Phóng viên thường trú

Truyện ngắn của VŨ THỊ HUYỀN TRANG 20/06/2025 22:33

(HPĐT)- Khi chuông điện thoại vang lên giữa đêm khuya, Giang lặng lẽ thu dọn ba lô, rời khỏi căn nhà nhỏ giữa cơn mưa nặng hạt. Không ai gọi tên cô trên mặt báo. Không ánh đèn sân khấu nào chờ phía trước. Nhưng trong những ngày gió lũ cuộn về, luôn có một người như Giang lặng lẽ xuất hiện để lắng nghe, ghi lại và kể thay những tiếng nói yếu ớt nhất. “Phóng viên thường trú” không kể một câu chuyện lớn, không có những bước ngoặt kịch tính, nhưng chính sự tiết chế ấy lại khiến truyện ngắn mang sức nặng âm thầm. Truyện không tô hồng nghề báo, cũng chẳng u ám hóa gian khó, chỉ lặng lẽ gợi câu hỏi: Điều gì khiến một người phụ nữ rời nhà trong đêm, đi về phía gió lũ không một chút băn khoăn?

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Nửa đêm, chuông điện thoại reo, nhận được thông tin về trận mưa bão gây lũ quét, sạt lở đang diễn ra tại một huyện miền núi, Giang lập tức lên đường. Trong chiếc ba lô đựng phương tiện tác nghiệp, Giang bỏ thêm vài phong lương khô, bánh gạo, chai nước để mang theo. Cúi xuống thơm lên môi má các con, chị nhẹ nhàng khép cửa. Chồng chị nhét vào cốp xe thêm một bộ áo mưa dự phòng, giúp vợ bọc túi nilon để bảo vệ máy ảnh, điện thoại không bị ướt. Anh không quên nhắc vợ nhớ cẩn thận, chú ý những cung đường hay sạt lở. 

Trời mưa tầm tã, nhiều đoạn đường sạt lở gây khó khăn cho việc di chuyển. Những tảng đá lớn từ trên núi lăn xuống chặn đứng đường đi. Mưa táp vào mặt rát như cào, tiếng gió rít vọng từ đỉnh núi. Gió quần quật như muốn xé rách chiếc áo mưa chị đang mặc trên người. Có những đoạn Giang chỉ sợ gió sẽ quật cả người lẫn xe xuống vực. Gần sáng, Giang phải bỏ lại xe ở nhà dân ven đường tìm cách di chuyển khác để tiếp cận vùng “rốn lũ”. Mười năm làm phóng viên thường trú ở tỉnh miền núi phía Bắc, Giang đã quá quen với những tình huống thế này. Dù khó khăn, nguy hiểm nhưng công việc của phóng viên địa bàn là phải làm sao có những hình ảnh chân thực, thông tin chính xác nhất về tình hình mưa lũ, những tổn hại mà người dân vùng lũ đang phải trải qua để chuyển tải tới bạn đọc. 

Quần xắn lên cao, hai bàn chân ngập trong bùn đất có lúc loay hoay mãi không nhấc nổi lên. Đứng giữa đống đổ nát và tiếng khóc xé lòng của người mẹ lạc con, Giang thấy chân mình muốn khuỵ xuống. Mưa ngớt, có người phụ nữ bới trong đống sạt lở tìm thấy chiếc nồi méo mó nấu cơm chiều. Những thầy cô gắn bó với bản làng, nhìn lớp học tan hoang mà bất lực. Giang nhặt cuốn sách giáo khoa lớp 4 bị trôi dạt mắc lại bên đường, lòng trào lên cảm xúc khó tả. Lúc chị giơ máy ảnh, chụp khoảnh khắc ánh mắt thất thần của ông cụ nhìn về phía ngôi nhà của mình vừa bị lũ cuốn đi, trời lại tiếp tục đổ mưa. Ngồi trú mưa trong một nhà dân, chị gõ vội những dòng tin tức gửi về toà soạn. Lúc mở ba lô ra chị xúc động khi thấy một mảnh giấy nhỏ được con gái bỏ vào tự lúc nào. Mảnh giấy vẽ hình mặt cười hở những chiếc răng sún, kèm dòng chữ “Mẹ Giang cố lên!”. Miếng lương khô nghẹn lại trong cổ họng. Giờ này mấy bố con ở nhà không biết đã nấu cơm chưa? Chị đi vội quá chẳng kịp chuẩn bị gì. Cũng may trong tủ vẫn còn đồ ăn. Trời mưa gió thế này tụi nhỏ đi học mong là không ướt. Nhưng Giang không để mình bị phân tâm thêm nữa, chị biết toà soạn đang chờ tin bài gửi về để kịp thời ra báo vào sáng sớm ngày mai. Xong việc, chị đang tính gọi về nhà thì bỗng chuông điện thoại reo vang. Phía đầu dây bên kia, giọng chồng Giang vang lên đầy lo lắng:
 - Em ổn không? Chiều anh gọi mấy cuộc không thấy em nghe máy.
 - Em bận công việc quá. Nãy cũng đang định gọi hỏi thăm mấy bố con. Các con ngoan không anh?
 - Các con ngoan, học xong đã lên giường đi ngủ. Chỗ mình cũng ngớt mưa. Em cứ yên tâm. Nhớ giữ gìn sức khoẻ. À mà đàn gà con nở rồi em à. Mười ba con vàng ươm, kêu chim chíp. Tụi nhỏ nhà mình cưng chúng lắm. Tắt máy, Giang thấy chút niềm vui ấm áp sau một ngày dài vật lộn cùng mưa lũ, chứng kiến biết bao chuyện đau lòng. Đêm nay, ở ngoài kia biết bao nhiêu gia đình màn trời chiếu đất. Thiên nhiên vẫn gầm gào đâu đó trên những cánh rừng phòng hộ đầu nguồn bị đốn gục. Nơi mà Giang cùng đồng nghiệp từng theo chân cán bộ kiểm lâm tiếp cận hiện trường, truy bắt đối tượng khai thác gỗ. Từng xót xa nhìn những cây gỗ bị xẻ thịt. Từng nghe thấy những lời kêu cứu phủ mùn cưa phơi trong nắng đại ngàn. Ngoài trời mưa lại ào ào đổ xuống…

