Podcast mở ra hướng đi mới cho phát thanh trong kỷ nguyên số

Tại Hội thảo quốc tế “Podcast: Đại lộ sáng tạo cho phát thanh trong kỷ nguyên số” diễn ra ngày 12/4 trong khuôn khổ Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII tại Quảng Ninh, nhiều ý kiến cho rằng podcast đang trở thành hướng phát triển nổi bật của phát thanh trong môi trường số.

Ông Đỗ Tiến Sỹ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam nhận định podcast là giải pháp hiệu quả giúp phát thanh thích ứng với số hóa, đồng thời vẫn giữ được “bản sắc” với chiều sâu nội dung, tính gần gũi và khả năng kết nối cảm xúc với công chúng.

Trong bối cảnh kỷ nguyên số làm thay đổi mạnh mẽ báo chí, phát thanh đã vượt khỏi giới hạn thiết bị truyền thống, chuyển sang các nền tảng số và ứng dụng thông minh, cho phép công chúng chủ động lựa chọn nội dung, tương tác hai chiều và cá nhân hóa trải nghiệm. Điều này đòi hỏi phát thanh phải chủ động đổi mới, ứng dụng công nghệ và tận dụng phương thức truyền thông hiện đại để phát triển bền vững.

Ông Đỗ Tiến Sỹ cho biết podcast đang được nhiều cơ quan báo chí, đặc biệt là phát thanh - truyền hình, quan tâm đầu tư. Việc lần đầu đưa podcast vào nội dung thi chính thức tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII thể hiện rõ xu hướng này. Đối với Đài Tiếng nói Việt Nam, phát triển podcast gắn với chiến lược chuyển đổi số tổng thể, coi nội dung số, không gian số và công chúng số là ưu tiên trong tổ chức sản xuất và phân bổ nguồn lực.

Ông nhấn mạnh podcast không còn là xu hướng mà đã trở thành động lực hiện đại hóa phát thanh, mở ra không gian sáng tạo mới, đồng thời là phương tiện truyền thông hiệu quả phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo và lan tỏa các giá trị tích cực trong xã hội.

Ông Nguyễn Hồng Dương, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ninh kỳ vọng podcast sẽ trở thành kênh quan trọng quảng bá hình ảnh địa phương, kể những câu chuyện về con người và văn hóa, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với công chúng quốc tế.

Ở góc nhìn quốc tế, ông Andrew Davies, Trưởng Ban Phát thanh của Hiệp hội Phát thanh - Truyền hình châu Á - Thái Bình Dương cho rằng podcast có nhiều khác biệt so với phát thanh truyền thống khi cho phép người nghe chủ động lựa chọn nội dung, thời điểm nghe, với cách thể hiện gần gũi, linh hoạt và khả năng phân phối đa nền tảng, tiếp cận toàn cầu.

Ông dẫn số liệu cho thấy đến năm 2026, thế giới có thể đạt khoảng 600 triệu người nghe podcast, với doanh thu quảng cáo ước đạt 5 tỷ USD. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý việc phát triển podcast vẫn đối mặt thách thức từ thói quen tiếp nhận của công chúng và tư duy sản xuất truyền thống.

Để thích ứng, ông Andrew Davies khuyến nghị chiến lược “Digital - first podcast”, ưu tiên sản xuất nội dung số và khai thác các nền tảng xuyên biên giới, đồng thời chuyển từ các sản phẩm dài kỳ sang định dạng trò chuyện định kỳ để duy trì thói quen người nghe.

Trong khi đó, bà Justine Kelly, Trưởng Bộ phận Nội dung và Chiến lược Âm thanh, Đài ABC cho rằng yếu tố cốt lõi của podcast là câu chuyện và cách dẫn dắt. Người dẫn cần trò chuyện tự nhiên, sử dụng ngôn ngữ đời thường thay vì phong cách trang trọng, đồng thời tận dụng nguồn lực sẵn có để phát triển nội dung phù hợp với nền tảng số.

Theo bà, các đài phát thanh có thể chuyển đổi các chương trình hiện có sang định dạng podcast, rút gọn thời lượng, tăng tính linh hoạt và tận dụng đội ngũ nhân sự hiện có để mở rộng sản xuất nội dung trong bối cảnh chuyển đổi số.