguyên nhân chính xác của bệnh VDCĐ đến nay vẫn chưa rõ ràng. Các bác sĩ chỉ ra một số yếu tố gây bệnh do di truyền, hóa chất, ô nhiễm môi trường… Khi “hàng rào” bảo vệ da bị tác động khiến da bị khô và dễ bị kích thích, đồng thời, những rối loạn trong hệ thống miễn dịch bẩm sinh cũng có thể gây nổi mẩn ngứa trên da. “Bệnh có thể khởi phát sớm từ tuổi sơ sinh và gặp nhiều trong gia đình có các thành viên có bệnh hen suyễn, viêm mũi dị ứng... Bên cạnh đó, tắm nước quá nóng hoặc tắm quá lâu, thay đổi xà phòng, thay đổi nhiệt độ, bài tiết mồ hôi, môi trường có độ ẩm thấp, mặc quần áo lông cừu hoặc vải nhân tạo, len dạ, tiếp xúc bụi bặm, lông động vật, khói thuốc lá hay ăn một số loại thực phẩm dễ bị dị ứng như trứng, sữa, cá, đậu nành hay lúa mì... cũng khiến bệnh dễ khởi phát” - bác sĩ Hồ Thị Thanh Thủy, Khoa Khám bệnh (Bệnh viện quốc tế Green) tư vấn.
Giữ gìn sạch sẽ môi trường sinh hoạt
Qua công tác khám, điều trị bệnh cho thấy, tùy từng cơ địa mỗi người và nguyên nhân gây dị ứng mà cách xử trí khác nhau. Nhưng trước hết, cần xác định nguyên nhân gây dị ứng để tránh tiếp xúc với những dị nguyên gây bệnh. Các bác sĩ có thể biết chính xác các yếu tố gây bệnh thông qua xem xét tiền sử của người bệnh hoặc làm thử nghiệm, xét nghiệm.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Thị Phương Loan, hiện VDCĐ chưa chữa khỏi được hoàn toàn, bệnh thường tái phát, xen kẽ những đợt thuyên giảm. Quá trình điều trị bệnh chủ yếu nhằm mục đích giảm viêm, giảm ngứa và hạn chế những cơn bùng phát bệnh trong thời gian tới. Tùy từng giai đoạn của bệnh, có phương pháp điều trị phù hợp. Những thuốc cơ bản dùng trong VDCĐ là corticoid để giảm viêm, ngứa; kem dưỡng ẩm; thuốc kháng histamin; kháng sinh (nếu có bội nhiễm). Điều trị VDCĐ cần sự kiên trì và phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và bác sĩ, không nên vì quá lo lắng mà bỏ điều trị khiến bệnh ngày càng nặng hơn. Nếu không điều trị, để lâu bệnh tiến triển nặng hơn, có thể gây biến chứng bội nhiễm, chốc chàm hóa, một số trường hợp bội nhiễm hoặc chốc hóa không được điều trị kịp thời có thể gây viêm cầu thận cấp, rất nguy hiểm.
Các bác sĩ khuyến cáo: Để hạn chế bệnh tái phát, người bệnh cần giữ vệ sinh sạch sẽ, thường xuyên vệ sinh nhà cửa, giặt giũ chăn, gối, nệm, thảm, tránh khói thuốc lá và môi trường bụi bặm; hạn chế tiếp xúc các yếu tố kích thích có thể làm khởi phát bệnh như: xà phòng, hóa chất, chất tẩy rửa, lông chó, mèo hoặc các loại thực phẩm dễ gây dị ứng; không tắm quá 20 phút, sử dụng nước ấm để tắm; nên dùng 1 loại nước hoa, xà phòng cố định và có tính tẩy rửa nhẹ nhàng, nếu muốn thay đổi nên thử trước để xem có gây kích ứng da hay không. Bên cạnh đó, cần chú ý chăm sóc da trong mùa lạnh, khô nên dùng các loại kem, sáp giữ ẩm cho da; uống đủ nước, ăn hoa quả, rau xanh để cung cấp đủ vitamin, tăng cường hệ miễn dịch, hạn chế sử dụng một số gia vị như ớt cay, hạt tiêu... cũng là biện pháp phòng và cải thiện tình trạng bệnh./.
Hoàng Xuân