Giang trở về nhà sau hơn một ngày bám trụ tại vùng rốn lũ Nặm Păm. Tháo đôi ủng còn bám bùn đất, chị ngồi xuống thềm nhà cảm nhận rõ sự ê ẩm của cơ thể sau quãng đường dài. Chồng con chị có lẽ đã ngủ ngon. Chị tựa người vào cột nhà, mở máy ảnh xem lại những bức hình mình chụp được. Có những khoảnh khắc đắt giá chị không kịp chụp lại mà chỉ có thể lưu giữ được trong tâm trí. Bão lũ đi qua nhưng để lại trên dải đất Tây Bắc những vết thương dài. Niềm vui của một người làm báo chính là khi bài viết của mình trở thành cầu nối để bạn đọc chia sẻ với người dân, giúp họ khắc phục khó khăn, sớm vượt qua tai ương, trở lại cuộc sống bình thường. 
Giang sẽ trở lại vào một ngày gần nhất, để ngắm ngôi trường đã được tu sửa. Gửi đến bạn đọc nụ cười của những đứa trẻ thơm tho mùi sách vở mới, bàn ghế mới. Nụ cười của những cụ ông, cụ bà đứng bên hiên căn nhà vừa được các nhà hảo tâm xây kiên cố. Sau trận lũ, cây cối, đất đai đang dần hồi sinh. Tình yêu thương của con người giúp những mất mát, đau thương dần lành lại. Giang cũng chuẩn bị thêm những đề tài mới, những chuyến đi còn gập ghềnh phía trước.
 Còn nhớ lúc mới rời quê hương tới thường trú tại một tỉnh miền núi phía Bắc, Giang còn bỡ ngỡ đủ điều. Xa gia đình, người thân đến một nơi không có người quen chị đã gặp không ít khó khăn. Tác nghiệp trên địa bàn mới lạ, địa hình phức tạp, di chuyển khó khăn, Giang cố gắng xoay xở để hoàn thành công việc. Nơi đây phần lớn đồng bào dân tộc thiểu số với điều kiện sinh sống còn nhiều thiếu thốn. Nhưng chính hiện thực đời sống vùng cao vô cùng phong phú và sinh động từ cảnh sắc, con người đến chiều sâu văn hoá đã khiến Giang dần yêu mảnh đất này. Không cần tìm kiếm ở đâu xa, chỉ cần chú ý quan sát, lắng nghe, tập trung phản ánh một cách chân thực, khách quan nhất hiện thực của đời sống xã hội giàu bản sắc nơi đây cũng đủ để thu hút bạn đọc. 
Hơn mười năm trôi qua, nữ phóng viên trẻ năm nào giờ đã có một mái ấm gia đình trên chính mảnh đất này. Chồng chị là giáo viên, cũng gắn bó ở đây cả quãng đời tuổi trẻ. Hai con nhỏ lần lượt ra đời với biết bao khó khăn, vất vả nhưng trong Giang càng thôi thúc niềm đam mê và nhiệt huyết với nghề. Chị lăn lộn khắp các bản làng để từng bản tin, từng bài báo mang hơi thở đời sống vùng rẻo cao được ra đời. 
- Em từng khi nào muốn rời khỏi mảnh đất này chưa?
 - Hồi chưa quen anh, gia đình từng định xin em về báo tỉnh. Mẹ bảo con gái cần ổn đỉnh để còn lập gia đình. Mẹ không muốn em một mình ở heo hút, rừng thiêng nước độc.

