Đa dạng, sát thực tiễn
Mô hình Hạ thủy dọc bằng xe triền của Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương 2 tham gia Hội thi Thiết bị đào tạo tự làm.
Chiều 14-9, trở về từ Hội thi thiết bị đào tạo tự làm toàn quốc tổ chức tại thành phố Huế, thầy giáo Lê Văn Dũng, Khoa Điều khiển tàu biển, Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng vui mừng cho biết, Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng “toàn thắng”. 3 thiết bị dự thi của nhà trường đều đoạt giải cao, trong đó thiết bị “Hệ thống thiết bị trên boong” của thầy Dũng cùng các cộng sự Khoa Điều khiển tàu biển sáng tạo đoạt giải nhất. Qua việc cải tiến, sáng tạo thiết bị đào tạo, giúp các sinh viên có những bài giảng thực tế lý thú, sau tốt nghiệp không bỡ ngỡ khi làm việc trong môi trường thực tế.
Với thầy Dũng nói riêng, các thầy, cô giáo Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng nói chung, việc sáng tạo thiết bị dạy học trở thành việc làm thường xuyên, không chỉ để tham gia các hội thi mà mục tiêu lớn nhất là đáp ứng yêu cầu dạy và học hằng ngày của sinh viên nhà trường. Phó giáo sư, tiến sĩ Vũ Đức Lập, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Đặc thù của nhà trường đào tạo nghề đi biển, đòi hỏi người học phải thực hành trực quan, sát thực tiễn cao, để hình thành kỹ năng nghề. Tuy nhiên, việc trang bị giáo cụ thực hành đòi hỏi chi phí lớn, không dễ mua. Do đó, nhà trường phát động phong trào sáng tạo thiết bị dạy học nhằm khơi dậy tiềm năng sáng tạo của các thầy, cô giáo, giúp người dạy truyền đạt kiến thức, kỹ năng cho người học.
Ghi nhận từ phong trào sáng tạo thiết bị đào tạo tự làm khối giáo dục nghề nghiệp 5 năm gần đây cho thấy, thiết bị dạy học của các trường khá đa dạng, thuộc nhiều nhóm nghề khác nhau, tập trung vào các nghề trọng điểm của mỗi trường. Trung bình mỗi năm các trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn thành phố có hàng chục thiết bị, mô hình sáng tạo mới. 3 năm 1 lần, Sở Lao động- Thương binh và Xã hội tổ chức hội thi thiết bị tự làm cấp thành phố, thu hút từ 40 đến 50 thiết bị được tuyển chọn từ các trường tham gia. Năm nay Hải Phòng lựa chọn 22 thiết bị tự làm tham gia dự thi cấp quốc gia và 100% số thiết bị dự thi đều đoạt giải từ khuyến khích đến giải nhất. Có những trường có 2-4 thiết bị dự thi, điều này cho thấy sự đa dạng của thiết bị, cũng như sự sáng tạo của giáo viên trên nhiều lĩnh vực, ngành nghề.
Cầu nối giữa thực tiễn và đào tạo
Theo đánh giá của Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Nguyên Thị Tâm, các thiết bị đào tạo tự làm phục vụ đào tạo giáo dục nghề nghiệp đều có tính ứng dụng cao khi kết hợp giữa kiến thức khoa học và thực tế. Các thiết bị đào tạo đều kết hợp giảng dạy nhiều mô đun, nhiều ngành nghề, như thiết bị “Hệ thống thiết bị trên boong” của Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng. Thầy Lê Văn Dũng, đại diện nhóm tác giả cho biết: “Mô hình gồm tập hợp 15 thiết bị khác nhau như: cẩu đế xoay; cẩu xoay; hầm hàng bánh xe trượt trên ray; hầm hàng đóng, mở thủy lực; hầm hàng cuốn; hệ thống tời neo; hệ thống điều khiển tàu; bảng tổng hợp điều khiển; hệ thống động lực… Thiết bị này giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng trong 15 học phần của ngành điều khiển tàu biển và một số ngành khác liên quan như điện, máy. Thiết bị sử dụng giảng dạy được ở cả 3 cấp độ nghề: hệ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng”.
Điểm chung của các thiết bị tự làm được chế tạo, lắp đặt trên cơ sở những thiết bị thật thu nhỏ (nhất là đối với các tàu biển), hoặc sáng tạo mô hình phù hợp nghề dạy. Kích thước các thiết bị rất sinh động giúp học sinh dễ dàng quan sát, học tập, thực hành. Vật liệu làm mô hình dễ kiếm, không quá đắt nên các thiết bị sáng tạo tự làm có giá cả hợp lý, phù hợp kinh phí của nhiều trường. Chế tạo được thiết bị như vậy, các tác giả kết hợp kiến thức khoa học và chuyên môn, kinh nghiệp giảng dạy trong từng học phần. Như mô hình Hạ thủy dọc bằng xe triền của Khoa Công nghệ chế tạo vỏ tàu thủy, Trường cao đẳng Giao thông-Vận tải Trung ương 2 với tàu mô hình có kích thước vừa phải, sử dụng khoảng diện tích 4 m2, giúp sinh viên đứng chung quanh dễ dàng quan sát, thực hành.
Có thể khẳng định, tự làm thiết bị đào tạo trở thành phong trào sáng tạo trong giáo viên, đồng thời là cầu nối hữu hiệu giữa thực tiễn và đào tạo tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Các thiết bị có chất lượng tốt, tính ứng dụng cao được nhân rộng áp dụng vào quá trình giảng dạy giúp giảm chi phí đầu tư thiết bị. Quan trong hơn cả, các thiết bị giúp người học nhanh chóng tiếp thu được kiến thức và hình thành kỹ năng nghề, sát thực tế, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp.
Bài: Phương Nam; Ảnh: Đỗ HiềnCác thiết bị đoạt giải cao của Đoàn Hải Phòng tại Hội thi thiết bị tự làm toàn quốc năm 2019 gồm: Hệ thống thiết bị trên boong; Mô hình hệ thống tín hiệu hàng hải và máy lái kỹ thuật số của Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng; Hệ thống điều khiển hệ động lực chính tàu thủy của Trường cao đẳng VMU đoạt giải nhất. Mô hình nuôi cá “sông trong ao” của Trường trung cấp Nông nghiệp thủy sản đoạt giải nhì. Thiết bị mài và rà xu páp động cơ đi-ê-zen tự động của Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng; Mô hình tời điện kéo neo tàu hàng 3.000 tấn của Trường cao đẳng Giao thông Vận tải trung ương 2 đoạt giải ba.
