Làm gì để sản xuất hiệu quả trong vụ đông xuân ấm?

​Từ tháng 10.2018, hiện tượng El Nino gây ra nhiều hình thái thời tiết cực đoan sẽ trở lại với cường độ mạnh hơn. Nông dân trong tỉnh sẽ phải đối mặt với những khó khăn khi sản xuất trong điều kiện vụ đông xuân ấm. Phóng viên Báo Hải Dương đã trao đổi với bà Lương Thị Kiểm, Trưởng Phòng Trồng trọt (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) về vấn đề này.

- Vụ đông xuân ấm sẽ tác động tới sản xuất nông nghiệp thế nào, thưa bà?

- Đặc trưng của khí hậu miền Bắc trong vụ đông là lạnh, khô, còn vụ xuân là lạnh, ẩm. Các sản phẩm nông nghiệp của tỉnh cũng hình thành, phát triển dựa trên các tính chất thời tiết này. Vì vậy, trong vụ đông, nông dân tập trung gieo trồng các loại cây ưa lạnh như cải bắp, su hào, su lơ, hành, tỏi... Vụ xuân sẽ chuyển sang trồng rau ăn lá. Lúa xuân cũng cần có mưa ẩm để đẻ nhánh, làm đòng và trỗ bông thuận lợi. Thời tiết ở vụ đông xuân cũng là yếu tố quyết định tới năng suất các cây trồng có chu kỳ sinh trưởng dài, đặc biệt là cây vải - nông sản chủ lực, đặc thù của tỉnh. Cây vải chỉ có thể phân hóa mầm hoa thuận lợi khi tháng 12, tháng 1 có nhiều ngày nhiệt độ ngoài trời dưới 15 độ C. Vì vậy, nếu vụ đông xuân ấm, sản xuất nông nghiệp sẽ gặp nhiều bất lợi. Thời tiết thay đổi sẽ làm sâu bệnh phát sinh nhiều hơn, làm giảm sản lượng, chất lượng cây trồng, thậm chí có thể mất mùa. Vụ đông xuân ấm năm 2016 - 2017 là biểu hiện rõ nét nhất cho những tác động tiêu cực của thời tiết tới sản xuất. Nền nhiệt cao kéo dài, chênh lệch nhiệt độ ngày đêm thấp và ít có mưa xuân đã ảnh hưởng tới quá trình sinh trưởng và phát triển của cây trồng. Do đó, rau màu vụ đông tuy dồi dào nhưng chất lượng kém nên giá bán thấp, lúa xuân sâu bệnh nhiều và vải thiều bị mất mùa.

- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có giải pháp gì để giúp nông dân ứng phó với khó khăn này?

- Sớm nhận định được những bất lợi trong sản xuất nếu vụ đông xuân ấm xảy ra, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại. Để tháo gỡ bất cập về thời vụ, chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn cần tuyên truyền, hướng dẫn nông dân mở rộng mô hình trồng gối, trồng xen, làm đất tối thiểu, làm bầu và gieo trồng không làm đất. Bố trí cơ cấu giống, thời vụ gieo trồng phù hợp với từng loại cây trồng và điều kiện sản xuất của từng địa phương. Đối với các cây ưa ấm như ngô, bí xanh, bí đỏ... cần áp dụng kỹ thuật làm bầu, trồng xen, trồng gối để bảo đảm thời vụ vì nếu trồng muộn thì thời điểm cây thụ phấn sẽ gặp gió mùa đông bắc làm giảm năng suất. Thời gian xuống giống trước ngày 10.10. Cây cà rốt phải làm đất trồng ngay sau khi hết đợt mưa đầu tháng 9. Cần tăng diện tích trà sớm và trà muộn để nâng cao hiệu quả kinh tế. Trồng tập trung hành, tỏi từ ngày 25.9 - 15.10, không nên trồng muộn vì nếu gặp mưa cuối vụ sẽ làm giảm năng suất. Đối với cây khoai tây, cần trồng từ ngày 25.10 - 15.11, không trồng sớm hoặc trồng muộn vì thời tiết không phù hợp, cây sẽ chậm phát triển. Đối với các loại rau ưa lạnh như su hào, cải bắp, su lơ... cần trồng rải vụ, tăng diện tích trồng sớm để bán được giá cao. Cuối vụ đông, cần hạn chế trồng những loại rau này vì nhu cầu thị trường thay đổi nên khó tiêu thụ.

- Trân trọng cảm ơn bà!

PV (thực hiện)