Công cụ bảo vệ người lao động
Lao động - Việc làm - Ngày đăng : 05:18, 13/07/2016
Luật ATVSLĐ với nhiều nội dung mới đi vào cuộc sống sẽ góp phần giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, tạo môi trường làm việc an toàn cho người lao động.
 |
| Theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động, người lao động được thông tin công khai minh bạch về nguy cơ mất an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc trước khi tiếp nhận công việc |
Từ ngày 1-7, Luật An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) bắt đầu có hiệu lực. Trước đó, nội dung ATVSLĐ được quy định trong Bộ luật Lao động, Luật Bảo hiểm xã hội và các nghị định của Chính phủ. Luật ATVSLĐ với nhiều nội dung mới đi vào cuộc sống sẽ góp phần giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, tạo môi trường làm việc an toàn cho người lao động.
Mở rộng đối tượng áp dụng
Đối tượng áp dụng Luật ATVSLĐ gồm cả người lao động (NLĐ) ở khu vực không có quan hệ lao động (làm việc không theo hợp đồng lao động). Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, số NLĐ ở khu vực này chiếm gần 70% tổng số lao động trong xã hội. Sau khi Luật ATVSLĐ được ban hành, theo lộ trình, nhóm đối tượng này được tiếp nhận thông tin, tuyên truyền, giáo dục về công tác ATVSLĐ, được huấn luyện khi làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ. Các cơ quan chức năng, đơn vị liên quan có trách nhiệm bảo đảm ATVSLĐ đối với NLĐ trong quá trình thực hiện.
Theo Luật ATVSLĐ, NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động được tăng thêm nhiều quyền lợi. Họ có quyền yêu cầu người sử dụng lao động (NSDLĐ) bố trí công việc phù hợp sau khi điều trị ổn định do bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Một số quyền lợi cũng được cụ thể hóa và nhấn mạnh hơn trước đây như có quyền từ chối làm công việc hoặc rời bỏ nơi làm việc mà vẫn được trả đủ tiền lương và không bị coi là vi phạm kỷ luật lao động khi thấy rõ nguy cơ ngay lập tức xảy ra tai nạn lao động (TNLĐ) đe dọa nghiêm trọng tính mạng hoặc sức khỏe của mình; được thông tin công khai minh bạch về nguy cơ mất ATVSLĐ tại nơi làm việc trước khi tiếp nhận công việc.
Một số chế độ chính sách đối với NLĐ cũng được Luật ATVSLĐ quy định cụ thể, gỡ bỏ lo lắng cho nhiều NLĐ, nhất là những người làm việc ở môi trường tiềm ẩn nguy cơ cao đe dọa đến sức khỏe. Cụ thể, khi xảy ra TNLĐ, bệnh nghề nghiệp, NSDLĐ phải tạm ứng chi phí sơ cứu, cấp cứu và điều trị cho NLĐ. Kinh phí để làm cơ sở thực hiện các chế độ bồi thường, trợ cấp, tiền lương trả cho NLĐ nghỉ việc do bị TNLĐ, bệnh nghề nghiệp là số tiền bao gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, việc làm hồ sơ cho những trường hợp bị tai nạn trên đường đi, về từ nơi ở đến nơi làm việc đã được quy định đơn giản hơn, tạo thuận lợi nhiều cho NLĐ.
Chú trọng phòng ngừa tai nạn lao động
Đi đôi với việc nâng cao quyền lợi của NLĐ thì luật cũng quy định về trách nhiệm của NSDLĐ chặt chẽ hơn như phải quan tâm đánh giá nguy cơ rủi ro về ATVSLĐ trước khi làm việc, không được buộc NLĐ tiếp tục làm công việc hoặc trở lại làm việc khi thấy rõ nguy cơ xảy ra TNLĐ; thông báo công khai cho NLĐ về các mối nguy hiểm mất ATVSLĐ... Theo ông Lê Minh Vương, Giám đốc một doanh nghiệp có trụ sở tại khu đô thị Tuệ Tĩnh (TP Hải Dương) thì những biện pháp này NSDLĐ có thể đáp ứng được. Bảo đảm an toàn cho NLĐ cũng là bảo đảm cho sản xuất của doanh nghiệp phát triển. Mặt khác theo quy định của luật, doanh nghiệp cũng có lợi khi được căn cứ theo ngành nghề, tính chất chỉ phải đóng tối đa 1% (tính theo mức lương chi trả cho NLĐ) vào Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, bảo hiểm thất nghiệp (trước đây mức đóng không cụ thể và dễ bị tính cao hơn).
Ngoài ra, luật còn rất nhiều điểm mới như quy định thành lập Hội đồng ATVSLĐ theo 3 cấp: quốc gia, tỉnh và cơ sở. Quy định trách nhiệm cụ thể của Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, công đoàn, MTTQ Việt Nam, Hội Nông dân trong công tác ATVSLĐ. Bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm như che giấu, khai báo sai sự thật về TNLĐ, bệnh nghề nghiệp...
Tại cuộc tập huấn Luật ATVSLĐ cho cán bộ công đoàn chuyên trách trong tỉnh dịp đầu tháng 7 vừa qua, ông Đặng Văn Khánh, Trưởng Phòng Bảo hộ lao động, Ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, so với các quy định trước đây về công tác ATVSLĐ thì Luật ATVSLĐ đã chú trọng đến các hoạt động phòng ngừa TNLĐ, bệnh nghề nghiệp, tăng cường cải thiện điều kiện lao động, xây dựng văn hóa an toàn trong sản xuất, gắn ATVSLĐ với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững kinh tế - xã hội.
Khi đối tượng áp dụng mở rộng đến toàn bộ NLĐ thì thách thức đặt ra trong công tác quản lý sẽ tăng lên rất nhiều. Đối với nhóm đối tượng không có quan hệ lao động (chiếm gần 70% tổng số lao động), Nhà nước cần nhanh chóng xây dựng lộ trình hỗ trợ trong công tác bảo đảm ATVSLĐ.
NGỌC THANH