Nghệ nhân dân gian Hoàng Khoa (phải) dự định tổ chức một đêm ca trù tại Hải Phòng
Khác với một kép đàn Hoàng Khoa lặng lẽ với cây đàn đáy tập trung gẩy những nốt nhạc, Hoàng Khoa trước mặt tôi đầy phong trần với “cung bậc thăng trầm” của cuộc sống. Như câu chuyện vui anh kể về ngày đầu xin học Nghệ nhân đàn đáy Trần Trọng Quế bị từ chối vì vẻ ngoài “phong trần” đó. Sinh ra và lớn lên ở vùng quê Vĩnh Bảo, hơn 10 tuổi, anh vào thành phố để mưu sinh. Lăn lộn kiếm sống từ nghề mộc đến trông xe, bán hàng…, nhân duyên đến với anh khi đọc Báo Hải Phòng có bài “Nghệ nhân đàn đáy Trần Trọng Quế- Gìn giữ di sản ca trù”. Vốn yêu thích âm nhạc từ nhỏ, biết chơi đàn bầu, sáo, ghi ta…, từ sớm anh mang “quà” đến xin cụ Quế học đàn đáy nhưng bị từ chối ngay sau đó. Trước đó, anh thi và đỗ Trường đại học Sư phạm Nhạc Họa Trung ương nhưng hoàn cảnh không cho anh cơ hội để sống với đam mê. Sau ba năm bị cụ Quế từ chối, anh lại đến xin học cụ lần nữa. Lần này, may mắn mỉm cười với anh. Cũng là cơ duyên để anh đến với cây đàn nguyệt và sau này theo đuổi công việc chính của một cung văn. Cụ Quế chỉ đồng ý dạy anh đàn nguyệt chứ không phải đàn đáy. Tiền học phí 4 buổi chủ nhật bằng cả tháng lương trông xe nhưng Hoàng Khoa vẫn chấp nhận để được học. Sau hai tháng, anh học gần như hết kiến thức của thầy truyền đạt đủ để cụ Quế nhận ra năng khiếu cảm thụ âm nhạc và cái tâm của người học trò nghèo với di sản văn hóa của dân tộc. Anh quyết định nghỉ học đàn nguyệt và thầy quyết định dạy anh đàn đáy miễn phí. Kiên trì học, kiên trì theo đuổi những hoạt động của Câu lạc bộ ca trù Hải Phòng, kép đàn Hoàng Khoa trở thành cây đinh, cây trụ không chỉ của ca trù Hải Phòng mà còn là tên tuổi uy tín của cả nước.
Nghệ nhân dân gian Hoàng Khoa cùng nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thu Hằng và các học viên của lớp ca trù tại Trường trung cấp Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng thành lập nhóm ca trù, tham gia nhiệt tình trong các hoạt động của nhóm Đình làng Việt. Tối 17-9 vừa qua, anh cùng nhóm ca trù tham gia biểu diễn tại Trung tâm giao lưu văn hóa 50 Đào Duy Từ (Hà Nội). Hoàng Khoa chia sẻ: “Di sản ca trù là tài sản vô giá của dân tộc. Trong lúc chưa đào tạo được thêm người để truyền giữ, bảo tồn, tôi muốn lan tỏa tình yêu này tới người yêu nghệ thuật, để ca trù có thể sống mãi cùng thời gian”. Nghệ nhân Hoàng Khoa tiết lộ, sắp tới, anh sẽ tổ chức một đêm ca trù tại Hải Phòng. Đêm ca trù này sẽ có các đào nương, kép đàn từ khắp nơi hội tụ về đất Cảng. Ngoài mục đích giao lưu, chia sẻ những hiểu biết, kiến thức gìn giữ môn nghệ thuật độc đáo của dân tộc, các đào nương, kép đàn có dịp truyền “lửa” để yêu hơn, trân trọng hơn ca trù. Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng Nguyễn Đức Giang nhận định: “Nghệ nhân dân gian Hoàng Khoa là kép đàn giỏi, đầy nhiệt huyết của ca trù. Những người như anh góp phần nuôi dưỡng di sản văn hóa phi vật thể ca trù “sống” trường tồn, vĩnh cửu.”
Nghệ nhân dân gian Hoàng Khoa sinh năm 1979, quê quán: Dũng Tiến, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Một số giải thưởng: Huy chương Vàng Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2005; Huy chương Vàng Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2009; Huy chương Vàng Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2014.
