Tình tranh thêu Hoan Tứ
Việc tử tế - Ngày đăng : 15:07, 17/08/2016
Ngoài danh hiệu “Nghệ nhân thêu ren”, chị Hoan còn được nhiều người ví như “bàn tay mở bình minh”, hàm ý ca ngợi chị vừa có tài thêu tranh, vừa tảo tần khuya sớm với nghề…
Chị Hoan bên khung thêu
Phòng tranh thêu tay Hoan Tứ Xuân Nẻo mang tên vợ chồng anh chị Nguyễn Thị Hoan, Nguyễn Xuân Tứ, quay ra hướng đông, nằm bên trục đường cái xuyên dọc xã Hưng Đạo (Tứ Kỳ), một trong những vùng trồng màu và thêu tranh nổi tiếng cả nước. Ngoài danh hiệu “Nghệ nhân thêu ren”, chị Hoan còn được nhiều người ví như “bàn tay mở bình minh”, hàm ý ca ngợi chị vừa có tài thêu tranh, vừa tảo tần khuya sớm với nghề…
Chị Nguyễn Thị Hoan sinh năm 1961. Lên 7 tuổi, đi học về chị lại say sưa ngắm những người thợ thêu ở làng đưa kim, kéo chỉ pha màu trên khung vải lụa. Thấy thế, các nghệ nhân thêu tay Nguyễn Văn Giáp, Phạm Văn Hiến đã nhận chị vào học nghề. Thế rồi vừa 8 tuổi chị đã ngồi khung thêu. Những ngày bộ đội tạm trú tại xã Hưng Đạo hồi cuối những năm 60, đầu những năm 70 ở thế kỷ trước, để chuẩn bị đi B giải phóng miền Nam, cô bé Hoan đã bắt chước các chị thanh niên thêu chim hòa bình màu xanh và dòng chữ “Kỷ niệm quê hương” màu đỏ lên vuông vải trắng tinh để tặng các anh bộ đội.
Tháng năm trôi, tình yêu nghề quyện với tình yêu quê hương đã nâng cánh ước mơ cho chị Hoan. Chị tham dự cuộc thi “Bàn tay vàng Việt Nam - ASEAN 2005” tại TP Hồ Chí Minh, có nhiều sản phẩm tham dự Hội chợ APEC 2007 - Hà Nội, phục vụ Đại lễ Phật đản quốc tế 2008 tại Việt Nam. Chị đã ghi những dấu ấn của quê hương Hải Dương qua sản phẩm trưng bày tại quốc lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2010, sản phẩm trưng bày tại Bảo tàng tỉnh; bằng khen về thành tích khôi phục và phát triển làng nghề thủ công; giải thưởng đặc biệt của lớp đào tạo kỹ năng thiết kế mẫu và phối màu tranh thêu năm 2010... Sau khi nhận danh hiệu Nghệ nhân nghề thêu ren năm 2014 do UBND tỉnh Hải Dương trao, ngày 16-6-2015 chị Hoan được Hội đồng xét tặng danh hiệu nghệ nhân trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ tỉnh đề nghị xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú”.
Hiện tại, cơ sở của chị Hoan có hơn 50 tay thêu. Sản phẩm đã có mặt khắp thị trường nội địa và ở các nước Anh, Pháp, Nga, Ý, Nhật, Hàn Quốc... Khách tìm đến đặt hàng ngày một nhiều. Những tác phẩm: "Vườn Lâm Tỳ Ni", "Gốc bồ đề đạo tràng", "Chùa Một Cột", "Hồ Gươm buổi sớm", "Xuống đồng", "Mùa vàng"... cùng với 4 bức tranh thêu được bình chọn là sản phẩm tiêu biểu năm 2014, gồm: Hoa sen - Quốc hoa của Việt Nam, Kim Đồng, Cầu Tràng Tiền của Huế, Gia đình hổ, mang đậm dấu ấn sắc thái nghệ thuật Hoan Tứ, làm mọi người càng ngắm, càng say...
Ngoài việc tổ chức sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, chị Hoan còn “dạy tay kim” cho những người lần đầu tiên học thêu và nâng tay nghề cho những người đã biết thêu, cũng là để góp phần lưu truyền nghề thủ công làm đẹp rất đặc sắc này. Bà Nguyễn Thị Khánh, cựu giáo chức ở làng Xuân Nẻo - học nghề và thêu tranh ở cơ sở Hoan Tứ thổ lộ: “Nghề thêu là nghề làm đẹp. Nó bổ trợ cho tôi kỹ năng bồi dưỡng năng lực thẩm mỹ trong tâm hồn các em học sinh. Nghỉ hưu, tôi vẫn thêu. Xem cô Hoan dạy các cháu nhỏ thêu tranh, tôi lại bồi hồi nhớ những ngày mình đứng trên bục giảng truyền thụ kiến thức cho các em”.
Nghe chị Hoan bộc bạch thì bí quyết để giữ nghề, giỏi nghề cũng chẳng có gì là cao xa, ai cũng có thể làm được. Đó là tâm huyết, nhiệt thành. Phải chú tâm làm đẹp cho thiên hạ cùng vui, phải phù hợp thị trường. Thường xuyên trau dồi kỹ thuật, luôn đổi mới mẫu mã, đặc biệt chú ý kỹ thuật pha màu và phải đặt mình vào tâm thế người mua. Chị ví von: “Nếu không biết sống cho đời/Đừng mong nhận được ở người trái tim”…
PHẠM XƯỞNG