- Nghe nói bà ngoại còn nhắm sẵn cho em một anh bác sĩ đẹp trai? - Thì vậy. Mẹ còn lên tận nơi làm công tác tư tưởng cho em đấy chứ. Nhưng lúc ấy em còn trẻ, còn căng tràn nhiệt huyết với nghề. Em muốn thử thách bản thân mình nhiều hơn. Mà thật ra là em đã trót yêu mảnh đất này rồi. - Lúc ấy em còn trẻ. Thế còn bây giờ, có khi nào em ân hận vì ngày xưa đã bỏ qua cơ hội để thay đổi mọi thứ? - Không nhé! Em vẫn còn trẻ lắm. Em thấy mình còn nhiệt huyết hơn xưa. Hay là tại nơi này có anh và các con nên em chẳng bao giờ ân hận. Giang dụi đầu vào ngực chồng, thầm cảm ơn anh đã luôn là hậu phương vững chắc để chị có thể xách ba lô lên và đi bất cứ lúc nào. Con người anh giống như mảnh đất Tây Bắc này, tươi đẹp và hiền hoà đến mức người ta muốn gắn bó dài lâu. 

Sáng nay Giang nhận được tin vui. Loạt bài viết “Tiếng kêu cứu từ cánh rừng đầu nguồn” của chị đạt Giải báo chí toàn quốc. Anh em dưới toà soạn nhắn tin chúc mừng liên tục. Người dặn hôm này xuống Thủ đô nhận giải nhớ mang quà Tây Bắc. Người nhắc: “Nhớ dắt theo chồng nhé, để tiếp rượu mừng của anh em”. Người thì trêu: “Chả biết chị Giang còn nhớ đường Hà Nội không nữa. Sợ đi mãi đường núi nên quên rồi”. Giang biết ơn vì anh em toà soạn luôn quan tâm, yêu quý các phóng viên thường trú. Giang và các anh chị em trong văn phòng đại diện ở đây cũng luôn cố gắng để trở thành “cánh tay nối dài” của tòa soạn đến vùng rẻo cao Tây Bắc xa xôi. 

Giang vui quá. Niềm vui quả ngọt của người đã nỗ lực vun trồng. Dù khi bám rừng xuyên đêm trong hiểm nguy kề cận chị chưa bao giờ nghĩ đến giải thưởng. Chị chỉ mong gửi đến bạn đọc, các cơ quan chức năng tiếng kêu cứu của những cánh rừng đang bị bức tử bởi lòng tham của con người. Để biết mỗi người có lương tâm nhìn thấy sau những thân cây trên rừng phòng hộ đổ xuống là bao mái nhà bị cuốn trôi, bao người dân vô tội phải hứng chịu cơn thịnh nộ của thiên nhiên. Chị vui mừng khi biết tiếng kêu ấy đã vang vọng đến nhiều người. Chị mong rằng trong thời gian tới các cơ quan chức năng sẽ tăng cường những hoạt động thiết thực để bảo vệ cánh rừng đầu nguồn, bảo vệ lá chắn xanh tự nhiên. Lần này đi nhận giải cũng là cái cớ để Giang về toà soạn thăm anh em đồng nghiệp. Những phóng viên thường trú như chị đâu phải lúc nào cũng có cơ hội đó. Giang mở tủ, lựa đi lựa lại không thấy bộ quần áo nào phù hợp đi nhận giải liền quay lại hỏi chồng: 

- Chẳng biết còn kịp đặt mua áo dài không anh nhỉ? Quần áo của em toàn đồ đi tác nghiệp rừng núi, chẳng có bộ váy vóc nào đẹp cả.

 - Hay là mai anh đưa em đi thử áo dài. Chứ đặt mua trên mạng biết thế nào mà lần. Có khi mua về màu sắc lại không ưng, cũng chưa biết rộng, chật thế nào. Chẳng mấy khi có dịp đi nhận giải, em cứ phải thật tươi xinh mới được. Không phải em nói mình vẫn còn trẻ lắm hay sao? 
Giang liếc nhìn chồng, niềm hạnh phúc cứ ấm rực trong tim. Suốt cả ngày tâm trí chị cứ nghĩ mãi về chuyến đi Thủ đô vào ngày đặc biệt. Ngày của những nhà báo đang mỗi ngày tâm huyết với nghề…

Truyện ngắn của VŨ THỊ HUYỀN TRANG
(0) Bình luận
Nổi bật
    Tin mới nhất
    Phóng viên thường trú